II SA/Lu 103/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółki Komandytowej z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej także: WINB) decyzją z [...] r., znak: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186; to jest w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji; dalej także: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o. o. [...] Sp. K. z siedzibą w L. (dalej także: Spółka) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. (dalej także: PINB) z [...] r., znak: [...], odmawiającej Spółce pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych "B1", "B7" i "B8" z usługami i wielostanowiskowym garażem podziemnym oraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., kanalizacji deszczowej, c.o., wentylacji mieszkań, wentylacji lokali usługowych i pomieszczeń technicznych, wentylacji garażu, węzłów cieplnych, elektrycznymi oraz zewnętrznymi: kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, elektryczną zalicznikową, oświetlenia terenu, pochylnią do garażu, osłoną śmietnikową, miejscami postojowymi, dojściami i drogami wewnętrznymi, jako I etapu inwestycji objętego obszarem oznaczonym "A-B-C-D-E-F-G-H-I-J-K" na działkach nr nr ewid.: [...], [...], [...], powstałych po podziale i scaleniu działek: 47, [...], [...], przy ul. [...] i [...] w L. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB. W uzasadnieniu decyzji WINB wyjaśnił, że jako powód odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie PINB wskazał niezgodność zrealizowanej inwestycji z warunkami określonymi w ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego opisanej wyżej inwestycji, opracowanego: - w branży architektonicznej przez mgra inż. arch. Ł. G. (sprawdzający mgr inż. J. G.); - w branży konstrukcyjnej przez mgra inż. J. G. (sprawdzający mgr inż. K. K.); - w branży elektrycznej przez mgra inż. J. W. (sprawdzający inż. R. J.. B.); - w branży sanitarnej przez mgra inż. P. N. (sprawdzający mgr inż. Z. N.); - w branży drogowej przez mgra inż. G. K. (sprawdzający mgr inż. A. D.) oraz o udzieleniu pozwolenia na budowę tej inwestycji. Jak wyjaśnił WINB, decyzją Prezydenta Miasta L. (dalej: Prezydent) z [...] r., znak: [...], udzielono [...] S.A. z siedzibą w L. pozwolenia na budowę, które następnie Prezydent: - przeniósł decyzją z [...] r., znak: [...], na rzecz [...] Sp. z o.o. [...] Sp. K.-A. z siedzibą w L.; - zmienił decyzją z [...] r. znak: [...], w zakresie przedstawionym w projekcie zamiennym, stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji, obejmującym zmianę instalacji zewnętrznej kanalizacji sanitarnej i deszczowej do przedmiotowego budynku; - zmienił decyzją z [...] r., znak: [...], w zakresie zmiany instalacji zewnętrznej kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej do przedmiotowego budynku, , w zakresie przedstawionym w projektach zamiennych stanowiących załączniki nr 1, 2 i 3 do decyzji, obejmujących zmianę kotłowni gazowej na węzeł cieplny przyłączony do sieci ciepłowniczej projektowanych budynków wielorodzinnych "B1", "B7" i "B8". W toku postępowania wszczętego na wniosek Spółki z 25 czerwca 2019 r. PINB postanowieniem z [...] r., znak: [...], wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku o następujące dokumenty: 1. oświadczenie kierownika budowy zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 pkt. 2a i 2b ustawy Prawo Budowlane (brak poświadczenia projektanta - autora projektu branży konstrukcyjnej będącego załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę); 2. obliczenia statyczne i wymiarowanie wszystkich zmienionych elementów konstrukcyjnych w obiektach budowlanych "B1", "B7" i "B8" oraz garażu podziemnego (dostarczono obliczenia dot. budynku "B2"); 3. wyjaśnienia dotyczące obliczeń nośności elementów konstrukcyjnych budynków (w trakcie weryfikacji stwierdzono rozbieżności w przyjętych obliczeniach); 4. oryginały niżej wymienionych dokumentów (dostarczono kopie): 4.1. "Aneks (nr 2 – 10 kwietnia 2019 r.) do dokumentacji GEOTECHNICZNE WARUNKI POSADOWIENIA" - autorstwa mgr inż. K. N. i mgr inż. A. C.; 4.2. "Opinia geotechniczna dla budynków B1,B7, B8 - Etap I i budynków B2, B3, B6 -Etap II w rej. ul. [...] w L." - autorstwa J. S., "Raport z badań uzupełniających dla zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] w L." -autorstwa A. T.; 4.3. "Obliczenia statyczne do projektu wykonawczego, zamiennego konstrukcji dot. zadania pn.: Zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, budynków B1, B2, B3, B6, B7, B8 z usługami i wielostanowiskowymi garażami podziemnymi w rejonie ul. [...], [...] w L." - autorstwa mgr inż. B. C.; 4.4. "BUDYNEK B2 [...]" - autorstwa mgr inż. B. C.; 5. inwentaryzację powykonawczą geodezyjną wpisaną do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Urzędu Miasta L. zawierającą przyłącze wodociągowe, kanalizacji sanitarnej i deszczowej (dotyczy budynku "B7"); 6. informację geodety o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu, sporządzoną przez osobę wykonującą samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii oraz posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego (nie sprecyzowano jakich budynków dotyczy informacja); 7. rysunki z naniesionymi zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od zatwierdzonego projektu z kwalifikacją projektanta zgodnie z art. 36a i art. 57 Prawa budowlanego (zawierające datę kwalifikacji i uzgodnienia); 8. oświadczenie inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów, wymienionych w art. 56 Prawa budowlanego (brak informacji odnośnie uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 Prawa budowlanego); 9. pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki udzielone T. K. i P. C.;. 10. zaświadczenie przedsiębiorstwa wod.-kan. o podłączeniu obiektów "B1", "B7" i "B8" do sieci wod.-kan. lub protokoły odbioru podłączenia do ww. sieci, (na załączonym protokole nie sprecyzowano ilu i jakich budynków przyłącze dotyczy); 11. dokumenty związane ze zmianą firmy Spółki; 12. uzupełnienie dziennika budowy zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego (dotyczy wykonania robót instalacyjnych). W treści tego postanowienia zawarto informację, że nieusunięcie wymienionych braków, w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia, spowoduje wydanie decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Postanowienie doręczone zostało Spółce w dniu 4 lipca 2019 r. Z uwagi na fakt, że, zdaniem PINB, Spółka nie wywiązała się z obowiązku usunięcia braków, wymienionych w pkt od 1 do 4 i pkt 7 ww. postanowienia, organ ten wydał opisaną na wstępie decyzję [...] r. W jej uzasadnieniu PINB zawarł szerokie uzasadnienie zajętego stanowiska, które – jak zauważył WINB – sprowadza się do konkluzji, że mając na względzie dokonane przez inwestora w toku budowy znaczące zmiany, polegające na zmniejszeniu wymiarów fundamentów, przedłożona przez inwestora dokumentacja nie daje wystarczających podstaw, aby uznać, iż zachowane jest bezpieczeństwo nośności fundamentów, a tym samym bezpieczeństwo życia, zdrowia użytkowników przedmiotowych budynków i garażu podziemnego. PINB wskazał, że na dołączonych przez inwestora rysunkach zamiennych z naniesionymi zmianami w branży konstrukcyjnej uwidoczniono zmiany w zakresie znacznego zmniejszenia szerokości fundamentów pod ścianami budynków mieszkalnych wielorodzinnych "B1", "B7" i "B8", jak również pod budynkiem garażu podziemnego oraz znaczne zmiany w zakresie wymiarów stóp fundamentowych i grubości stropów. Rysunki zamienne zmian zakwalifikowanych jako "nieistotne" sygnowano podpisami i pieczątkami projektanta branży arch. Ł. G., rzeczoznawcy do spraw ppoż. G. K., rzeczoznawcy do spraw higieniczno- sanitarnych P. F. i mgr inż. B. C. projektanta bez ograniczeń w branży konstrukcyjnej, niebędącego jednak autorem projektu budowlanego ww. inwestycji. Zdaniem PINB, dołączone do wniosku oświadczenie mgr inż. B. C., o przyjęciu na siebie odpowiedzialności za prawidłowość przyjętych rozwiązań i obliczeń w dokumentacji projektowej zamiennej oraz zakwalifikowaniu dokonanych zmian jako nieistotnych, zgodnie z art. 36a ust. 1 i 6 Prawa budowlanego, nie jest zgodne z wymogami art. 36a ust. 6, gdyż składający oświadczenie nie jest w żaden sposób przez inwestora umocowany w procesie budowlanym: ani jako projektant, ani jako pełniący nadzór autorski, ani inspektor nadzoru inwestorskiego, ani też kierownik budowy lub kierownik robót, o czym świadczą zapisy w dzienniku budowy oraz akta sprawy. Utrzymując w mocy tę decyzję WINB stwierdził, że stanowisko w niej wyrażone było zgodne z przepisami prawa. Zdaniem organu odwoławczego, zakwalifikowanie przez B. C. dokonanego podczas budowy zmniejszenia fundamentów jako odstępstwa nieistotnego od zatwierdzonego projektu budowlanego nie spełnia wymagań art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego, skoro osoba ta nie była autorem opisanego projektu budowlanego – w części obejmującej branżę konstrukcyjną. Tylko zaś autor tej części projektu byłby upoważniony do uzgodnienia możliwości wprowadzenia tego rodzaju zmian w projekcie. Stąd też to J. G. był uprawniony do wprowadzania zmian do swojego projektu, kwalifikacji ich charakteru i potwierdzenia oświadczenia z art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego. Oceny tej nie zmienia "Oświadczenie nr 1" z 27 lutego 2019 r., podpisane przez Ł. G., gdyż jest on autorem projektu w części branży architektonicznej, nie zaś konstrukcyjnej. Projekt budowlany zatwierdzony ww. decyzją Prezydenta składa się z pięciu odrębnych projektów z poszczególnych branż budowlanych. Mimo tego więc , że w tej decyzji Ł. G. określony jest jako ten, który opracował zatwierdzony projekt, nie odbiera to autorom pozostałych projektów prawa między innymi do decydowania o wprowadzaniu w nich zmian. To autorzy pozostałych projektów budowlanych mają bowiem uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności w związku, z czym muszą mieć zapewniony udział w opracowywaniu projektu (art. 20 ust. 1 pkt 1a). Mając na uwadze powyższe, WINB podzielił stanowisko PINB, że w sprawie zachodziły okoliczności z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, uzasadniające odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W skardze do Sądu na powyższą decyzję Spółka wniosła o uchylenie decyzji PINB i WINB oraz wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. art. 6, 7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i dowolnej oceny zgromadzonych dowodów, w tym w zakresie: - oceny roli J.. G. w procesie nadzoru autorskiego oraz potrzeby uzyskiwania jego zgody na zmiany w projekcie, choć Spółka nie miała z nim żadnych związków umownych i pozostając w relacjach umownych z Ł.. G. pozyskała do niego zgodę na wprowadzanie zmian do projektu nabytego w całości od tej ostatniej osoby; - oceny "Oświadczenia nr 1" z 27 lutego 2019 r., w sytuacji gdy Ł.. G. był jedyną osobą, z którą skarżąca Spółka zawarła umowę na wykonanie projektu budowlanego, która jako jedyny podmiot miała pełnię autorskich praw majątkowych do projektu, pozyskując te prawa od swoich podwykonawców i który był władny dalej udzielić zgód do zmian w dokumentacji; - oparcia się B.. C. na wnioskach płynących z opinii geotechnicznej z kwietnia 2016 r. oraz pominięcia jego roli w procesie budowlanym, jego rzeczywistej wiedzy w zakresie zakresu wprowadzonych zmian, tak na etapie ich projektowania, jak i realizacji budynków w oparciu o projekt J.. G. zmodyfikowany rysunkami wykonawczymi zamiennymi B. Chmielewskiego, co miało przełożenie na wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz błędne stwierdzenie, że zachodzą podstawy do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; 2) art. 15 k.p.a., poprzez brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym; 3) art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie wynikającej z tego przepisu zasady ogólnej postępowania administracyjnego i wydanie decyzji bez wykazania zasadności zastosowania art. 36a ustęp 5 pkt 6 Prawo budowlane, jak i bez wykazania według jakiego brzmienia prawnego ta regulacja ma zastosowanie w sprawie, jak i wyjaśnienia przyczyn uznania za projektanta, tylko tej osoby, która jest autorem pierwotnej dokumentacji, z pominięciem zarzutów i ich argumentacji zawartych w odwołaniu od decyzji PINB, a także brak przywołania w podstawie prawnej decyzji przepisów, do jakich odnosił się WINB w uzasadnieniu decyzji; 4) art. 17 pkt 3, art. 36a ust. 5 i ust. 6, art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne dokonanie wykładni pojęcia "projektanta" i uznanie, że projektantem w rozumieniu powyższej ustawy jest jedynie osoba, która jest autorem projektu budowlanego, objętego decyzją w przedmiocie zatwierdzenia projektu, tzw. projektant pierwotny, podczas gdy w zaistniałym stanie faktycznym funkcję projektanta w zakresie konstrukcji, pełnił autor rysunków wykonawczych zamiennych konstrukcji mgr inż. B. C., który posiadał odpowiednie uprawnienia budowlane w tej branży i jako autor rysunków wykonawczych zamiennych konstrukcji, posiadając wymagane prawem kwalifikacje miał stał się projektantem w tej sprawie, a co za tym idzie miał prawo do oceny zakresu wprowadzonych zmian budowlanych i miał prawo dokonać potwierdzenia oświadczania kierownika budowy; 5) art. 36a ust. 5 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez uznanie kwalifikacji zmian wprowadzonych rysunkami wykonawczymi mgra inż. B. C., za zmiany istotne bez równoczesnego wykazania, że przepis ten miał zastawianie w sprawie; 6) art. 59 ust. 5 w zw. z art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że Spółka nie spełniała wymagań określonych w art. 57 ustęp 1-4, co skutkowało odmową wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, prawa nie narusza. Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy tego, czy organy nadzoru budowlanego miały podstawę do odmowy udzielenia stronie skarżącej pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych wielorodzinnych, których projekt budowlany zatwierdzony został ostateczną decyzją Prezydenta z [...] r., znak: [...] Zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Kontrola ma na celu stwierdzenia prowadzenia budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (art. 59a ust. 1). W myśl art. 59 ust. 5 tej ustawy odmowa wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego ma miejsce w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4 za wyjątkiem sytuacji, w której określa się w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnienia jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych (art. 59 ust. 2) oraz, gdy w wydanym pozwoleniu na użytkowanie organ nadzoru budowlanego określi termin wykonania niewykonanej części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, jeżeli obiekt budowlany spełnia warunki, określone w art. 59 ust. 1, pomimo niewykonania części w/w robót (art. 59 ust. 3). Niespełnienie wymogów określonych w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego ma miejsce zasadniczo, gdy negatywny będzie wynik kontroli zgodności zrealizowanego obiektu budowlanego z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę w zakresie wskazanym w art. 59a ust. 2. Brak spełnienia wymagań określonych w art. 57 ust. 1-4 występuje zaś, gdy inwestor do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie dołączy dokumentów wymienionych w punktach od 1 do 8 ustępu pierwszego. Zdaniem Sądu, zarówno wyniki wykładni językowej przytoczonych powyżej przepisów, jak również ich wykładni systemowej, co jest konsekwencją umieszczenia ich po przepisach normujących czynności poprzedzających rozpoczęcie budowy, a następnie normujących rozpoczęcia budowy, prowadzą do wniosku, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie kończy cały proces inwestycyjny. Niewątpliwie więc celem wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie jest zweryfikowanie, czy wybudowany obiekt jest zgodny z tym, co zakładano na wstępnym etapie inwestycji, a co znajduje swoje odzwierciedlenie w treści pozwolenia na budowę. Z tego właśnie względu udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi w istocie potwierdzenie legalności obiektu budowlanego, którego to pozwolenie dotyczy. Inaczej mówiąc, istotą postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym nią projekcie budowlanym. Dlatego też rozpatrując wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie organ nadzoru budowlanego musi odnosić się do wydanego przez organ architektoniczno-budowlany pozwolenia na budowę i zatwierdzonej dokumentacji projektowej. Konsekwencją obowiązywania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest bowiem rozstrzygnięcie kwestii zgodności przeprowadzonych robót budowlanych z warunkami określonymi w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Podstawowym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego wydającego opisaną decyzję jest z tego powodu sprawdzenie, czy obiekt ten został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w tym, czy nie wykonano go z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego (zob. przykładowo jedynie: wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1628/17). Należy mieć na uwadze, że stosownie do art. 36a ust. 7 Prawa budowlanego, kwalifikacji rodzaju odstępstwa, to jest zaliczenia go do grupy odstępstw istotnych bądź nieistotnych, dokonuje projektant. Choć ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej pojęcia "projektanta", to na podstawie jej przepisów oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych można określić, jak należy rozumieć to pojęcie i kto pełni funkcję projektanta. Przepis art. 17 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi, że projektant jest uczestnikiem procesu budowlanego. Przy tym nie ulega wątpliwości, że projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego stanowi samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, którą to funkcję mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej "uprawnieniami budowlanymi", wydaną przez organ samorządu zawodowego (art. 12). Dlatego też przyjmuje się w doktrynie, że projektantem jest osoba fizyczna, posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania w danej specjalności będąca uczestnikiem procesu budowlanego (zob. J. Dessoulavy-Śliwiński, Komentarz do art. 17, [w:] Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2018, SIP Legalis, teza 8). Zarazem z art. 20 Prawa budowlanego, normującego obowiązki projektanta, wynika, że do podstawowych obowiązków projektanta należy między innymi opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (ust. 1 pkt 1). To znaczy, że funkcje projektanta pełni zawsze osoba, która jest autorem projektu budowlanego (zob. wyrok WSA w Lublinie z 13 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 24/14; J. Dessoulavy-Śliwiński, jw.). W sytuacji zaś o której mowa w § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935), to jest wtedy, gdy projekt obiektu budowlanego przeznaczony do wielokrotnego zastosowania, spełniający wymagania § 11-13, może być zastosowany jako projekt architektoniczno-budowlany przez projektanta obiektu budowlanego, po dostosowaniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – projektantem nie jest autor projektu przeznaczonego do wielokrotnego zastosowania, lecz ten projektant, który zindywidualizował ten projekt, odnosząc go do konkretnej inwestycji (zob. powołany wyrok WSA w Lublinie). Z powyższego wynika, że funkcję projektanta pełnić będzie każdorazowo będąca uczestnikiem procesu budowlanego osoba fizyczna posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania w danej specjalności, która sporządziła i podpisała projekt (autor projektu) zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę. Bezsprzecznie bowiem do obowiązków tej osoby właśnie należy nie tylko sporządzenie projektu budowlanego, ale też sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem oraz uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego (art. 20 ust. 1 pkt 4 lit. a) i b) ustawy Prawo budowlane). W ocenie Sądu, przedstawiona wyżej argumentacja prowadzi do oczywistego wniosku, że zmian w zakresie przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych w obiekcie budowlanym, którego dotyczy projekt zatwierdzony opisaną wyżej decyzją o pozwoleniu na budowę mógł dokonać tylko autor branży konstrukcyjnej zatwierdzonego projektu, czyli J. G.. W rozpoznawanej sprawie jest niekwestionowane, że zmiany wprowadzone przez B. C. nie były uzgodnione z J. G.. W tej sytuacji, jak prawidłowo stwierdziły organy, B. C. nie był uprawniony do wprowadzania zmian w części konstrukcyjnej zatwierdzonego projektu budowlanego i ich kwalifikowania jako istotnych bądź nieistotnych oraz potwierdzenia oświadczenia, o którym stanowi art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego, to jest oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami (art. 57 ust. 2). Jak wynika bowiem z art. 20 ust. 6 Prawa budowlanego kwalifikacji tej dokonuje projektant oraz, jak stanowi art. 57 ust. 2 zd. 2, to projektant potwierdza oświadczenie, które normuje art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego. Ponownie należy zatem podkreślić, że to J. G. był uprawniony do wprowadzania zmian do swojego projektu, kwalifikacji ich charakteru oraz potwierdzenia oświadczenia z art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a) Prawa budowlanego dotyczącego wszak realizacji zaprojektowanych przez niego rozwiązań konstrukcyjnych. Zdaniem Sądu, trafnie też organy stwierdziły, że oceny powyższej nie zmienia dokument zatytułowany "Oświadczenie nr 1" z 27 lutego 2019 r. podpisany przez Ł. G.. Ł. G. jest bowiem autorem projektu zatwierdzonego omawianą decyzją o pozwoleniu na budowę w części branży architektonicznej, a nie także w części konstrukcyjnej. Projekt zatwierdzony tą decyzją składa się z pięciu odrębnych projektów z poszczególnych branż budowlanych. Mimo tego, że we wskazanej decyzji Ł. G. określony jest jako ten, który opracował zatwierdzony projekt, w żadnym razie nie odbiera to autorom pozostałych projektów prawa między innymi do decydowania o wprowadzaniu w nich zmian. To właśnie autorzy pozostałych projektów budowlanych mają bowiem uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności w związku, z czym muszą mieć zapewniony udział w opracowywaniu projektu (art. 20 ust. 1 pkt 1a). Poza tym data sporządzenia dokumentu wskazuje, że powstał już po wprowadzeniu zmian, a nie przed ich wprowadzeniem oraz już po złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Z Dziennika Budowy wynika, że zmiany projektu dotyczące konstrukcji musiały powstać przed 28 lipca 2017 r. W tej dacie w Dzienniku Budowy zamieszczony jest wpis B. C., w którym określa się on jako autor projektu zamiennego sporządzonego zgodnie z umową zlecenia zawartą z H.-B. Sp. z o.o., przejmujący pełną odpowiedzialność w tym zakresie (s. 3 Dziennika). Ponadto z samego faktu sprawowania nadzoru autorskiego nie można wywodzić prawa do wprowadzania zmian do zatwierdzonego projektu. W orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się bowiem, że nadzór autorski, w przeciwieństwie do nadzoru inwestorskiego, może być sprawowany wyłącznie przez autora projektu budowlanego. Wynika to wprost z systemowej wykładni Prawa budowlanego, a to art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 3, art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 1 pkt 4, art. 44 pkt 3 i art. 95 pkt 5 tej ustawy (zob. wyroki NSA z 1 grudnia 2016 r., II GSK 1224/15 i II GSK 1233/15; A. Plucińska-Filipowicz, K. Buliński, T. Filipowicz, Komentarz do art. 20, [w:] A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2019, SIP LEX, teza 13; J. Dessoulavy-Śliwiński, Komentarz do art. 20, [w:] Z. Niewiadomski (red.), jw., teza 12). Istotne jest zarazem, że w takim przypadku prawo do wprowadzania zmian do projektu wynika z faktu, że nadzór sprawuje autor projektu. Choć cytowani przedstawiciele doktryny dopuszczają możliwość zmiany w osobie projektanta, jeżeli taką możliwość w umowie zastrzegł sobie inwestor, to zdaniem Sądu z samego prawa do sprawowania nadzoru autorskiego nie można wywodzić, jak czyni to skarżąca Spółka, prawa do czynienia odstępstw, wprowadzania zmian do zatwierdzonego projektu, o których stanowi art. 36a Prawa budowlanego i art. 57 ust. 2 tej ustawy. Z art. 20 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy wynika tylko prawo do uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego. Uprawnienie to sprowadza się do uzgadniania możliwości wprowadzania zmian do projektu, jeżeli zmiany te zgłoszone zostały przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego. Jest to więc, co oczywiste, uprawnienie znacznie węższe od prawa do wprowadzania zmian do zatwierdzonego projektu oraz towarzyszącego mu prawa do kwalifikowania tego, czy zmiany te są istotne, czy też nie mają takiego charakteru. Podkreślić też trzeba raz jeszcze, że z zamieszczonego w Dzienniku Budowy pod datą 28 lipca 2017 r. wpisu B. C. wynika, że tego dnia jako projektant konstrukcji, autor projektu zamiennego konstrukcji sporządzonego zgodnie z umową zlecenia zawartą z [...] Sp. z .o.o. przejął pełną odpowiedzialność w tym zakresie (s. 3 Dziennika Budowy). Wynika zatem z niego, że przejmuje on odpowiedzialność jedynie w zakresie realizacji wprowadzonych przez siebie zmian, a nie co do realizacji całego projektu zatwierdzonego opisaną decyzją o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie w Dzienniku Budowy brak jest jakiegokolwiek wpisu o osobie sprawującej nadzór autorski (s. 2 Dziennika Budowy). Wpisu takiego nie ma nie tylko w rubryce nr 5, lecz również w pozostałych rubrykach Dziennika Budowy mimo, że inwestor był zobowiązany do jego zamieszczenia na mocy § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz.U. nr 108, poz. 953 ze zm.). Wskazać zaś należy, że dziennik budowy to dokument prywatny, który musi odpowiadać określonym normatywnie wymogom. Zgodnie z art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi potwierdzenie przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. Wartość dowodową tego dokumentu można podważyć tylko przy pomocy innych dowodów, z których jednoznacznie będzie wynikać, że stan faktyczny odzwierciedlony w dzienniku budowy nie odpowiada stanowi przeprowadzonych w sprawie robót budowlanych. Nie wartościując jednak mocy dowodowej omawianego wpisu w Dzienniku Budowy, poddaje on w wątpliwość przebieg zdarzenia, którego dotyczy. Sprawowanie nadzoru autorskiego przez B. C. wymaga zatem ustalenia w drodze postępowania administracyjnego, aczkolwiek ze względu na zaprezentowanie stanowisko Sądu czynienie tych ustaleń uznać należy za zbędne. Odnośnie natomiast orzecznictwa, na które obszernie powołuje się autor skargi w części jej rozważań dotyczących nadzoru autorskiego, zwrócić należy uwagę na to, że zapadło ono na gruncie spraw o całkowicie odmiennym stanie faktycznym. Ponadto autor skargi pomija to, że przedstawione przez niego poglądy Krajowej Izby Odwoławczej nie są jedynymi i orzecznictwo Izby prezentuje też poglądy odmienne, jak chociażby w uchwale z 10 września 2014 r., [...] Przywołane jako podstawa materialnoprawna decyzji obu instancji przepisy art. 59 ust. 5 w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego stanowią, że organ nadzoru budowlanego odmówi wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niedołączenia do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, potwierdzonego przez projektanta, który wprowadził zmiany do zatwierdzonego projektu i zakwalifikował je jako nieistotne. Skoro, jak była o tym mowa wyżej, to J. G. był uprawniony do wprowadzania zmian w projekcie branży konstrukcyjnej i to on był też uprawniony do kwalifikowania tego, czy zmiany te są istotne, czy nieistotne, to oznacza, że jedynie on mógł potwierdzić wymagane w cytowanych przepisach oświadczenie kierownika budowy. Skarżąca Spółka, mimo wezwania jej do tego przez PINB, nie przedłożyła oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz przepisami prawa potwierdzonego przez J. G.. Mając zatem na uwadze art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, wskazać trzeba, że organy nadzoru budowlanego obu instancji zasadnie przyjęły, iż w sprawie zachodzą podstawy do odmowy udzielenia skarżącej Spółce pozwolenia na użytkowanie. Tym samym nie można podzielić stanowiska skarżącej Spółki, że organ odwoławczy przyjmując, iż B. C. nie jest uprawniony do wprowadzania zmian do projektu branży konstrukcyjnej zatwierdzonego omawianą decyzją o pozwoleniu na budowę naruszył art. art. 17 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 5 i ust. 6 w zw. z art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego oraz naruszył art. 59 ust. 5 w zw. z art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego przyjmując, że Spółka nie spełniała wymagań określonych w art. 57 ust. 1-4 tej ustawy. Całkowicie bezzasadny był też zarzut naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 6 Prawa budowlanego, przez przyjęcie, że odstępstwa wprowadzone przez B. C. do zatwierdzonego projektu są istotne, gdyż wymagają uzyskania lub zmiany opinii geotechnicznej. Przepis ten stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie wymagającym uzyskania lub zmiany uzgodnień lub pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b. Wyjaśnić należy, że kwestia "istotności odstąpienia" pozostawiona została uznaniu administracyjnemu, a z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 prawa budowlanego oraz związane z tym różne możliwości interpretacyjne, okoliczność czy w danej sytuacji odstąpienie inwestora zostanie uznane za istotne czy nieistotne będzie wymagało wnikliwej oraz wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji i zasad ogólnych wyrażonych w art. art. 4, 5 i 9 tej ustawy (zob. przykładowo jedynie wyroki NSA: z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1899/17 i z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 492/17). Zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i d) Prawa budowlanego stanowi zaś, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając między innymi nośność i stateczność konstrukcji oraz bezpieczeństwa użytkowania. Z art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego wynika natomiast, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się możliwość czynienia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych z zastrzeżeniem tego, iż odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia. Z załączonych do akt sprawy rysunków zamiennych z naniesionymi zmianami zawierający zmiany w branży konstrukcyjnej wynika, że zmiany w tym zakresie polegały na zmniejszeniu szerokości fundamentów pod ścianami budynków mieszkalnych wielorodzinnych "B1", "B7" i "B8" oraz pod budynkiem garażu podziemnego i zmiany w zakresie wymiarów stóp fundamentowych i grubości stropów (k. 126-149 akt adm. PINB). We wskazanych budynkach mieszkalnych wielorodzinnych oraz budynku garażu podziemnego zmieniono w ławach oznaczonych "Ł4", "Ł5", "Ł6", "Ł7", "Ł8", "Ł9" i "Ł10" ich szerokość w zakresie od 50 cm do 80 cm, co stanowi od 29% do 50% ich pierwotnej szerokości. W budynku garażu podziemnego zmiany polegały na zmniejszeniu wymiarów stóp fundamentowych, na których opierają się słupy podtrzymujące strop podziemny o wartości odpowiadające od 11% do 33% ich pierwotnych wymiarów. Ponadto w budynku "B1" dokonano zmniejszenia grubości stropów z 25 cm do 22 cm, co stanowi zmianę o 12% ich pierwotnej grubości. Mając na uwadze, że bezpieczeństwo konstrukcji zapewniają między innymi fundamenty powodujące trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem, za oczywisty uznać należy fakt, że fundament jako element nośny ma bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa konstrukcji. W konsekwencji tego nie ulega wątpliwości, że naruszenie fundamentu bądź wadliwy sposób jego wykonania będą miały wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców i ich mienia. Trafnie przy tym ocenił PINB, że tego rodzaju uchybienia dotyczące elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych wielorodzinnych "mogą grozić nieprzewidywalnymi następstwami w postaci awarii elementów konstrukcji lub katastrofą budowlaną o nieokreślonej skali" (s. 9 decyzji). Za bezzasadne uznać należało zarzuty skargi co do naruszenia art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonej decyzji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego przez PINB umożliwiał stwierdzenie, że w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dlatego znajdujące się w aktach dowody uznać można za wyczerpująco prezentujące stan faktyczny sprawy. Akta sprawy zawierają wniosek o pozwolenie na użytkowanie wraz z dołączonymi do niego dokumentami, zatwierdzony projekt budowlany, wydane w toku postępowania decyzje i postanowienia, wnoszone pisma, wyjaśnienia, mapy etc. Organ odwoławczy nie miał zatem potrzeby przed wydaniem zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 136 k.p.a., prowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu, nie można również zarzucić skutecznie WINB dowolności w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. O dowolności w ocenie materiału dowodowego można mówić w przypadku, gdy w ramach tej oceny okoliczności faktyczne sprawy zostaną ustalone w sposób sprzeczny z prawidłami logiki, zasadami doświadczenia życiowego, w wyniku przeinaczenia ocenianych treści badanych dokumentów, czy też z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów. W granicach swobodnej oceny dowodów organ ma prawo jednak eliminować pewne dowody, to znaczy albo nie dawać im wiary, albo uznać je za nieistotne. Musi jednak swoje stanowisko w tym zakresie należycie uzasadnić (zob. wyrok NSA z 15 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 606/18 i wyrok WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 83/19). Podkreślić należy, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, WINB, akceptując w całości stanowisko PINB, pośrednio wskazał na materiał dowodowy, którego analiza doprowadziła do zaakceptowanych przezeń wniosków oraz ostatecznej konkluzji o zasadności utrzymania w mocy decyzji PINB. Niewątpliwie więc tym materiałem dowodowym będzie ten, który do zaakceptowanych wniosków doprowadził organ pierwszej instancji i który został przez ten organ opisany w obszernym uzasadnieniu decyzji z [...] r. Oczywiste jest zaś, gdyż wynika z poczynionych wyżej rozważań, że ocena możliwości wprowadzenia zmian do projektu przez B. C. oraz ocena charakteru wprowadzonych przez niego zmian jest w pełni możliwa w oparciu o zgromadzony przez PINB materiał dowodowy. Podzielić należy natomiast ocenę skargi, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie w pełni odpowiada wymogom stawianym przez art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Podkreślić jednak trzeba, że uzasadnienie tej decyzji wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia, wyjaśnia ją i pośrednio wskazuje na dowody, na których oparł się rozstrzygając sprawę (k. 69-72 akt adm. WINB). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wprost WINB stwierdził, że podziela w całości stanowisko PINB oraz, iż zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego uzasadniające odmowę udzielenia pozwolenia na budowę (k. 70v akt adm. WINB). Akceptując stanowisko PINB co do występowania przesłanek z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, WINB zaakceptował też ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, tym samym wskazując na okoliczności faktyczne, które zadecydowały o treści rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. WINB nie wyjaśnił natomiast należycie, z jakich powodów nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, to jest do zarzutu nieprzeprowadzenia przez WINB postepowania wyjaśniającego w sposób wyczerpujący, zarzutu poczynienia przez PINB ustaleń sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, zarzutu pominięcia części zgromadzonych dowodów, zarzutu niedoniesienia się przez PINB do zarzutów sformułowanych przez skarżącą Spółkę w piśmie stanowiącym odpowiedź na postanowienie PINB z 2 sierpnia 2019 r. wzywające, w trybie art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego, inwestora do uzupełnienia wniosku. Tym samym uzasadnienie to nie realizuje w pełni zasady przekonywania unormowanej w art. 11 k.p.a. W ocenie Sądu, z uwagi na przedstawioną wyżej przez Sąd argumentację wskazującą na prawidłowość podjętego przez WINB rozstrzygnięcia, nie budzi jednak wątpliwości, że powyższe uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Dlatego też nie może ono prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Mając na względzie prawidłowe, co do zasady, stanowisko WINB, za niezasadne uznać należy zarzuty skargi, iż organ ten: nie działał w granicach i na podstawie przepisów prawa, a tym samym naruszył art. 6 k.p.a., nie prowadził postępowania w sprawie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, to jest, aby naruszył art. 8 k.p.a., a także nie rozpoznał i nie rozstrzygnął ponownie sprawy w postępowaniu odwoławczym, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przez organy administracji orzekające w sprawie innych przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na podjęte przez te organy rozstrzygnięcia. Ubocznie należy zauważyć, że jak wynika z akt sprawy, PINB decyzją z [...] r., znak: [...], zatwierdził na rzecz Spółki projekt budowlany zamienny zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej budynków "B1", "B7", "B8" z usługami oraz wielostanowiskowym garażem podziemnym w rejonie ul. [...] i ul. [...], na działkach nr nr ewid. [...], [...] i [...] w L.. Następnie, po przeprowadzeniu przez upoważnionych pracowników PINB kontroli [...] r., organ ten decyzją z [...] r., znak: [...], orzekł o udzieleniu Spółce pozwolenia na użytkowanie opisanego wyżej zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.