II SA/Lu 1013/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 4 września 2023 r. nr SKO.41/2080/L/2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z 4 września 2023 r., nr SKO.41/2080/L/2023, wydanym na skutek wniesienia przez M. K. (strona, skarżący) odwołania od decyzji Wójta Gminy Serniki z 30 grudnia 2022 r., o odmowie przyznania dodatku węglowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówiło przywrócenia tego terminu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wójt Gminy Serniki decyzją z 30 grudnia 2022 r., nr OPS.518.2.1331.2022, odmówił M. K. przyznania dodatku węglowego. Strona złożyła 9 marca 2023 r. odwołanie tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku strona wskazała, że w sprawie nastąpiło wadliwe doręczenie przesyłki zawierającej decyzję dotyczącą dodatku węglowego i przekroczenie terminu nastąpiło nie z winy skarżącego. SKO stwierdziło, po pierwsze, że zaskarżona decyzja została doręczona 3 stycznia 2023 r., w trybie określonym w art. 44 k.p.a., zatem termin do wniesienia odwołania upływał 31 stycznia 2023 r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało złożone 7 marca 2023 r. i nastąpiło to więc po upływie terminu ustawowego. Po drugie, zdaniem Kolegium, brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu, gdyż przedstawione przez stronę okoliczności nie stanowią wystarczającej przesłanki do jego przywrócenia. SKO wskazało, że w okresie stanowiącym termin do wniesienia odwołania, nie zaistniały długotrwałe i trudne do przezwyciężenia okoliczności, uniemożliwiające wniesienie odwołania od decyzji w ustawowym terminie. W skardze na powyższe postanowienie SKO skarżący podniósł, że nie otrzymał żadnej korespondencji z Urzędu Gminy w związku z decyzją dotyczącą dodatku węglowego. Nie otrzymał także awiza, które powinno być umieszczone przez doręczyciela w skrzynce pocztowej. Skarżący stwierdził, że zainteresowany wydaniem decyzji w swojej sprawie udał się 28 lutego 2023 r. do siedziby organu i podczas tej wizyty zapoznał się z decyzją wydaną w przedmiocie dodatku węglowego oraz uzyskał jej kserokopię z adnotacją o braku doręczenia przesyłki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Sąd niniejszą sprawę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek w powyżej opisanym zakresie złożył organ administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 42 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., "k.p.a."), co do zasady pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Doręczenie stanowi czynność materialno-techniczną o dużej doniosłości, zarówno z uwagi na obowiązywanie zasady pisemności w tym postępowaniu - art. 14 § 1a, ale przede wszystkim wobec skutków prawnych, jakie z takim doręczeniem wiążą przepisy prawa. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy przyjął, że w rozpoznawanej sprawie doręczenie skarżącemu decyzji Wójta Gminy Serniki z 30 grudnia 2022 r. o odmowie przyznania dodatku węglowego nastąpiło 3 stycznia 2023 r. - w trybie określonym w przepisie art. 44 k.p.a. Przepisy art. 42 § 2 i 3, art. 43 oraz art. 44 k.p.a. przewidują odstępstwa od reguły wyrażonej w art. 42 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. : 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. (art. 44 § 3 k.p.a.). W myśl art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z regulacji art. 44 k.p.a. wynika niewątpliwie, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Nie budzi wątpliwości, że decyzja Wójta Gminy Serniki z 30 grudnia 2022 r. dotycząca odmowy przyznania stronie dodatku węglowego, jako przesyłka rejestrowana (polecona) została wysłana M. K. za pośrednictwem właściwego operatora pocztowego, na adres wskazany przez niego w aktach postepowania administracyjnego. Z adnotacji zamieszczonych na tej przesyłce wynika, że operator pocztowy wskazał, że przesyłki tej nie doręczono adresatowi - z dopiskiem "zwrot nie podjęto w terminie". Z kolejnych adnotacji na tej przesyłce wynika, że doręczyciel dokonał wymaganego przepisami prawa dwukrotnego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej (UP Serniki) wraz z informacją o możliwości jego odbioru (tzw. awizo z 3 i 11 stycznia 2023 r., k. 8 akt adm.). Wskazane więc w zaskarżonym postanowieniu i udokumentowane w materiale znajdującym się w aktach sprawy czynności zastępczego doręczenia decyzji - wobec niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. - zostały dokonane zgodnie z prawem. Ustalenie przez organ, że doręczenie decyzji miało miejsce 17 stycznia 2023 r. (tj. 14 dni od pierwszego zawiadomienia z 3 stycznia 2023 r.), są więc prawidłowe. W tej sytuacji wniesienia odwołania winno być dokonane przed 31 stycznia 2023 r., w którym to dniu upływał termin do wniesienia odwołania w sprawie. Wniesienie odwołania 9 marca 2023 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Podkreślić należy, że powyższych ustaleń skarżący w istocie nie kwestionuje, natomiast wskazuje na brak prawidłowego doręczenia decyzji, twierdząc, że nie otrzymał przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji, a nawet awiza potwierdzającego fakt próby doręczenia mu przesyłki pocztowej (które powinno znaleźć się w jego skrzynce pocztowej). Zauważyć jednak trzeba, że skarżący nawet nie podjął próby uprawdopodobnienia jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby świadczyć o niedokonaniu przez doręczyciela pocztowego czynności związanych z prawidłowym tokiem doręczenia przesyłki skarżącemu. Co więcej, z danych pozyskanych w ramach funkcjonalności tzw. śledzenia przesyłek wynika, że sama próba przekazania przesyłki, jak i zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej (UP Serniki) wraz z informacją o możliwości jego odbioru, dokonane zostały w sposób niebudzący wątpliwości, w dniach wskazanych na kopercie (k. 4 akt organu odwoł.). W tej sytuacji za trafne należy uznać stanowisko organu w zakresie niezasadności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Z powyższej regulacji wynikają cztery przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, by z prawnego punktu widzenia możliwe było przywrócenie przez organ uchybionego terminu. Pierwszą przesłanką jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu; drugą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez zainteresowany przywróceniem terminu podmiot braku swojej winy. Kolejne to, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie sporne jest tylko to, czy skarżący uprawdopodobnił okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Co przy tym istotne, "uprawdopodobnienie", o którym mowa w tym przepisie oznacza wykazanie za pomocą dowolnych środków, że wskazane przez stronę zdarzenie mogło zaistnieć, co jednak nie może opierać się wyłącznie na samych twierdzeniach strony, zwłaszcza, gdy są one w opozycji do istniejących w sprawie dowodów (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 820/18). Przenosząc uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy uznać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że nie otrzymał żadnej korespondencji od organu, a w sprawie nastąpiło wadliwe doręczenie adresowanej do niego przesyłki. O wydaniu decyzji w jego sprawie dowiedział się 28 lutego 2023 r. kiedy udał się osobiście do siedziby organu. Zdaniem Sądu wskazana przez skarżącego okoliczność w istocie nie uprawdopodabnia w żadnym stopniu, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Nieuprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu nie pozwalały organowi na inną ocenę wniosku, aniżeli ta, jakiej organ dokonał w sprawie, prawidłowo odmawiając przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.