I SA/Lu 877/12
PostanowienieWSA w Lublinie2014-02-13
Skład orzekający: Krystyna Czajecka - Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak organów uprawnionych do reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi podstawę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowego z urzędu?Ratio decidendi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Brak obsadzenia organów spółki, np. zarządu, oznacza, że osoba prawna nie ma możliwości działania w postępowaniu sądowym. W takiej sytuacji ustanowiony kurator na podstawie art. 42 k.c. nie może zastępować organu spółki, a jedynie podjąć działania zmierzające do powołania organów lub likwidacji spółki.Stan faktyczny
Spółka A z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. W trakcie postępowania sądowego ujawniono brak osób uprawnionych do reprezentowania spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym, a ustanowiony kurator miał jedynie podjąć działania w celu powołania zarządu lub likwidacji spółki. Sąd powziął informację o braku zarządu i postanowił zawiesić postępowanie.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Czajecka - Szpringer po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące kwiecień, maj i lipiec 2008 r. p o s t a n a w i a - zawiesić postępowanie sądowe.
POSTANOWIENIE
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie odmówił A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu odmawiające zmiany prawomocnego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.
Pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. skarżąca wniosła na powyższe postanowienie zażalenie, do którego – na wezwanie Sądu - dołączyła aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 3 lutego 2014 r., z którego wynika, że w dziale 2 (skład zarządu uprawnionego do reprezentowania Spółki) nie wskazano danych osób upoważnionych do reprezentacji Spółki, a w dziale 5 (kurator) z dniem 17 września 2013 r. jako kurator, na podstawie art. 42 kodeksu cywilnego, została powołana M. S. – dotychczasowy prezes jednoosobowego zarządu przedmiotowej Spółki. Skarżąca złożyła również kserokopie poświadczonych za zgodność z oryginałem postanowień referendarza sądowego Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku VI Wydział Gospodarczy z dnia 8 sierpnia 2013 r., o wykreśleniu M. S. z zarządu spółki A, oraz z dnia 17 września 2013 r. o ustanowieniu jej z urzędu, na podstawie art. 42 kodeksu cywilnego, kuratorem Spółki zobowiązanym do podjęcia działań mających na celu powołanie zarządu Spółki ewentualnie jej likwidację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na mocy art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "ppsa") sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Zgodnie zaś z art. 26 § 1 ppsa, zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Natomiast w myśl art. 28 § 1 ppsa osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z powyższych przepisów wynika, że osoba prawna może działać w procesie sądowoadministracyjnym wówczas, gdy jej organy są zdolne do podjęcia czynności procesowych. Brak obsadzenia tych organów (np. sytuacja, kiedy nikt w danej spółce nie pełni funkcji członka zarządu) oznacza, że osoba prawna nie ma możliwości działania w postępowaniu sądowym. Jest to zatem brak w składzie organu strony, uniemożliwiający jej działanie.
W tych okolicznościach, w związku z powzięciem informacji o braku obecności w zarządzie skarżącej Spółki osób upoważnionych do jej reprezentowania (aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego), w ocenie Sądu, zaszła przyczyna obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu, albowiem brak zarządu spółki uniemożliwia jej prawidłowe działanie, a w szczególności reprezentowanie spółki w postępowaniu sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2525/11, LEX nr 1320707).
Wyjaśnienia przy tym wymaga, że za podmiot uprawniony do prowadzenie spraw Spółki i jej reprezentowania nie może być uznany kurator Spółki powołany na podstawie art. 42 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej: "kc"). Zakres umocowania ustanowionego przez sąd w trybie art. 42 kc kuratora jest bowiem ograniczony. Przepis art. 42 § 2 kc zakreśla jednoznacznie kompetencje kuratora do czynności w nim wskazanych (por. np. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 maja 2004 r., sygn. akt III CK 249/2003, OSNC 2005, Nr 5, poz. 87). Zgodnie z treścią art. 42 § 2 kc kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Kurator ma zatem podjąć niezwłocznie wszelkie dopuszczalne działania, aby osoba prawna mogła działać przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i opartym na niej statucie, jak wymaga tego przepis art. 38 kc, lecz nie może zastępować tego organu (por. wyrok NSA z 10 marca 2008 r., sygn. II OSK 59/07, LEX nr 456325)
Dlatego też ustanowiony kurator Spółki nie może prowadzić spraw spółki i ją reprezentować. Czynności te nie mają bowiem charakteru działań, dopuszczonych przez ustawodawcę dla kuratora. Powyższe potwierdza postanowienie referendarza sądowego Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku VI Wydział Gospodarczy z dnia 17 września 2013 r. ustanawiające dla Spółki kuratora, którego zobowiązano do podjęcia działań mających na celu powołanie zarządu Spółki, ewentualnie mających na celu likwidację Spółki.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 i art. 131 ppsa, Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło