II SA/Lu 1016/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Protokolant Referent Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej J. D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 w zw. z art. 127§3 kpa oraz art. 2pkt.2lit. "a", art. 3 ust.1 i art.4 ust.1,2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (DZ.U. Nr 87, poz.395 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek J. D. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], Nr [...] o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. J. D. wnosiła o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pobytu na deportacji w P. k/B. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów odmawiając przyznania takiego świadczenia stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 2pkt.2 lit "a" ustawy o świadczeniu pieniężnym (...), gdyż w świetle tego przepisu za represję uznaje się wyłącznie deportację (wywiezienie do pracy przymusowej) na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych. Tymczasem z zebranych w sprawie dowodów wynika, że J. D. przebywała na terytorium III Rzeszy od dnia urodzenia tj. od [...] do dnia zakończenia wojny tj. do 8 maja 1945r., a więc krócej niż 6 miesięcy. J. D. wniosła skargę do sądu administracyjnego domagając się uchylenia powyższej decyzji. W skardze podniosła, że organ błędnie ustalił okres jej pobytu w P., bowiem powinien był uwzględnić również okres ciąży jej przebywającej na deportacji matki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu ustawa z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym (...) nie przewiduje przyznania uprawnienia za samo urodzenie się na terytorium III Rzeszy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. W świetle orzeczeń wydawanych w szeregu spraw dotyczących stosowania zarówno przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), jak również ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej i osadzonym w obozie pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz. 396 ze zm.) wyrażony został przez Sąd pogląd, że nie jest dopuszczalne wyłączenie spod działania tych ustaw dzieci urodzonych w obozach pracy, na deportacji, w miejscach zsyłek oraz pracy przymusowej. Samo przebywanie dzieci w takich miejscach należy uznać za represję z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych określoną w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 3 lit."a" i "b" ustawy o kombatantach (wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r. sygn. akt OSK 135/04, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2001 r. sygn. akt NSA 940/01, z dnia 5 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Łd 892/00, z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt SA/Ka 843/01 z dnia 9 listopada 1993 r. sygn. akt V SA 1155/93 OSP 1994, z. 6 poz. 106, uchwała SN z dnia 10 lutego 1994 r. II UZP 31/93 – OSNAPU 1994, Nr 10 poz. 106). Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż pobyt ciężarnej matki w obozie hitlerowskim czy deportowanej do pracy przymusowej nie stanowił represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w stosunku do nienarodzonego jeszcze dziecka. Pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1996 r. sygn. akt III ARN 96/95 – OSNP 1996/24/366, iż pojęcie "osoba podlegająca represjom w hitlerowskich obozach koncentracyjnych" oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe, jest – zdaniem Sądu - aktualny również na gruncie powołanej ustawy o świadczeniu pieniężnym (...), bowiem ustawa ta nie uzależnia kręgu jej adresatów od osiągnięcia określonego wieku, ma więc zastosowanie również do dzieci. W art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach ustawodawca wprost podkreślił konieczność jej stosowania wobec dzieci, a zatem założenie o racjonalności jego działania wyklucza przypisanie mu zamiaru nierównego traktowania dziecka w łonie matki i tuż po jego urodzeniu. Z uwagi na powyższe niedopuszczalna jest zwężająca interpretacja pojęcia osoby represjonowanej w rozumieniu zarówno ustawy o kombatantach, jak i ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej (...). Obowiązkiem organu administracyjnego było zatem ustalenie, zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, w jakim okresie ciężarna matka skarżącej przebywała na deportacji do pracy przymusowej, a następnie zastosowanie właściwej normy prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera w tym zakresie żadnych ustaleń, co również z tego powodu czyni decyzję wadliwą. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.