I SAB/Lu 6/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz, Sędzia WSA Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. P. na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego we Włodawie w przedmiocie należnych odsetek p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić K. P. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem nadanym 19 stycznia 2026 r. K. P. (dalej: podatnik, skarżący, strona) wniósł skargę na przewlekłość Naczelnika Urzędu Skarbowego we Włodawie (dalej: organ) w przedmiocie rozstrzygnięcia w zakresie należnych odsetek. Jak argumentował Urząd Skarbowy we Włodawie dysponował jego pieniędzmi od 15 lipca 2022 r. do dnia 19 listopada 2025 r. i za ten czas otrzymywał odsetki. Organ ten podejmował w tym czasie czynności służbowe w sprawie lecz z jego winy sprawa się przedawniła i dlatego wniósł o zwrot należnych odsetek od kwoty 1.650 zł za wskazany okres. Otrzymał natomiast zwrot odsetek jedynie w kwocie 30 zł nie otrzymując informacji za jaki to okres i dlaczego w takiej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak jakiejkolwiek przewlekłości organu. Wskazał, że sprawa objęta skargą została zakończona ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego we Włodawie zwrócił skarżącemu 19 listopada 2025 r. kwotę 1.650,00 zł tytułem zwrotu podatku oraz 25 listopada 2025 r. kwotę 30 zł tytułem należnych odsetek. Powyższa kwota odsetek została ustalona zgodnie z treścią art. 78 § 3 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 77 § 1 tejże ustawy. W tej sytuacji - zdanie organu - brak jest podstaw do formułowania zarzutu przewlekłości organu. Organ niezwłocznie podejmował czynności, a wszystkie etapy postępowania podatkowego prowadził z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Czas trwania postępowania wynikał z dwukrotnego przekazywania akt do organu odwoławczego oraz rozpatrywania sprawy przez WSA w Lublinie i NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Z "przewlekłością postępowania" mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania to sytuacja, w której postępowanie prowadzone jest w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy i konieczności ustalania faktów mających prawotwórcze znaczenie. Na wstępie należy jednak zaznaczyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie dopuszczalności jej wniesienia. Badanie to przebiega m. in. z uwzględnieniem przesłanek odrzucenia skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę m. in. wówczas, gdy jest ona niedopuszczalna. Niedopuszczalność zachodzi wówczas, gdy skarga nie może być skutecznie wniesiona, to znaczy nie może zostać merytorycznie rozpoznana przez sąd. Możliwość wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przewiduje art. 3 § 1 pkt 9 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia takiej skargi sąd, w zależności od realiów konkretnej sprawy, może orzec w ten sposób, że: 1) zobowiąże organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiąże organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdzi, że organ dopuścił się bezczynności. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 przyjęto, że: "Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W uzasadnieniu uchwały stwierdzono m.in., że: "skoro po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego na skutek wniesionej skargi jest wiadome, że udzielenie ochrony jednostce nie jest prawnie możliwe wobec ustania stanu przewlekłości, to prowadzenie w tym przedmiocie postępowania przestaje mieć podstawy prawne ze względu na brak celu jego prowadzenia. Dyscyplinowanie administracji publicznej nakierowane na załatwienie sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie nie może bowiem zostać oderwane od źródła w postaci trwającego postępowania administracyjnego oraz prowadzącego je organu, w stosunku do którego środki dyscyplinujące powinny zostać zastosowane.". NSA podkreślił, że: "przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie.". Zapatrywania wynikające z powyższych uchwał są co do zasady wiążące dla sądów administracyjnych (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę wnioski wypływające z ww. uchwały, należy stwierdzić, że wobec dokonanego zwrotu należnych stronie odsetek z tytułu uiszczonego nienależnie podatku, co nastąpiło 25 listopada 2025 r., a zatem w niezwłocznym terminie na dokonanie tej czynności, procedowanie skargi dotyczącej przewlekłości postępowania organu jest bezprzedmiotowe. Wskazywane przez skarżącego kwestie dotyczące czasu trwania całego postępowania odnoszą się do postępowania zakończonego czynnością wypłaty kwoty należnych odsetek. Jednocześnie wyjaśnić należy stronie, że zwrot podatku wraz z należnymi odsetkami w takiej sytuacji jak miała miejsce w niniejszej sprawie jest czynnością materialno-techniczną. Nie jest wymagane w tym zakresie wydanie decyzji lub innego aktu czego w istocie domaga się skarżący. Zarzuty formułowane w tym zakresie nie mogły być uznane za trafne. Niemniej jednak organ wskazał stronie podstawę prawną do ustalenie wysokości wypłaconych odsetek (art. 78 § § 1 pkt 3 O.p.). W związku z tym, mając na względzie pogląd NSA wyrażony w przedstawionej powyżej uchwale, który Sąd orzekający w pełni podziela i którym, jest związany, należało orzec o odrzuceniu skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu Sąd orzekła natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.