I SA/Lu 947/15
WyrokWSA w Lublinie2016-02-24
Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Krystyna Czajecka-Szpringer, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swojej decyzji, zmieniając jej podstawę prawną i merytoryczną treść rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło sprostować oczywistej omyłki pisarskiej w trybie art. 215 §1 Ordynacji podatkowej, ponieważ zmiana podstawy prawnej i merytorycznej treści decyzji wykracza poza zakres dopuszczalnego sprostowania. Tryb ten służy jedynie naprawie wad nieistotnych, które nie wpływają na znaczenie prawne aktu administracyjnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja i postanowienie o sprostowaniu zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy K. w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Następnie SKO wydało postanowienie o sprostowaniu swojej decyzji, zmieniając podstawę prawną i treść rozstrzygnięcia z uchylenia decyzji organu I instancji na utrzymanie jej w mocy. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym błędne zastosowanie trybu sprostowania omyłki pisarskiej oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących opłat za odpady. Skarżący kwestionował również ustalenie, że na jego nieruchomości funkcjonują dwa gospodarstwa domowe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz postanowienie tego organu, zasądzając jednocześnie od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. K. kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania P. K., dalej: "strona", "skarżący", uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy K., dalej: "Wójt", "organ I instancji", z dnia [...] kwietnia 2015r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w powołanej wyżej decyzji tego organu, zmieniając podstawę prawną rozstrzygnięcia (z art. 233 §2 na art. 233 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) oraz zmieniając, adekwatnie do powołanych przepisów treść rozstrzygnięcia, zastępując treść "uchyla w całości decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi" treścią: "utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji".
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. Wójt określił stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym z nieruchomości położonej w miejscowości Z., działka nr 106 , nr budynku 8Aw wysokości 20 zł miesięcznie począwszy od [...] stycznia 2014r., płatną w ratach kwartalnych po 60,00 zł.
W odwołaniu strona zarzuciła prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśniała, że jest właścicielem budynku położonego w miejscowości Z. nr działki 106 i oznaczonego nr 8A, lecz gdy organ wzywał stronę do złożenia wyjaśnień oraz deklaracji na nieruchomość położoną pod adresem Zanie 8A to w tym czasie nieruchomość ta nie posiadała nadanego numeru, a mimo to została wpisana do rejestru Urzędu Gminy, co strona uważa za bezpodstawne i niezgodne z przepisami. Wskazywała też na wspólnie prowadzenie gospodarstwa domowego wraz z rodzicami zamieszkującymi odrębny budynek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało rozstrzygnięcie, którym uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Treść uzasadnienia tej decyzji organu odwoławczego prowadziła zaś do wniosku, iż intencją organu było utrzymanie decyzji pierwszoinstancyjnej w mocy. Wynikało to też wprost z zakończenia uzasadnienia decyzji. Taką intencję organu potwierdziło również postanowienie o sprostowaniu.
W uzasadnieniu Kolegium powołało się na przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013r. poz. 1399 – dalej: "ucpg"), które określają zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości, dotyczące utrzymania czystości i porządku. W szczególności wskazało na art. 5 ust. 1 i ust. 3b, art. 6d ust. 1, art. 6h, art. 6i oraz art. 6j, zgodnie z którymi właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami. Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkują mieszkańcy. Rada Gminy K., uchwałą Nr XLVIII/217/2014 z dnia 28 marca 2014r., ustaliła miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości: 10 zł miesięcznie dla gospodarstwa jednoosobowego i 20 zł miesięcznie dla gospodarstwa wieloosobowego, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny.
Organ odwoławczy podał, że w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, iż strona jest właścicielem nieruchomości płożonej w miejscowości Z. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 106 . Nieruchomość ta jest zabudowana nowym budynkiem mieszkalnym, który został dopuszczony do użytkowania w dniu [...] października 2013r. Budynek ten posiada oznaczenie numerem [...]. Z ustaleń organu I instancji (dokonanych w oparciu o informacje dotyczące zużycia wody, umowy o dostarczanie energii elektrycznej, umowę solarną oraz oględziny nieruchomości przeprowadzone w dniu [...] marca 2015r.) wynika, że jest to budynek zamieszkały przez więcej niż jedną osobę ( skarżący z żoną oraz trójką dzieci, a także okresowo rodzice) a tym samym właściciel był zobowiązany złożyć deklarację dotyczącą opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki 20 zł miesięcznie dla gospodarstwa wieloosobowego przy założeniu, że odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Ponieważ deklaracja nie została złożona, organ wszczął postępowanie i wydał decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi.
Podnoszony przez stronę argument, że z rodzicami zamieszkującymi w odrębnym budynku prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a odpady są zbierane i segregowane wspólnie, zaś opłata winna być zadeklarowana i naliczona tylko od jednego budynku, nie można uznać za słuszny i zasadny. Z treści art. 6h oraz art. 6c ucpg wynika jednoznacznie, że każda nieruchomość (budynek mieszkalny), na której zamieszkują mieszkańcy winna być obciążona opłatą z tytułu gospodarowania odpadami. Tym samym argument, że odwołujący jest właścicielem dwu budynków zamieszkałych i prowadzi jedno wspólne gospodarstwo domowe, co przejawia się w łącznym zbieraniu i segregowaniu odpadów, nie może uzasadnić płacenia jednej opłaty tylko od jednego budynku.
W odniesieniu do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że terminy płatności opłaty wynikają z przepisów prawa i w decyzji są powołane informacyjne. Kwestia daty nadania numeru dla budynku nie jest okolicznością, którą należy uznać za istotną na tyle aby od tej daty naliczać opłatę za gospodarowanie odpadami, bowiem istotne w tym przypadku jest zamieszkiwanie danego budynku przez mieszkańców.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust.1 pkt. 1a i 1c p.p.s.a., ewentualnie uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, skarżący zarzucił:
1. rażące naruszenie prawa procesowego poprzez
a) błędne zastosowanie art. 215 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 614) polegające na błędnym uznaniu, że zmiana podstawy prawnej decyzji wydanej przez SKO w dniu [...] czerwca 2015r., w konsekwencji prowadząca do zmiany merytorycznej treści decyzji, może zostać uznana za oczywistą omyłkę pisarską i podlega sprostowaniu w trybie art. 215 §1 Ordynacji podatkowej, podczas gdy jest to zmiana istotna treści decyzji a zatem jej zmiana nie jest możliwa w zastosowanym przez organ II instancji trybie,
b) naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP polegające na sprostowaniu postanowieniem decyzji w części dotyczącej wskazania podstawy prawnej i merytorycznego rozstrzygnięcia, co skutkowało wydaniem nowego rozstrzygnięcia niezgodnie z przepisami prawa,
c) naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. poprzez próbę naliczenia podwójnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z jednej nieruchomości, podczas gdy w miejscowości Z., w której położona jest nieruchomość skarżącego, znajduje się wiele nieruchomości na których usytuowane są dwa budynki mieszkalne, a których właściciele płacą jedną opłatę, co w konsekwencji prowadzi do dyskryminacji skarżącego w porównaniu z innymi mieszkańcami miejscowości Z.;
2. rażące naruszenie prawa materialnego poprzez:
a) błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt. 1 i 3b ucpg w zw. z art. 46 §1 k.c. poprzez uznanie, że budynek mieszkalny jest odrębną nieruchomością, od której właściciel powinien opłacać opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podczas gdy z definicji nieruchomości zawartej w art. 46 §1 k.c. wynika, że nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności, w związku z czym, skarżący jest właścicielem jednej nieruchomości, składającej się z kilku działek ewidencyjnych, której częściami składowymi są dwa budynki mieszkalne i powinien opłacać jedną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
b) błędne zastosowanie art. 6h ucpg poprzez błędne uznanie, że skarżący jako właściciel nieruchomości, na którą składa się działka ewidencyjna o nr 106, nie ponosi opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podczas gdy jak wynika z akt sprawy, w tym wyjaśnień skarżącego, skarżący złożył deklarację oraz opłaca na rzecz gminy opłatę w wysokości 20,00 zł miesięcznie za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
c) błędne zastosowanie art. 6j ust. 2 ucpg w zw. z § 1 ust. 1 pkt. 2 i ust. 3 pkt. 2 Uchwały nr XLVIII/217/2014 Rady Gminy K., poprzez błędne uzależnienie ustalenia ilości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi od ilości budynków mieszkalnych na nieruchomości, podczas gdy z ww. przepisów wynika, że opłaty za gospodarowanie odpadami w gminie K. uzależnione są od liczby gospodarstw domowych,
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na błędnym uznaniu, że na nieruchomości skarżącego prowadzone są dwa gospodarstwa domowe wieloosobowe, podczas gdy z wyjaśnień skarżącego wynika, że prowadzi on z rodzicami, żoną i dziećmi wspólne gospodarstwo domowe, co potwierdził Wójt Gminy K. w decyzji z dni [...] kwietnia 2015 r. stwierdzając, że "Pan P. K., jako właściciel nieruchomości, na której znajduje się jedno gospodarstwo wieloosobowe, zobowiązany jest do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami", a mimo to bezzasadnie uzależnia uiszczenie opłaty od liczby budynków na nieruchomości, a nie liczby gospodarstw domowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie, dla porządku jedynie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 6q ucpg, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 614 – dalej: "Op").
Stosownie do treści art. 215 §1 O.p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Błędy i omyłki, o których mowa, muszą być oczywiste. W tym trybie można naprawić jedynie oczywiste przeoczenia, czy zastosowanie niewłaściwego słowa, litery, czy cyfry lub też inną omyłkę pisarską o charakterze elementarnym, która co do zasady nie wpływa na treść i znaczenie prostowanej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się rozumienie pojęcia oczywistej omyłki, jako błędu, który nie wpływa na znaczenie merytoryczne aktu administracyjnego i jego charakter nie budzi wątpliwości w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy lub stanu prawnego. Przykładem oczywistej omyłki jest przestawienie liter w wyrazie lub dodanie zbędnej litery. Stanowisko takie znalazło odzwierciedlenie w wyroku NSA z dnia [...] lutego 2012r., sygn. akt II FSK1830/10, w którym podkreślono, że tryb określony w art. 215 §1 O.p. przewiduje jedynie prostowanie błędów i omyłek, które stanowią wady nieistotne, a sprostowanie decyzji nie może prowadzić do zmiany jej treści. Podobnie orzekł NSA w wyroku z tego samego dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt II FSK 1829/10, stwierdzając, że w trybie z art. 215 §1 O.p. można naprawić jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłkę pisarską o charakterze elementarnym, nie wpływające na treść i znaczenie prostowanej decyzji. Oznacza to, że owa cecha stanowi granicę dopuszczalności sprostowania w trybie art. 215 §1 O.p. Tryb określony w art. 215 § 1 O.p. przewiduje zatem jedynie prostowanie błędów i omyłek, które stanowią wady nieistotne a sprostowanie decyzji nie może prowadzić do zmiany jej treści.
Zdaniem Sądu, nie można więc w żadnym razie uznać, w świetle art. 215 §1 O.p., za sprostowanie oczywistej omyłki zmianę treści rozstrzygnięcia (utrzymanie w mocy zamiast uchylenia decyzji I instancji) oraz podstaw prawnych rozstrzygnięcia (stosownych przepisów będących podstawa odmiennych rozstrzygnięć). Prostowanie decyzji w sposób, w jaki uczyniło to Kolegium, to jest w sposób prowadzący do zmiany treści i podstawy prawnej rozstrzygnięcia, narusza treść art. 215 O.p. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") należało uchylić zaskarżone postanowienie (pkt. II sentencji).
Skoro, jak wskazano wyżej, niedopuszczalnym było sprostowanie przez Kolegium rozstrzygnięcia decyzji w trybie art. 215 O.p., to mamy w sprawie do czynienia z sytuacją, gdy kontroli Sądu jest poddana decyzja, której rozstrzygnięcie (i powołana stosowna podstawa prawna) jest wprost sprzeczne z treścią uzasadnienia i intencją organu (potwierdzoną wspomnianym wyżej "sprostowaniem"). W uzasadnieniu bowiem decyzji z [...] czerwca 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzje organu I instancji, podziela stanowisko prawne wyrażone w decyzji pierwszej instancji, samo zajmuje stanowisko z nim zbieżne i kończy uzasadnienie sformułowaniem: "Dlatego Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję."
W tym kontekście należy odnieść się do treści art. 210 §1 O.p., z którego wynika, że niezbędnymi elementami decyzji są m.in.: powołanie w niej podstawy prawnej (pkt 4), rozstrzygnięcie (pkt 5) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6). Powołanie podstawy prawnej decyzji podatkowej polega na przytoczeniu przepisów prawa materialnego i procesowego stanowiących podstawę jej wydania, co wyraża się w dokładnym wskazaniu ściśle określonych przepisów z odniesieniem się do stanu prawnego i faktycznego miarodajnego dla rozstrzygnięcia. Natomiast samo rozstrzygnięcie (osnowa, sentencja decyzji) ma znaczenie szczególnie istotne, gdyż określa skutki podatkowoprawne ustalonego przez organ podatkowy stanu faktycznego i zastosowanych przepisów. Rozstrzygnięcie zawiera kwintesencję decyzji, gdyż wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego, jest głównym elementem decyzji bo określa treść jednostkowej i konkretnej normy prawnej obowiązującej strony postępowania oraz inne podmioty.
Drugim istotnym elementem decyzji jest jej uzasadnienie, które w myśl art. 210 §4 O.p. zawiera w szczególności wskazanie faktów, jakie organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zarówno rozstrzygnięcie (osnowa) jak i uzasadnienie stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, co oznacza, że pomiędzy osnową decyzji a jej uzasadnieniem musi zachodzić spójność, gdyż uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia określonej treści. Oczywistym jest, że te dwa elementy decyzji podatkowej muszą być ze sobą ściśle powiązane, komplementarne względem siebie. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, gdy strona postępowania otrzymuje decyzję o rozbieżnym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu.
Skoro zachodzi rozbieżność między treścią rozstrzygnięcia a treścią uzasadnienia stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza wymogi zawarte w art. 210 § 1 pkt 4 i 5 i § 4 o.p. w sposób, który uniemożliwia poznanie istoty i sensu rozstrzygnięcia. Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw do uznania, że wyłącznie miarodajna jest treść uzasadnienia, jako zgodna z intencją organu wydającego to rozstrzygnięcie.
Niezależnie od powyższych formalnych wad decyzji, uniemożliwiających jej merytoryczną sądową kontrolę, Sąd zauważa, iż w jej uzasadnieniu brak jest ustaleń charakterystycznych i koniecznych dla podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Należy bowiem zwrócić uwagę, że organ I instancji, a także organ odwoławczy prowadziły postępowanie przy założeniu, iż będąca własnością skarżącego działka nr 106 zabudowana budynkiem mieszkalnym o nadanym numerze porządkowym 8A stanowi nieruchomość odrębną w stosunku do także należącej do skarżącego działki nr 75 zabudowanej budynkiem nr 8. Przedmiotem analizy jest zaś kwestia zamieszkania budynku o numerze 8A. Z tego względu organ I instancji gromadził dowody na okoliczność zamieszkania budynku oraz liczby osób składającej się na gospodarstwo domowe zamieszkujących ten budynek, jako że kwestia czy gospodarstwo domowe jest jednoosobowe czy wieloosobowe ma istotne znaczenie dla ze względu na wysokość stawki opłaty, w świetle powołanej wyżej uchwały Rady Gminy.
W odpowiedzi na skargę SKO wskazuje, iż brak jest definicji pojęcia nieruchomości w ucpg, przy czym nie można jej utożsamiać z tym pojęciem w rozumieniu prawa cywilnego ze względu na szerokie rozumienie zdefiniowanego w ucpg pojęcia właściciela nieruchomości, nieodwołującego się wyłącznie do pojęcia własności. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, iż w ucpg nie zawarto definicji "nieruchomości". Pojęcie nieruchomości regulują przepisy Kodeksu cywilnego, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o własności lokali. Jednakże z uwagi na przyjętą w ucpg systematykę uznać trzeba, że pod pojęciem nieruchomości należy rozumieć: nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem, nieruchomość budynkową oraz nieruchomość lokalową. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczącym ponoszenia opłaty przez spółdzielnie mieszkaniowe zwraca się uwagę, iż pojęcie "nieruchomości" na gruncie tej ustawy jest pojęciem szczególnym w stosunku do art. 46 §1 Kodeku cywilnego (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia [...] maja 2014, sygn. akt II SA/Rz/415/14).
Ucpg nakłada na gminę obowiązek objęcia systemem gospodarowania odpadami komunalnymi nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkami (zabudowa wielorodzinna, dom wraz z przynależnymi do nich działkami) oraz nieruchomości lokalowych (wyodrębnione lokale w ramach zabudowy wielorodzinnej). Ucpg odnosi się do dwóch kategorii nieruchomości. Są to nieruchomości zamieszkane (art. 6c ust. 1 ustawy) i nieruchomości niezamieszkane (art. 6c ust. 2 ustawy). W piśmiennictwie przyjęto, że konstrukcja zawarta w art. 2 ust. 3 ustawy pozwala na stwierdzenie, że w ucpg kategorię nieruchomości można bezpośrednio wiązać z jej właścicielem. Oznacza to, iż jeżeli dana nieruchomość ma jednego właściciela, według definicji ustawowej, to będzie traktowana jako pewna całość bez względu na to, ile elementów składowych wchodzi w jej zakres. Takie właśnie rozumienie właściciela nieruchomości jest związane z nieruchomościami zabudowanymi budynkami wielolokalowymi (por. A. Modrzejewski, "Właściciel i nieruchomość w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach", [...] Terytorialny 2013/1-2, s. 88). Przyjmując nawet powyższy pogląd nie można jednak podzielić stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż w rozpatrywanej sprawie skarżący dysponuje dwoma odrębnymi nieruchomościami w rozumieniu ucpg niezależnie od statusu tych nieruchomości na gruncie prawa cywilnego. Z przytoczonego wyżej poglądu prezentowanego w orzecznictwie teza taka nie może być wyprowadzona. Odwrotnie, wynika z niego teza, iż jeśli nieruchomość ma jednego właściciela winna być traktowana jako całość bez względu na ilość elementów składowych wchodzących w jej zakres.
Zwrócić należy w związku z tym uwagę, iż - jak twierdzi skarżący - dla działki nr 75 na której znajduje się budynek nr 8 oraz nr 106, na której znajduje się budynek oznaczony jako 8A prowadzona jest jedna księga wieczysta, a zatem stanowi jedną nieruchomość. Aby zatem przyjąć, iż skarżący ma obowiązek wnoszenia opłaty w związku z zamieszkanym budynkiem oznaczonym nr 8A oraz budynkiem nr 8, należało w pierwszej kolejności ustalić czy wskazane działki stanowią jedną nieruchomość. Jeśli zaś stanowi jedną nieruchomość wówczas znaczenia nabiera kwestia czy w nieruchomości skarżącego funkcjonują jedno, czy też dwa gospodarstwa domowe. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta, organy przyjęły, iż działka nr 106 stanowi odrębną nieruchomość (budynek mieszkalny), na której zamieszkują mieszkańcy, a wobec tego winna być ona obciążona opłatą. Nie czyniły w związku z tym ustaleń czy działki będące własnością skarżącego stanowią, czy też nie jedną nieruchomość. Koncentrowały się jedynie na ustaleniach czy budynek mieszkalny usytułowany na działce nr 106 jest zamieszkały oraz przez ile osób. Konsekwencją przyjęcia powyższego założenia było pominięcie zbadania kwestii czy w nieruchomości funkcjonuje jedno, czy dwa gospodarstwa domowe.
W ocenie Sądu z poglądem takim nie można się zgodzić. W świetle powołanych wyżej przepisów ucpg oraz uchwały Rady Gminy K. w przypadku gdyby wskazane działki stanowiły jedną nieruchomość, z punktu widzenia wysokości opłaty, jaką winien wnosić skarżący istotne znaczenia ma właśnie okoliczność czy na tej nieruchomości funkcjonują dwa, czy jedno gospodarstwo domowe. Fakt zamieszkiwania w dwu odrębnych budynkach jest okolicznością, która może wskazywać na istnienie dwóch odrębnych gospodarstw domowych, ale o tym jeszcze w sposób jednoznaczny nie przesądza. K. jest w tym zakresie uwzględnienie innych jeszcze czynników.
W przypadku istnienia dwóch gospodarstw domowych właściciel winien złożyć deklarację wykazującą ten fakt i odpowiednią do tego wysokość opłaty. W przypadku natomiast istnienia dwóch odrębnych nieruchomości będących własnością jednej osoby, położonych na terenie jednej gminy właściwe będzie złożenie jednej deklaracji, a w przypadku jej niezłożenia określenie wysokości opłaty przypadającej od właściciela w jednej decyzji. Nie ma jednak przeszkód do tego aby w razie złożenia przez właściciela deklaracji dla jednej z nieruchomości organ określił wysokość opłaty w drodze decyzji w odniesieniu do drugiej z nieruchomości. Na okoliczność czy na terenie Gminy K. skarżący jest obowiązany do wnoszenia opłaty w wysokości jak od dwóch gospodarstw domowych konieczne jest zatem podjęcie ustaleń w tym zakresie Nie jest bowiem wystarczające ustalenie istnienia należących do skarżącego dwóch zamieszkałych budynków. Ponieważ ucpg nie definiuje pojęcia gospodarstwa domowego, w tej sytuacji należy odwołać się do słownikowego rozumienia tego pojęcia, które jako " gospodarstwo domowe" traktuje "zespół osób razem zamieszkujących i wspólnie utrzymujących się, w większości połączonych więzami biologicznymi i stanowiących rodziny, choć do gospodarstw domowych zalicza się również osoby niespokrewnione, ale wspólnie zamieszkujące i utrzymujące się, osoby samotne, utrzymujące się samodzielnie" (Słownik języka polskiego PWN, http:encyklopedia .pwn.pl)
Z uzasadnienia decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny jak pojęcie gospodarstwa domowego rozumiał organ, w jaki sposób ustalił na nieruchomości o której mowa w niniejszej sprawie, funkcjonowanie gospodarstwa domowego (z ilu i jakich osób złożonego)
Ponownie określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami organ uwzględni obowiązujące dla okresu za jaki jest ustalana opłata przepisy prawne, ponieważ znajdująca się w aktach sprawy uchwała Rady gminy K. z dnia [...] marca 2014 r. weszła w życie dopiero z dniem [...] maja 2014r.
Z tych wszystkich względów należy wyrazić pogląd, że brak wyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i w konsekwencji nie ustalenie w sposób prawidłowy i jednoznaczny stanu faktycznego sprawy, stanowi naruszenie prawa, tj. art. 187 §1, art. 191 i art. 210 §1 pkt 6 i §4, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w znaczeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Z podanych względów, na zasadzie art. 145 §1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w pkt I. sentencji. Postanowienie w przedmiocie kosztów uzasadniają przepisy art. 200 w związku z art. 205 §2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło