II SA/Lu 106/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-04-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może zostać uwzględniony w całości, jeśli strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale częściowe zwolnienie i częściowe ustanowienie adwokata nie jest możliwe na gruncie przepisów PPSA?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a przepisy PPSA nie przewidują możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w odniesieniu do ustanowienia adwokata. Tylko takie rozstrzygnięcie w pełni realizuje konstytucyjną zasadę prawa do sądu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, strona nie podała wszystkich wymaganych informacji dotyczących kosztów utrzymania, ograniczając się do wydatków na leczenie zwierząt. Strona utrzymuje się z emerytury, posiada gospodarstwo rolne, ponosi koszty energii elektrycznej i wspiera finansowo córkę. Referendarz sądowy, analizując możliwości finansowe strony i koszty postępowania, uznał, że częściowe przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe ze względu na brak przepisów pozwalających na częściowe ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano B. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać B. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej. Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona skarżąca wezwana do nadesłania oświadczenia wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania, kwoty przekazywanej na rzecz córki oraz zaświadczenia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przesłała oświadczenie, w którym nie wskazał wysokości miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego a jedynie wysokość wydatków poniesionych na leczenie zwierząt. Do oświadczenia dołączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów źródłowych. Strona skarżąca dołączyła ponadto kserokopię wniosku złożonego przez nią celem otrzymania zaświadczenia wskazującego, że w roku ubiegłym nie otrzymała dopłat do gospodarstwa rolnego. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczeń strony skarżącej oraz nadesłanych kserokopii dokumentów referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych netto. Strona skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, które nie przynosi dochodów. Tytułem opłat za energię elektryczną i usługi przesyłowe w marcu bieżącego roku strona skarżąca uiściła kwotę [...] złotych zaś tym samym tytułem w miesiącu maju bieżącego roku zobowiązana jest uiścić kwotę [...] złotych. Strona skarżąca oświadczyła, że wspiera finansowo córkę. Porównanie wysokości miesięcznego dochodu netto strony skarżącej do wysokości każdego jednego z kosztów niniejszego postępowania wskazuje, że poniesienie kosztów sądowych ponad kwotę 100 złotych a tym bardziej minimalnych kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Na ocenę tą wpływa także wysokość opłat ponoszonych przez stronę skarżąca za energię elektryczną i usługi przesyłowe. Tak więc najwłaściwszym w sprawie niniejszej rozstrzygnięciem byłoby przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 złotych. Jednak na gruncie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest prawnej możliwości przyznania stronie skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.) Z tego powodu referendarz sądowy w całości uwzględnił wniosek strony skarżącej gdyż jedynie takie rozstrzygnięcie w pełni realizuje unormowaną w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) konstytucyjną zasadę prawa do sądu. Jednocześnie, biorąc pod uwagę treść wezwania skierowanego do strony skarżącej, referendarz sądowy przyjął, że przesłana przez nią potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia wniosku o wydanie zaświadczenia wskazującego, iż w roku ubiegłym nie otrzymała on dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego pozwala przyjąć, że dopłat takich strona skarżąca w istocie nie otrzymała. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło