II SA/Lu 1045/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Witold Falczyński Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej – w zakresie wniosku skarżącego o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: Jerzego Dudka, Joannę Cylc-Malec, Marię Wieczorek-Zalewską i Jacka Czaję postanawia: oddalić wniosek W skardze Z. W. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej, obok zarzutów kwestionujących zaskarżoną decyzję, skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: sędziego NSA Jerzego Dudka, sędziego WSA Joannę Cylc-Malec, sędziego NSA Marię Wieczorek-Zalewską i sędziego WSA Jacka Czaję. Uzasadniając swoje żądanie w tym zakresie skarżący stwierdził, że "z systemu komputerowego WSA Lublin (akta) wynika, że w/w sędziowie WSA w Lublinie dotąd orzekając na moją szkodę zagrażają życiu emeryta niepełnosprawnego od dawna i potencjalnie" (skarga – k. 3-3v). W pisemnym oświadczeniu z dnia 20 listopada 2014 r. sędzia Jerzy Dudek, wyjaśnił, że nie znajduje podstaw do wyłączenia go od orzekania w przedmiotowej sprawie, gdyż ze skarżącym nie łączą go więzi, o których mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a. oraz nie zachodzi też żadna inna okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Oświadczenia takiej treści złożyli również sędziowie: Joanna Cylc-Malec, Maria Wieczorek-Zalewska i Jacek Czaja, odpowiednio w dniach: 25 listopada, 10 grudnia i 12 grudnia 2014 r. (oświadczenia sędziów – k. 10; 11; 12 i 17). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie zaś do przepisu art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z judykatury wynika, że podstawą wyłączenia sędziego mogą być stosunki o charakterze emocjonalnym (przyjaźń, sympatia, niechęć, nienawiść), ale także osobiste powiązania, np. majątkowe, gospodarcze lub spowodowane zależnością służbową. Nie uzasadnia natomiast wyłączenia, reprezentowana przez sędziego odmienna od poglądu strony ocena prawna dotycząca konkretnej sprawy. Zarzuty dotyczące wydanego uprzednio w innej sprawie orzeczenia, bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania sądowego mogą uzasadniać wniesienie środka zaskarżenia, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Z ogólnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że rozpoznanie sprawy przed sądem winno nastąpić z uwzględnieniem zasad bezstronności i obiektywizmu. Temu między innymi celowi służy instytucja wyłączenia sędziego i tylko do tego celu może być stosowana. Tymczasem ze złożonych przez sędziów oświadczeń jednoznacznie wynika, że żadne przesłanki do ich wyłączenia określone w art. 18 § 1 i 19 p.p.s.a., w sprawie niniejszej nie zachodziły i nie zachodzą. Również skarżący nie wskazał w istocie żadnych okoliczności, które w rzeczywistości stanowiłyby podstawę wyłączenie tych sędziów od rozpoznania sprawy. Objęci wnioskiem o wyłączenie sędziowie orzekali uprzednio w innych sprawach z udziałem skarżącego, podejmując także niekorzystne dla niego rozstrzygnięcia. Nie stanowi to jednakże ustawowej podstawy do ich wyłączenia od orzekania w rozpoznawanej sprawie, jak również w żaden sposób nie potwierdza przekonania skarżącego co do "zagrożenia jego życia" ze strony tych sędziów. Sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się strona skarżąca, orzekał w innej sprawie z jej udziałem, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 oraz z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt I OZ 939/05 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Natomiast treść wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów wskazuje, że wniosek ten został złożony w złej wierze, wobec niekorzystnych dla skarżącego rozstrzygnięć zapadłych w innych sprawach. Dlatego nie może uzasadniać wniosku o wyłączenie sędziów samo subiektywne przeświadczenie strony odnośnie tego, że sędziowie prowadzili – w jej ocenie – postępowanie wadliwie, albo nieobiektywnie. Strona nie może bowiem poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę. W konsekwencji stwierdzić należało, iż wniosek o wyłączenie sędziów zawiera w istocie jedynie życzeniowy charakter, aby sprawą zajmowali się inni sędziowie niż objęci wnioskiem o wyłączenie, dlatego na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. wniosek ten należało jako oczywiście bezzasadny oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł w postanowieniu.