I SA/Lu 960/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-21

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stronie, której jedynym dochodem jest niska renta, a która dodatkowo ponosi koszty leczenia i utrzymania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane stronie, która wykaże brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy jedynym dochodem strony jest niska renta, która nie pokrywa nawet podstawowych kosztów utrzymania, a dodatkowo występują inne obciążenia (leczenie, koszty utrzymania), istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący R. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. dotyczącą podatku akcyzowego. W uzasadnieniu wskazał na niskie dochody z renty (po zajęciu przez komornika), brak oszczędności, koszty leczenia psychiatrycznego i pooperacyjnego, a także zakończenie działalności gospodarczej. Dołączone dokumenty potwierdzały częściową niezdolność do pracy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano R. Ś. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące: maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2006 r. p o s t a n a w i a przyznać R. Ś. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2512 zł, skarżący złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zamieszkuje u matki, nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się, po zajęciu części renty przez komornika, z kwoty około 500 złotych netto wypłacanej tytułem renty. Ponadto skarżący podkreślił, że leczy się psychiatrycznie (przez ostatnich kilka miesięcy przebywał w szpitalu na leczeniu) i jest po operacji kręgosłupa. Z dołączonych przez stronę dokumentów wynika ponadto, że z dniem 31 grudnia 2011 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej i z dniem 5 stycznia 2012 r. działalność ta została wykreślona z ewidencji. Skarżący do dnia 31 lipca 2014 r. jest uznany za osobę częściowo niezdolną do pracy. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący może zostać przyznane stronie, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Mając zatem na uwadze powyższe uregulowania prawne oraz okoliczności przedstawione we wniosku obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie są podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak bowiem wynika z przedłożonych przez stronę skarżącą dowodów oraz jej oświadczeń, którym referendarz sądowy dał wiarę, jedyny jej dochód stanowi renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie 497,27 zł. Kwota ta jest na tyle niska, iż nie pozwala nawet na pokrycie całości kosztów utrzymania koniecznego, co równocześnie oznacza, iż skarżący nie jest również w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło