II SA/Lu 1001/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. B.kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o pozbawieniu J. B. przyznanych mu w 1976 r. uprawnień kombatanckich z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od 10 lipca 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. w ramach służby w Milicji Obywatelskiej. Rozpatrując skargę od powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 października 2004 r. (Sygn. akt II SA/Lu 476/04) także oddalił skargę J. B. Następnie pełnomocnik skarżącego wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który ją uwzględnił, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W uzasadnieniu orzekł, że w tym postępowaniu wystąpiły przesłanki naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, co było wynikiem naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w świetle art. 174 w związku z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 190 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych względów Sąd stwierdził w oparciu o powyższą wykładnię prawa zastosowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, że wystąpiły w toku postępowania administracyjnego następujące naruszenia prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei spowodowało naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, w materialnoprawnej podstawie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], powołano art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o kombatantach czyli inną podstawę prawną w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich J. B. niż w zaskarżonej decyzji z dnia [...], która utrzymała ją w mocy– wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek rozpatrzenia wniosku skarżącego, złożonego w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Wynika to z tego, że w tej ostatniej decyzji z dnia 18 czerwca 2004 r. właściwy organ powołał w materialnoprawnej podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.– powołanej dalej jako ustawa o kombatantach). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w trybie art. 127 § 3 k.p.a., zapewnia bowiem stronie dwuinstancyjność postępowania administracyjnego w świetle art. 15 k.p.a., a jego specyfika polega na tym, że rozpatruje go ten sam właściwy organ centralny. Oznacza to, że jeżeli powyższy organ centralny posiada nowe materiały dowodowe w zakresie ustalenia nowych okoliczności faktycznych sprawy, to konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w świetle art. 138 § 2 k.p.a., w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości czy też w znacznej części. Po drugie, spowodowało to, że strona skarżąca została pozbawiona możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c) ustawy o kombatantach, co narusza art. 15 k.p.a. Ponadto należy stwierdzić, że powyższe przepisy ustawy o kombatantach stanowią odrębną podstawę pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, co wymaga udowodnienia nowych okoliczności sprawy, które nie były brane pod uwagę przez właściwy organ przy wydawaniu decyzji z dnia [...] Wynika to z dyspozycji art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c) ustawy o kombatantach, który stanowi, że strona w świetle tego przepisu powinna wykonywać zadania śledcze i operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej". Natomiast w aktach przekazanych do Sądu, występują tylko ślady dowodowe w tym zakresie pochodzące tylko od samego skarżącego J. B. – co wynika z pisma Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] (k. 58). Także informacja o tym, że skarżący brał udział w likwidacji "bandy B.", wynika tylko z jego krótkiego oświadczenia zawartego w piśmie z dnia [...] Z tych względów pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich na materialnoprawnej podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c) ustawy o kombatantach jest przedwczesne, ponieważ nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Po trzecie, z tego powodu nie przeprowadzono także postępowania wyjaśniającego w przedmiocie udziału skarżącego w Batalionach Chłopskich, którą to okoliczność podniósł Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w wyroku z dnia 19 marca 2002 r. (wyrok NSA z dnia 19 marca 1981 r. SA 234/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 23). Po czwarte, na stronie drugiej pisma z dnia 20 stycznia 2005 r. będącego odpowiedzią na skargę kasacyjną Kierownik Urzędu pierwszy raz stwierdził, że w Instytucie Pamięci Narodowej są "zalegające" dokumenty, które świadczą o bezpośrednim udziale skarżącego J. B. w działaniach, które były skierowane przeciwko organizacji niepodległościowej. Jest bowiem oczywiste, że w świetle dyspozycji art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że jeżeli są dokumenty świadczące o tym, że skarżący J. B. wykonywał zadania śledcze i operacyjne, które były związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP, to muszą one się znaleźć w aktach sprawy i służyć jako dowód w tej sprawie. Natomiast w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd w aktach sprawy brak jest takich jednoznacznych dokumentów. Ponadto właściwy organ rozstrzygający sprawę pozbawienia J. B. uprawnień kombatanckich, nie może odwoływać się do dokumentów "zalegających" w IPN, nie znanych Sądowi, jak i stronie skarżącej. Z kolei w świetle dyspozycji art. 80 k.p.a. właściwy organ prowadzący postępowanie ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dotyczy to także powołanego przez organ dowodu będącego kserokopią "Informatora o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956" z 1964 roku. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.