II SA/Lu 1022/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Bogusław Wiśniewski / asesor WSA/, Protokolant Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A.M., H.M, M.J. na decyzję Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i wstrzymuje jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżących A.M.,H.M., M.J. po [...] zł tytułem kosztów postępowania. Rada Miejska uchwałą z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ oraz art. 24 ust. 3 i art. 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ nie uwzględniła zarzutu złożonego przez A.M., H.M. i M.J. zgłoszonego do projektu zmiany planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w obszarze miasta. W uzasadnieniu uchwały obszernie przedstawiono kolejność podejmowanych czynności mających na celu opracowanie projektu zmiany planów zagospodarowania przestrzennego i podstawy prawne podejmowanych działań. Wskazano, iż przy opracowaniu tego projektu zachowane zostały wszystkie wymogi związane z wymaganą prawem procedurą wprowadzania zmian w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do zarzutu A.M., H.M. i M.J., będących właścicielkami działki nr ewid. [...], wyjaśniono, że projekt zmiany planu przewiduje zmniejszenie powierzchni tej działki przez zajęcie jej części na potrzeby lokalnego układu komunikacyjnego. Jednakże działka ta zachowałaby powierzchnię 1630 m2 , co mieści się w normatywach działek przewidzianych pod budowę budynków wolnostojących i możliwa byłaby jej zabudowa nawet domem czterorodzinnym spełniającym realizację planów rodzinnych wnoszących zarzut. Podnoszona kwestia otoczenia działki z trzech stron dojazdami nie uwzględnia faktu, że najbardziej uciążliwy odcinek przebiega od strony północnej tj. od strony podjazdu i zaplecza posesji. Ponadto dojazd od strony wschodniej obejmuje tylko dwie działki. Krytycznie oceniane w zarzucie rozwiązanie komunikacyjne, poza oczywistą funkcją dojazdu do projektowanych działek, ma za zadanie zapewnić warunki funkcjonowania zespołu zabudowy w sytuacjach awaryjnych. Zmiany przeznaczenia terenu w planie należą do zadań własnych gminy, a z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania własności nieruchomości. Skargę do sądu administracyjnego wniosły A.M., H.M. i M.J., domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały, jako sprzecznej z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami prawa cywilnego dotyczącymi ochrony własności. Podniosły w skardze, że nie zgłaszały zarzutu do pierwszej wersji projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, który zawierał rozwiązania optymalne z punktu widzenia obsługi komunikacyjnej terenu przeznaczonego pod budownictwo jednorodzinne. Nie widzą żadnego uzasadnienia dla przewidzianego w drugiej wersji projektu poszerzenia ulicy w terenie zabudowy jednorodzinnej do szerokości 12 metrów. Rada nie wyjaśnia dlaczego inne drogi na tym samym obszarze, o porównywalnym natężeniu ruchu, nie mają w projekcie takiej szerokości wiążącej się z koniecznością zajęcia części działek budowlanych. Zupełnie nieuzasadnione, zdaniem skarżących, jest zaprojektowanie kosztem ich działki tzw. sięgacza dojazdowego. Jedynym celem utworzenia tego "drugostronnego dojazdu" może być stworzenie możliwości podziału działki sąsiedniej bez konieczności przeznaczania jej części na drogę dojazdową. takie "uatrakcyjnienie" sąsiedniej nieruchomości nie powinno się jednak odbywać kosztem ich działki. Równoprawne traktowanie wszystkich działek wymagałoby zaprojektowania na tym obszarze kilkuset takich "wielostronnych dojazdów". W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy art. 23 i 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity: Dz.U. Nr 89, poz. 415/ przewidują dwa rodzaje środków prawnych służących do kwestionowania ustaleń zawartych w projekcie planu lub projekcie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Jest to protest, przysługujący każdemu, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu /art. 23 ust. 1/ oraz zarzut, który może wnieść podmiot legitymowany, tj. ten, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalanie projektu planu /art. 24 ust. 1/. Uchwała o uwzględnieniu lub o odrzuceniu zarzutu powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne /art. 24 ust. 3/, powinna być doręczona skarżącemu /art. 24 ust. 4/. Przepisy te stanowią lex specialis wobec art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym. Skarżący w przedmiotowej sprawie jest legitymowany do wniesienia zarzutu, jako właściciel nieruchomości. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowym wyraża się pogląd, że procedurze sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określonej w art. 18 ustawy, ustawodawca nadał wysoką rangę. Każde bowiem naruszenie tej procedury powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Ustanowienie tej zasady jest prawidłowe, bowiem plan miejscowy jest prawem powszechnie obowiązującym, a więc rygory jego stanowienia muszą być ściśle przestrzegane. W sprawie skarżące mają niewątpliwy interes prawny w zgłoszeniu zarzutu. Zarzut ten nie został przez Radę Miasta uwzględniony. Uchwała rady o odrzuceniu bądź uwzględnieniu zarzutu winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne /art. 24 ust. 3/. Uzasadnienie takie powinno być realne i adekwatne a nie tylko pozorne. Przede wszystkim winno kierować się przesłankami i motywami, jakie miała Rada Miejska na uwzględnienie nie uwzględniając zarzutu. Przedmiotowa uchwała w swym uzasadnieniu zupełnie nie odniosła się do wyjaśnienia podnoszonej przez skarżące kwestii poszerzenia ulicy o 1 m w stosunku do pierwszej wersji projektu. Wyjaśnienie, że działka skarżących i tak będzie miała powierzchnię wystarczającą do zabudowy nie jest odniesieniem się do kwestii ustawowych parametrów projektowanej ulicy oraz do rozbieżności w ustalanych w projekcie rozbieżnych szerokościach dróg obsługujących ten sam obszar zabudowy. Zaskarżona uchwała nie uzasadniła także przyczyn dla których przewidziano w drugiej wersji projektu dojazd /tzw. sięgacz/ od strony wschodniej działki skarżących. Z załącznika graficznego do projektu wynika, że zarówno działka skarżących, jak i działka sąsiednia przylegają bezpośrednio do dróg publicznych o symbolu KDD i to nawet z dwóch stron każda z tych działek. W powyższej sytuacji w zaskarżonej uchwale należało wyjaśnić, jaką funkcję w układzie komunikacyjnym terenu miałby spełniać zaprojektowany wzdłuż wschodniej części działki skarżących tzw. sięgacz drogowy. O ile bowiem miała to być rezerwa terenu przeznaczona w planie miejscowym na przyszłą służebność dojazdu do działki sąsiedniej, to rozwiązanie takie nie znajduje podstawy w przepisach regulujących zakres władztwa planistycznego gminy. Jak wynika z rysunku projektu planu przedmiotowy dojazd nie jest integralną częścią układu komunikacyjnego dróg przewidzianych dla obsługi regionu. W powyższej sytuacji Sąd stwierdził, ze zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.