II SA/Lu 1021/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia adwokata z urzędu. S. G. (zwany dalej skarżącym) w toku postępowania sądowego dotyczącego rozpatrzenia jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Z treści złożonego wniosku (druk PPF) wynika, że wnioskodawca tworzy wraz z żoną i dwiema pełnoletnimi córkami gospodarstwo domowe. Ich źródłem utrzymania są dochody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 12.186,15 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący jako składniki posiadanego majątku wymienił: dom o pow. 90 m2, dwa mieszkania o pow. 86 i 60 m2, (współwłasność), stację paliw, stację kontroli pojazdów, budynek handlowy, a także 2 samochody ciężarowe (samozaładowczy oraz cysterna) o łącznej wartości 45.000,00 zł. Dodał jednakże, że nieruchomości w postaci stacji paliw i mieszkania obciążone są kredytem hipotecznym w łącznej do spłaty wysokości 562.409,44 zł. Wskazał również, że posiada zgromadzone środki pieniężne w wysokości około 59.531,00 zł. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący poprzez wniesienie żądania o ustanowienie adwokata z urzędu, ubiega się o przyznanie prawa pomocy w częściowych granicach tej instytucji. Obejmują one pokrycie z budżetu państwa wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi. Wobec powyższego Sąd musi ustalić, czy spełniona została przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmiana; dalej p.p.s.a.). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza przedstawionej we wniosku sytuacji finansowej skarżącego nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący posiada stały dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w znacznej wysokości (12.186,12 zł). Dodatkowo posiada nieruchomości budynkowe i lokalowe w tym stację paliw, stację kontroli pojazdów i budynek handlowy oraz dwa samochody ciężarowe. Już samo posiadanie tych składników rzeczowych wyklucza wnioskującego z kategorii osób ubogich. Ponadto skarżący posiada wolne środki pieniężne w wysokości 59.531,00 zł. W kontekście powyższego dodać należy, że wprawdzie skarżący spłaca kredyty hipoteczne jednakże, co należy podkreślić nie każdy wydatek, który subiektywnie przez stronę jest postrzegany jako dolegliwy finansowo oznacza, że ponoszony jest jako uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Tak właśnie należy ocenić wydatki ponoszone na spłatę tych zobowiązań. Trudno bowiem uznać, by zobowiązania te służyły utrzymaniu koniecznemu, skoro zaciągnięte zostały w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz na zakup kolejnego mieszkania. Bezspornym jest również, że udzielając wspomnianych kredytów, dokonano stosownej oceny sytuacji majątkowej skarżącego uznając, że daje ona gwarancję ich spłaty. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się jednoznacznie, że zobowiązania cywilnoprawne nie mogą być powodem pokrycia z budżetu Skarbu Państwa kosztów zainicjowanego przez wnioskodawcę postępowania, gdyż w przeciwnym razie dochodziłoby do sytuacji, w której ciężar zaspokajania potrzeb niezasługujących na miano niezbędnych dla utrzymania danej osoby i jej rodziny zostałby przerzucony na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). W świetle powyższych ustaleń, uwzględniając zasadę odpowiedzialności strony za koszty wszczętej sprawy oraz wyjątkowy charakter prawa pomocy, należało przyjąć, że skarżący nie wykazał jakoby jego sytuacja materialna była na tyle trudna, iż uzasadniałaby ustanowienie adwokata z urzędu. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono orzec jak w sentencji.