I SA/Lu 957/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący (ur. 1985 r.) wnioskiem złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 11.104 zł, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz złożonych na wezwanie dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną (niezarejestrowaną) i nie posiada żadnego źródła dochodu. Mieszka razem z rodzicami oraz babką będąc na ich utrzymaniu. Dochody rodziny to: emerytura babki w kwocie [...]zł, wynagrodzenie za pracę matki skarżącego w wysokości około [...] zł brutto oraz zarobki ojca z tytułu umowy zlecenia w kwocie około 100-300 zł. Cała rodzina mieszka w domu jednorodzinnym o pow. użytkowej 180 m2 posadowionym na działce o pow. 325 m2, stanowiącym własność rodziców skarżącego. Oprócz tego członkowie rodziny nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Z oświadczeń skarżącego nadto wynika, że dokonuje on częściowej spłaty alimentów w kwotach od 100 do [...] zł zależnie od możliwości rodziców. Do wniosku skarżący dołączył m.in. zeznania podatkowe za 2014 r., rachunki określające wysokość niezbędnych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, zaświadczenia o statusie działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i jego ojca oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Z. zatwierdzające ugodą sądową dotycząca określenia wysokości alimentów płaconych przez skarżącego na rzecz syna i żony. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym, o ile wykaże, czyli przedstawi w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanej powyżej regulacji wynika, że to strona ma przekonać sąd (referendarza sądowego), że znajduje się w wyżej opisanej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl.). Natomiast w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pomimo nieokreślenia przez ustawodawcę, jakimi względami należy kierować się przy ocenie informacji i oświadczeń strony, sąd ma prawo uznać za niewiarygodne informacje i oświadczenia strony, jeżeli ocena ta będzie opierała się na logicznej i przejrzystej argumentacji, wspartej doświadczeniem życiowym, z której jasno będzie wynikało, jakie twierdzenia strony sąd uznał za nieprawdziwe i z jakich powodów. Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W niniejszej sprawie istnieją bowiem poważne wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej strony, a tym samym brak jest podstaw do uznanie, że spełnione zostały warunki udzielenia żądanego zwolnienia. Jak już wskazano na wstępie, to na stronie ciąży obowiązek wykazania w sposób wyczerpujący i wiarygodny przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego, pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Mianowicie, jak wynika z akt sprawy, skarżący w chwili obecnej jest osobą bezrobotną lecz niezarejestrowaną. Stan ten trwa od 12 lutego 2015 r., kiedy to zawiesił prowadzoną pn. [...] D. F. działalność gospodarczą. W roku 2014 oprócz wskazanej działalności gospodarczej skarżący prowadził również działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej [...] D. F. A. F.. Z tego natomiast tytułu skarżący osiągnął przychód w kwocie [...]zł. Taki sam przychód osiągnął ojciec skarżącego A. F. będący wspólnikiem wskazanej spółki. Tak znaczna wysokość przychodów osób pozostających ze sobą we wspólnym gospodarstwie domowym powiększona o przychód matki skarżącego (31.077 zł) oraz emeryturę jego babki z całą pewnością nie pozwala uznać wnioskodawcę za osobę ubogą, która wpisują się w kanony ubóstwa dla której przeznaczona jest instytucja prawa pomocy. Skoro zatem w 2014 r. prowadzona przez wnioskodawcę i jego ojca działalność gospodarcza była znacznych rozmiarów i przynosiła wymierne korzyści już wówczas skarżący był obowiązany poczynić oszczędności tytułem ewentualnych postępowań sądowych związanych z rozpoczętą już wówczas kontrolą podatkową. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że bez znaczenia jest, że bilans za 2014 r. wskazał (bardzo mały w stosunku do wartości przychodów) dochód w kwocie [...]zł. Zaznaczyć bowiem należy, że dla oceny możliwości płatniczych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą istotny jest nie dochód, czy strata, a osiągnięty przychód z tej działalności. Zauważyć bowiem trzeba, że dochód lub strata jest jedynie wynikiem bilansowym przychodów i kosztów ich uzyskania. Potwierdza to ukształtowana w tym zakresie linia orzecznicza (w szczególności w zakresie straty), według której strata i dochód wynikające z zeznań podatkowych i bilansu są jedynie wynikiem bilansowym kosztów w stosunku do przychodów. Nie oznacza to natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci m.in. zwolnienia z kosztów (postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I GZ 260/08, LEX nr 479125). Już samo to nie pozwala przyjąć, że wnioskodawca nie ma i nie miała możliwość opłacenia wymaganych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych. Dodatkowo na posiadanie znacznych środków finansowych przez wnioskodawcę lub możliwość ich pozyskania wskazuje treść zawartej w dniu 25 maja 2015 r. ugody sądowej pomiędzy nim, a jego małżonką w której to skarżący zobowiązał się płacić na rzecz swojego syna kwotę 2.500 zł tytułem alimentów oraz na rzecz swojej małżonki kwotę 1.000 zł tytułem zaspokajania potrzeb żony. Ponadto zobowiązał się do zapłaty swojej małżonce kwoty 20.000 zł tytułem zaległych potrzeb. Tak ukształtowana treść ugody sądowej jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie tylko posiadał odpowiednie środki w dacie jej zawarcia, ale również założył fakt posiadania takich kwot w przyszłości. Przywołane okoliczności w zestawieniu z twierdzeniami strony wskazuje, że skarżący posiada zgromadzone środki pieniężna bądź niewskazane źródła dochodu. To zaś oznacza, że oświadczenie skarżącego o jego sytuacji dochodowej jest niepełne, nierzetelne i zupełnie nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Z tych względów referendarz sądowy biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego, za niewiarygodne uznaje oświadczenie strony dotyczącej jej sytuacji dochodowej i możliwości płatniczych, co stanowi przeszkodę umożliwiającą przyznanie stronie prawa pomocy w żądanym zakresie. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.