II SA/Lu 1012/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Franciszek Frączkiewicz (spr.) Sędziowie NSA Wiesława Achrymowicz /asesor WSA/ Witold Falczyński Protokolant ref. Beata Basak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi K. O. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego miasta I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz K. O. 10 zł /dziesięć/ zł kosztów postępowania Po wyłożeniu projektu zmiany planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w obszarze miasta część I - drugie wyłożenie, dotyczące posesji, na których wprowadzono korektę ustaleń projektu planu wyłożonego po raz pierwszy do publicznego wglądu w dniach [...]lutego do [...]marca 2001r. K.O. złożył w dniu [...] kwietnia 2002r. zarzut do ustaleń przyjętych w projekcie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym podniósł, że jest właścicielem działki gruntu położonej przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów [...] o powierzchni 0,0345 ha. Projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego północną część powyższej działki gruntu na całej jej szerokości przeznacza pod dojazd o szerokości 5 m. do działki sąsiedniej Nr [...]. Ta ostatnia działka jest własnością tej samej osoby, która jest właścicielem działki Nr [...] przylegającej bezpośrednio do ul.[...] i są one ogrodzone jako całość gospodarcza. Dotychczas komunikacja do działki Nr [...] odbywa się przez działkę Nr [...] do ulicy [...] i ten stan winien być utrzymany. Skutkiem przyjęcia projektu zmian planu zagospodarowania przestrzennego zmniejszy się powierzchnia działki nr [...] i przez to utrudniona będzie jej zabudowa domem jednorodzinnym. W zarzucie tym podniesiono nadto, że zaprojektowany przejazd przez działkę skarżącego do działki Nr [...] stanowił będzie drogę charakterze niepublicznym, a obowiązujące przepisy prawne w takiej sytuacji nie przewidują możliwości wywłaszczenia z tego terenu obecnego jego właściciela. Dlatego projekt zmiany planu zbyt daleko ingeruje w prawo własności zgłaszającego zarzut. Podniesiono nadto, że przy projektowaniu dojazdu do działki Nr [...] nie zostały wyczerpane możliwości zapewnienia dojazdu z poszanowaniem praw właścicieli działek sąsiednich. Mianowicie drogę dojazdową należałoby zaprojektować jako przedłużenie ul.[...], biegnące poza nieruchomością zgłaszającego zarzut lub pozostawić je w miejscu zaprojektowanym, lecz zmniejszyć jego szerokość, a zgłaszającemu zarzut dać ekwiwalent zamienny z działki Nr [...] stanowiącej własność gminy [...] , która graniczy z jego działką. Rada Miejska uchwałą Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. podjętą na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z p. zm), art. 24 ust. 3 i art. 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r Nr 15, poz. 139 z p.zm.) odrzuciła powyższy zarzut podnosząc w uzasadnieniu tej uchwały, że zarzuty do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego wniesione przez K. O. zostały w ustawowym terminie i aczkolwiek projekt narusza uprawnienia wnoszącego zarzut, bo wyznacza ciąg pieszo jezdny przez grunt należący do działki stanowiącej własność wskazanego, ale ciąg ten zapewnia dwóm nowotworzonym działkom położonym wewnątrz zespołu istniejącej i projektowanej zabudowy jednorodzinnej w tym również działce wnoszącego zarzut dostęp do drogi publicznej. Trasę ciągu zaprojektowano w sposób optymalny z uwzględnieniem uwarunkowań przestrzennych i ekonomicznych wykorzystując tereny dotychczas nie zabudowane i nie kolidujące z istniejącym zainwestowaniem przy ul. [...] W świetle powyższego należy stwierdzić, że w wyniku wprowadzenia zmian do projektu zmiany planów zagospodarowania przestrzennego miasta nastąpiło naruszenie interesu prawnego wnoszącego zarzut poprzez przeznaczenie części jego nieruchomości pod ciąg pieszo-jezdny [...]. Nastąpiło to jednak w zgodzie z kierunkami zagospodarowania tego terenu i kompetencjami samorządu lokalnego wynikającymi z art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W skardze na tę uchwałę K.O. zarzuca, że narusza ona art.. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 , art. 3 pkt 2 , art. 10 ust. 2 i art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89, poz. 415 z p.zm.) wnosząc o uchylenie tej uchwały. Motywy skargi podnoszą, że przedmiotowy ciąg pieszo-jezdny zaprojektowany został na nieruchomości stanowiącej własność skarżącego dla potrzeb działki sąsiedniej Nr [...], której własność należy do tej samej osoby co i działka nr [...] wychodząca do ul.[...]. Dotychczas działki te stanowią jedną całość gospodarczą i dojazd do nich jest od ul[...], zaś przeprowadzenie drogi przez nieruchomość skarżącego powoduje, że maleją możliwości jej zagospodarowania, w tym posadowienia na niej budynku mieszkalnego. Projektowana droga ma mieć charakter ciągu prywatnego bez możliwości dokonania wywłaszczenia tego terenu. W sytuacji tej projekt planu przesądza o służebnej roli nieruchomości skarżącego względem nieruchomości sąsiedniej. Działanie to wprowadza na nieruchomości skarżącego służebność gruntową na rzecz nieruchomości sąsiedniej bez możliwości otrzymania odszkodowania od którejkolwiek ze stron. Jest to działanie tendencyjne i w sposób niezrozumiały zabezpieczające interes jednego właściciela z pominięciem zgłoszonych postulatów przez innego właściciela i pogorszeniem jego sytuacji prawnej oraz majątkowej. Rada Miejska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i powołała się na argumentację uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej uchwały w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami obowiązującego prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269) podnieść należy, że przyjęty w projekcie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego przebieg ciągu pieszo-jezdnego na nieruchomości położonej przy ul [...] oznaczonej w ewidencji gruntów Nr [...] przeznacza dla potrzeb działki sąsiedniej oznaczonej Nr [...] a co wyraźnie widać z planu geodezyjnego stanowiącego jeden z dowodów sprawy. Skutkiem tego projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w tym zakresie wyraźnie uszczupla uprawnienia własnościowe skarżącego, który jest właścicielem działki Nr [...], która przez to ulega zmniejszeniu powierzchniowo i skróceniu na całej jej szerokości i może powodować zmniejszenie możliwości jej zabudowy jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, pod który jest przeznaczona planem zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie zaskarżona uchwała pozostaje w sprzeczności z art. 1 ust. 2 pkt 5 i art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lica 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 z p.zm) oraz art. 21 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji R.P. Stosownie bowiem do ostatnio powołanego przepisu Konstytucji R.P. ograniczenia wolności i praw, do których należy również prawo własności, mogą nastąpić tylko w drodze ustawowej i tylko wtedy gdy są konieczne dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych ludzi. Przepis ten wyłącza możliwości naruszenia tymi ograniczeniami istoty prawa własności, które jest tym szczególnym prawem, zapewniającym właścicielowi dopuszczalną w warunkach pełnię uprawnień względem rzeczy (orzeczenie S.N. z dnia 16 lipca1980r. sygn. akt IIICZP 45/80 - OSP i KA z 1981 r. Nr 7-8, poz. 131). Poza tym przedmiotowy pas pieszo-jezdny nie mógłby być wywłaszczony, bo jego ustanowienie nie nastąpiłoby na cele publiczne i skarżący za utracony grunt nie uzyskałby od nikogo słusznego odszkodowania (art. 21 ust. 2 Konstytucji R.P.). Pas ten więc stanowiłby ustanowioną służebność gruntową z nieruchomości skarżącego na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości nr [...] pod tytułem darnym , a której to możliwości prawnej nie przewidują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Nawiasem dodać należy, że ta ostatnia nieruchomość ma dotychczas dostęp do ul.[...] przez nieruchomość nr [...] bo obie one według twierdzeń zarzutu i skargi stanowią własność tej samej osoby i gospodarczo przez nią są zagospodarowane jako jeden obiekt. Skoro zatem zaskarżona uchwała jest sprzeczna z powołanymi przepisami prawnymi, przez to także z art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, to jest ona nieważna, a co należało stwierdzić na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oraz orzec o możliwości wykonywania czynności związanych z tą uchwałą po uprawomocnieniu się wyroku w myśl art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ostatniej ustawy.