I SA/Lu 949/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. – M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. A. – M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę p o s t a n a w i a zwolnić A. A. – M. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości. Wnioskiem dołączonym do skargi na opisaną w sentencji decyzję skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych Uzasadniając go podniosła, że jest osobą bezrobotną (bez prawa do zasiłku). Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwoma synami w wieku 6 i 12 lat. Jest rozwódką. Rodzina zamieszkują w ½ domu jednorodzinnego o pow. 100 m2, który stanowi własność skarżącej. Skarżąca nie posiada żadnego innego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Aktualnie rodzina utrzymuje się z otrzymywanych na dzieci świadczeń alimentacyjnych wypłacanych z Funduszu Alimentacyjnego w wysokości 400 zł na każde dziecko oraz zasiłku rodzinnego w kwocie 200 zł miesięcznie. Strona podniosła, iż całe otrzymywane środki przeznacza na zakup żywności oraz lekarstw dla przewlekle chorego młodszego syna. Skarżąca jednocześnie wskazała, że ponosi koszty utrzymania domu na które składają się opłaty za: energię elektryczną – 220 zł, tv + Internet + telefon – 140 zł, wodę – 260 zł, gaz – 230 zł oraz koszty kształcenia synów (wyprawka szkolna – ok. 400 zł). Z uwagi na brak dochodów nie stać jej na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania w związku z czym stale zaciąga pożyczki od znajomych i rodziny. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek strony obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Jak bowiem stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się skarżąca, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 500 zł. Oprócz tej kwoty strona wnioskująca o prawo pomocy może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia (100 zł), skargi kasacyjnej (250 zł) czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku (100 zł). Należy natomiast zauważyć, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jedynym dochodem trzyosobowej rodziny są świadczenia alimentacyjne otrzymywane z Funduszu Alimentacyjnego w kwocie 800 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 200 zł miesięcznie. W tej sytuacji przyjąć należało, że uiszczenie występujących w sprawie kosztów sądowych, a w szczególności wpisu sądowego od skargi, którego wysokość stanowi połowę wszystkich dochodów strony, przekracza jej możliwości finansowe. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżąca nie dysponuje ani nieruchomościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłaby spieniężyć. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.