I SA/Lu 968/15
WyrokWSA w Lublinie2016-03-23
Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Robert Hałabis, Ewa Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, może odmówić wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. (żądanie załatwienia sprawy uprzednio rozstrzygniętej), czy też jest zobowiązany do merytorycznego zbadania wniosku na podstawie art. 59 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Rozpatrywanie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest odrębną sprawą administracyjną, do której stosować można art. 61a § 1 k.p.a. Organ egzekucyjny nie prowadzi odrębnego postępowania w przedmiocie umorzenia, lecz rozstrzyga żądanie w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany może wnieść taki wniosek na każdym etapie postępowania, a organ jest zobowiązany do zbadania przesłanek umorzenia określonych w art. 59 u.p.e.a.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego przed wszczęciem egzekucji. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia, uznając, że kwestia ta była już rozstrzygana i powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień i umorzenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz B.S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] marca 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz B. S. [...] zł [...] z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, dalej: "Dyrektor Izby Skarbowej", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu zażalenia B.S., dalej: "zobowiązana", "skarżąca", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ I instancji", z dnia [...]., w którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wniosku zobowiązanej z dnia 18 maja 2015r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...], wystawionych w oparciu o decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, dalej: "Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej", z dnia [...]
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, iż pełnomocnik zobowiązanej skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego pismo z dnia 18 maja 2014r., w którym wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...], wystawionych w oparciu o wskazaną wyżej decyzję wymiarową Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z [...] We wniosku z dnia 18 maja 2014r. pełnomocnik jako podstawę powołał art. 59 §1 pkt 2, art. 60 oraz art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", w związku z art. 59 §1 pkt 9 i art. 70 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p.". Z uzasadnienia wskazanego pisma wynika, iż w ocenie pełnomocnika zobowiązanie, którego dotyczą powołane wyżej tytuły wykonawcze wygasło przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zaznaczyć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 16 marca 2005r., sygn. akt I SA/Lu 2017/04 oddalił skargę na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]zaś Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 6 lipca 2006r., sygn. akt 943/05, oddalił skargę kasacyjną.
Z akt administracyjnych wynika, iż pierwszy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego pełnomocnik zobowiązanej złożył w dniu 2 września 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 31 marca 2010r., sygn. akt I SA/Lu 862/09, oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 marca 2012r., sygn. akt II FSK 1572/10, oddalił skargę kasacyjną. Kolejny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony został 20 sierpnia 2013r. Postanowieniem z dnia 18 września 2013r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2014r., sygn. akt I SA/Lu 40/14 oddalił skargę. Od wyroku tego złożona została skarga kasacyjna. Z kolei 30 grudnia 2013r. pełnomocnik zobowiązanej złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] Także rozpatrując ten wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] odmówił umorzenia postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 25 września 2014r., sygn. akt I SA/Lu 259/14, oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Od wyroku tego złożona została skarga kasacyjna. Pełnomocnik zobowiązanej wnosił również zarzuty na postępowanie egzekucyjne oraz składał skargi na czynności egzekucyjne. W odniesieniu do zarzutów odmówiono wszczęcia postępowania (skarga na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej została cofnięta, co skutkowało umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013r., sygn. akt I SA/Lu 955/13), skarga na czynności egzekucyjne nie została uwzględniona przez organy administracji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010r., sygn. akt III SA/Wa 2226/09, oddalił skargę pełnomocnika skarżącej, zaś Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 2 lutego 2012r., sygn. akt II FSK 1896/10, oddalił skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej z dnia 18 maja 2015r. organ odwoławczy, podzielając w tym zakresie stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, przytaczając przebieg postępowania egzekucyjnego wyjaśnił, iż jak to wynika z przywołanych wyżej rozstrzygnięć organu egzekucyjnego oraz Sądów, należności objęte powołanymi wyżej tytułami egzekucyjnymi są nadal wymagalne. Mając to na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż skarżąca nie może skutecznie żądać ponownie umorzenia postępowania egzekucyjnego powołując się na takie zdarzenia czy okoliczności, które dotyczyły okresu już ocenianego przez organ mocą uprzedniego ostatecznego postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, następnie kontrolowanego w aspekcie legalności w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 869/09. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, iż rozpatrując wcześniejszy wniosek zobowiązanej o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ nie był związany podstawą faktyczną i prawną takiego wniosku, a sąd I instancji, kontrolujący legalność zaskarżonego postanowienia, co do zasady, nie był związany granicami skargi. Zobowiązana na każdym etapie postępowania egzekucyjnego może wprawdzie domagać się jego umorzenia, jednak taki wniosek skutecznie będzie prowadził do umorzenia tylko wtedy, gdy nastąpi zmiana stanu sprawy w stosunku do tego, który był już przedmiotem uprzedniego postanowienia odmawiającego umorzenia, a następnie jego sądowej kontroli legalności. Zmiana ta przy tym musi być na tyle istotna, że rzeczywiście, a nie tylko w przekonaniu zobowiązanej, realizuje jedną z przesłanek określonych w art. 59 §1 u.p.e.a.
Przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej jest fakt, iż podnoszona we wniosku z dnia 18 maja 2015r. przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, czyli wygaśnięcie zobowiązania podatkowego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, podlegała już ocenie przez organy administracji (powołane wyżej postanowienia: Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] i Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] oraz przede wszystkim przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 31 marca 2010r., sygn. akt I SA/Lu 862/09, i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2012r., sygn. akt II FSK 1572/10.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie:
-art. 59 §1 pkt 2 i art. 60 §1 u.p.e.a. w związku z art. 53a i 70 §1 O.p., poprzez bezpodstawne niezastosowanie tych przepisów przez organ II instancji w sytuacji, w której doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. wydanie decyzji wymiarowej przez organ I i II instancji;
-art. 59 §1 pkt 2 i art. 60 §1 w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 70 §1 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. orzekania przez organ I i II instancji w warunkach przedawnienia zobowiązania od podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996r., tj. w dacie wygaśnięcia tego zobowiązania, co skutkuje o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej;
-art. 59 §1 pkt 2 i art. 60 §1 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 70 §4 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że w dacie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia 29 sierpnia 2003r. na podstawie art. 59 §1 pkt 3 tej ustawy nie powoduje unicestwienia materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art.70 §4 O.p.;
-art. 60 §1 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że uchylenie czynności egzekucyjnych nie powoduje wywołania skutku materialno-prawnego, unicestwienia przerwania biegu terminu przedawnienia, o jakim mowa w art. 70 §4 O.p. i w konsekwencji bezpodstawną odmowę jego zastosowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
-art. 59 §1 pkt 2 i art. 60 §1 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 53a i art. 70 §1 O.p. w związku z art. 2 i 7 oraz art. 32 Konstytucji RP, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, co spowodowało wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia;
- art. 59 §1 pkt 2 i art. 60 §1 u.p.e.a. w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 233 §1 pkt 2 lit. a) i art. 208 §1 O.p. w związku z art. 59 §1 pkt 9 O.p. poprzez niezastosowanie tych przepisów, z których wynika, że po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło, bowiem skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego, powoduje przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego, który prowadził do wadliwego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zatem w zaskarżonym postanowieniu doszło do błędnego przedstawienia stanu faktycznego sprawy polegającego na wskazaniu, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania mimo, że organ nadzoru jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej nie dokonał analizy dokumentacji i nie rozpatrzył zgłoszonych zarzutów w tym zakresie, co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
-art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", poprzez zastosowanie się w zaskarżonym postanowieniu do zasady związania dokonaną wcześniej oceną prawną, w której zaskarżona decyzja wymiarowa w przywołanych postępowaniach administracyjno-sądowych nie została rzetelnie skontrolowana w granicach jakie zakreśliła skarga strony w przedmiocie wydania jej w okolicznościach faktycznych i prawnych nieistnienia obowiązku, co doprowadziło do utraty przez skarżącą kontroli tej decyzji, która mogła mieć istotny wpływ na wynika sprawy;
-art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 53a i art. 70 §1 O.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktyczno-prawnego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, polegającego na dokonaniu błędnego odczytania przywołanego wyroku WSA w Lublinie z dnia 31 marca 2010r., o sygn. akt I SA/Lu 862/09, w związku z czym dokonał nieuprawnionego ustalenia, że Sąd w cyt. wyroku rozpoznał zarzut skarżącej naliczenia odsetek bez podstawy prawnej od nieterminowo uiszczonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996r. oraz ich przedawnienie w oparciu o uchwałę NSA II FPS 5/09 z dnia 7 grudnia 2009r.;
-art. 23 §1, 2 i 3 u.p.e.a. poprzez niedopełnienie obowiązku kontroli przestrzegania przepisów prawa przez wierzyciela i jednocześnie organu egzekucyjnego jakim jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, w przedmiocie wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w okolicznościach faktycznych i prawnych nieistnienia obowiązku, co spowodowało, że nie zostały wyjaśnione okoliczności mające istotny wpływ na wynika sprawy;
-art. 7, 77 §1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy tj nie wykonanie kontroli decyzji ostatecznej pod względem jej zgodności z prawem, w oparciu o którą zostały wydane tytuły wykonawcze i prowadzone jest zaskarżone postępowanie egzekucyjne, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy umorzenia zaskarżonego postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej szczegółowo opisał przebieg postępowania podatkowego i egzekucyjnego oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest przy tym pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W przypadku zaś stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 P.p.s.a. sąd uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Jednocześnie, jak to wynika z art. 134 §1 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co umożliwia dokonanie wszechstronnej kontroli zaskarżonego aktu.
Stosując reguły wynikające z powołanych wyżej przepisów do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarga okazała się zasadna, choć z innych powodów niż w niej podniesione. Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Analizując treść przytoczonego wyżej przepisu należy jednak podkreślić, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym tylko w sprawach, które nie są uregulowane "inaczej" w u.p.e.a. i stosuje się je odpowiednio. Takie zastosowanie przepisów k.p.a. polega bądź na ich pełnym stosowaniu, stosowaniu z odpowiednimi modyfikacjami albo na niemożności ich zastosowania. Mogą przy tym być one stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać a nie modyfikować regulacje zawarte w u.p.e.a. Należy również podkreślić, że postępowania uregulowane w obu powołanych wyżej ustawach urzeczywistniają normy prawa administracyjnego, przy czym postępowanie egzekucyjne jest następną fazą postępowania jurysdykcyjnego, stanowiąc niejako jego dopełnienie i będąc postępowaniem w stosunku do niego wykonawczym. Nadto, regulowane przepisami k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna organ administracji w sprawie indywidualnej, załatwianej w formie decyzji administracyjnej z własnej inicjatywy lub na żądanie strony, która według własnej oceny ma w danej sprawie interes prawny.
Kwestie dotyczące wszczęcia tego postępowania regulują przepisy art. 61 i art. 61a k.p.a. Natomiast, u.p.e.a. normuje procedurę egzekwowania określonych obowiązków, regulując odrębnie i wyczerpująco w art. 5, art. 6 i art. 26 problematykę stron tego postępowania oraz zasady jego wszczęcia.
Art. 59 u.p.e.a. reguluje kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując obligatoryjne i fakultatywne jego przesłanki. Jeżeli w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystąpią przeszkody o trwałym charakterze, uniemożliwiające dalsze prowadzenie postępowania bądź powodujące, że jego dalsze prowadzenie jest niecelowe, następuje umorzenie postępowania egzekucyjnego. Może ono nastąpić w każdym stadium postępowania, gdyż przepis art. 59 nie wyznacza terminu do złożenia takiego wniosku. Żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany i wierzyciel mogą więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z kolei z art. 61a §1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanki tej odmowy bada się według kryterium podmiotowego, przedmiotowego a nadto należy uwzględniać inne przyczyny, których wystąpienie uzasadnia taką odmowę. Pojęcie postępowania określone w tym przepisie obejmuje postępowanie prowadzone w trybie głównym oraz postępowanie nadzwyczajne, z wyjątkiem postępowania wznowieniowego regulowanego odrębną - zawartą w art. 149 §3 k.p.a. - podstawą prawną odmowy jego wszczęcia.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy podkreślić, że rozpatrywanie żądania zobowiązanego o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego nie jest odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego sprawą administracyjną, do rozstrzygnięcia której w oparciu o przepis art. 18 u.p.e.a. stosować należałoby przepisy ogólnej procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania, jak art. 61 k.p.a., i odmowy jego wszczęcia, jak art. 61a k.p.a. Przepisy art. 61 i art. 61a k.p.a. nie mają tu zatem odpowiedniego zastosowania.
Złożony przez pełnomocnika skarżącej w dniu 18 maja 2015r. wniosek dotyczył umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...]. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie dotyczy więc jedynie rozpoznania żądania skarżącej umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na przepis art. 61a §1 k.p.a. podkreślił, że skarżąca w swoim wniosku nie wskazała nowych okoliczności skutkujących możliwością wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, a podnoszone przez nią kwestie zostały wyczerpująco rozważone w postępowaniu zakończonym ostatecznym postanowieniem o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, kontrolowanym następnie przez sąd administracyjny.
Takiego poglądu organu Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie podziela. Jak bowiem wspomniano wyżej, żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany może wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. Brak też regulacji, z której wynikałoby, że może to uczynić tylko jeden raz i to w sytuacji, gdy poprzedni wniosek został rozpatrzony odmownie. Organ odwoławczy, powołując się na wskazaną w art. 61a §1 k.p.a. "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania wskazał natomiast, jako przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego to, że w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie.
Istotnie, za inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego uważane jest m.in. wniesienie żądania załatwienia sprawy uprzednio już rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Decyzja załatwiająca taką sprawę byłaby dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. Zauważyć jednak należy, iż przepis art. 18 u.p.e.a. nie daje podstaw do takiego odpowiedniego stosowania art. 61a §1 k.p.a. do jednego z etapów postępowania egzekucyjnego, a mianowicie rozstrzygnięcia wniosku zobowiązanej o umorzenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Należy podkreślić, że organ egzekucyjny nie prowadzi odrębnego postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie rozstrzyga, w ramach prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego, żądanie zobowiązanej umorzenia tego postępowania. Skoro zobowiązana żądanie o umorzenie może wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a zatem zbadania czy zaistniały wskazane w art. 59 u.p.e.a. przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego i wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, bądź odmowie jego umorzenia.
W ocenie Sądu, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wiąże się z naruszeniem przepisu art. 61a §1 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz art. 59 u.p.e.a., a w odniesieniu do organu działania organu odwoławczego nadto z naruszeniem przepisu art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.
Odnośnie zarzutów zawartych w skardze, Sąd nie mógł stwierdzić naruszenia przepisów w niej wskazanych, albowiem organ odwoławczy w ogóle nie prowadził w tym zakresie postępowania, a zaskarżone postanowienie ma charakter formalny.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd uznając, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia powołanych wyżej przepisów, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a. Rozpatrując ponownie wniosek skarżącej organy uwzględnią sformułowaną wyżej przez Sąd ocenę prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło