I SAB/Lu 2/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-08-28

Skład orzekający: Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej może zostać złożony po prawomocnym odrzuceniu skargi przez sąd pierwszej instancji, gdy pełnomocnik ustanowiony z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do jej wniesienia?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając, że etap postępowania sądowego związany z możliwością zaskarżenia postanowienia sądu pierwszej instancji został zamknięty. Złożenie takiego wniosku po prawomocnym odrzuceniu skargi, zwłaszcza gdy pełnomocnik ustanowiony z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do jej wniesienia, stanowi przekroczenie prawa do sądu i narusza zasadę bezpieczeństwa prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił tę skargę, a postanowienie stało się prawomocne. Następnie skarżącemu przyznano prawo pomocy i ustanowiono pełnomocnika. Kolejni ustanowieni pełnomocnicy sporządzili opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Ostatecznie, w dniu 20 sierpnia 2014 r., nowy pełnomocnik złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, argumentując, że dowiedział się o wyznaczeniu dopiero w sierpniu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia 20 lutego 2012 r. w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej postanawia - odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę J. H. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia 20 lutego 2012 r. Postanowienie to jest prawomocne od dnia 18 marca 2014 r. Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu na jego wniosek z dnia 20 lutego 2014 r. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 12 czerwca 2014 r. do tutejszego Sądu wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu adwokata S. F. do prowadzenia sprawy niniejszej. W dniu 6 czerwca 2014 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy, a następnie w dniu 12 czerwca 2014 r. poinformował Sąd o sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, na wezwanie przedstawił również dowód doręczenia sporządzonej opinii. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. pełnomocnikowi przyznano wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 1 lipca 2014 r. do tutejszego Sądu wpłynęło kolejne pismo Okręgowej Rady Adwokackiej, z którego wynika, że w związku z pismem J. H. z dnia 22 czerwca 2014 r., w miejsce dotychczasowego pełnomocnika adwokata S. F. został ustanowiony nowy, w osobie adwokata A. Z.. Adwokat A. Z. po zapoznaniu się w dniu 9 lipca 2014 r. z aktami sprawy, złożył w dniu 31 lipca 2014 r. pismo, w którym poinformował, że sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, o czym powiadomił skarżącego. Pismem z dnia 1 sierpnia 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w L. poinformowała tutejszy Sąd, że w związku z pismem J. H. z dnia 30 lipca 2014 r., do świadczenia skarżącemu pomocy prawnej w sprawie niniejszej, wyznaczyła kolejnego adwokata – B. K.. Dnia 20 sierpnia 2014 r. adwokat B. K. złożyła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wyjaśniła, że o wyznaczeniu przez Okręgową Radę Adwokacką do prowadzenia niniejszej sprawy, została zawiadomiona w dniu 13 sierpnia 2014 r. listem poleconym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), spóźniony lub z mocy prawa niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Niedopuszczalny jest m.in. wniosek o przywrócenie terminu, który nie podlega przywróceniu, np. wniosek o przywrócenie terminu prawa materialnego lub określonej fazy postępowania (zob. "Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego" B. Dauter, Warszawa 2012 s. 292). W sprawie niniejszej postanowieniem z dnia z dnia 30 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę J. H. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia 20 lutego 2012 r. Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. adwokat ustanowiony z urzędu poinformował tutejszy Sąd o sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, złożył również dowód jej doręczenia skarżącemu. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. pełnomocnikowi przyznano wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że etap postępowania sądowego związany z możliwością zaskarżenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2014 r. został zamknięty i nie ma prawnej możliwości powrotu do niego poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Stanowisko takie znajduje oparcie w akceptowanym w doktrynie i orzecznictwie poglądzie, że "Jeżeli pełnomocnik odmawia sporządzenia skargi kasacyjnej, bo uważa jej wniesienie za bezzasadne, o czym informuje stronę, przedstawiając jej stosowną opinię, to należy to uznać za rezygnację strony z wniesienia skargi kasacyjnej, jako, że nie ma ona zdolności postulacyjnej w tym zakresie (wyrok NSA z 17 maja 2010 r., I OZ 356/10, LexPolonika nr 2362474) (zob. "Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego" B. Dauter, Warszawa 2012 s. 734). Podkreślić należy, że przyjęcie odmiennej koncepcji oznaczałoby, że wypowiedzenie przez niezadowoloną ze sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stronę pełnomocnictwa, otwierałoby niejako po raz kolejny możliwość zaskarżenia rozstrzygnięcia wydanego przez sąd pierwszej instancji, przez kolejnego ustanowionego w drodze przyznania prawa pomocy pełnomocnika. Możliwość taka, w ocenie Sądu, stanowiłaby przekroczenie przysługującego stronie prawa do sądu. Należy podkreślić, że prawo dostępu do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku zrealizowane za każdą cenę. Europejski Trybunał Praw Człowieka w orzecznictwie podkreślał, że podlega ono uprawnionym ograniczeniom: terminom ustawowym, okresom przedawnienia, zabezpieczeniom kosztów, regulacjom dotyczącym nieletnich lub osób umysłowo chorych (sprawa Związek Nauczycielstwa Polskiego przeciwko Polsce, wyrok ETPC z dnia 21 września 2004 r., skarga nr 42049/98). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 10 maja 2000 r. stwierdził, iż nie istnieje bezwzględne i absolutne prawo do sądu, które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom i które w konsekwencji stwarzałoby uprawnionemu nieograniczoną możliwość ochrony praw na drodze sądowej. Ograniczenie prawa do sądu może być konieczne ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasadę legalizmu bądź zaufanie do prawa (wyroki TK z dnia 10 maja 2000 r., K 21/99, OTK ZU 2000/4/109) (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OZ 673/14 dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl) Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło