II SA/Lu 1072/03
WyrokWSA w Lublinie2004-06-09
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, odrzucając zarzut dotyczący zmiany przeznaczenia części działki z usługowo-handlowej na węzeł komunikacyjny, naruszyła prawo, mimo że zmiana ta narusza interes prawny właściciela, ale jest zgodna ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego oraz wytycznymi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie kontroluje celowości ani słuszności rozstrzygnięć zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a jedynie bada zgodność uchwały z prawem, w tym przestrzeganie procedury planistycznej. Odrzucenie zarzutu dotyczącego zmiany przeznaczenia terenu na węzeł komunikacyjny, mimo naruszenia interesu prawnego właściciela, jest zgodne z prawem, jeśli jest zgodne ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego oraz wytycznymi dotyczącymi dróg ekspresowych, a gmina działa w granicach przysługującego jej uznania.Stan faktyczny
Gminna Spółdzielnia wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy odrzucającą jej zarzut dotyczący zmiany przeznaczenia części działki z usługowo-handlowej na węzeł komunikacyjny. Skarżąca podniosła, że projekt planu jest niezgodny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego oraz że nie rozważono innych rozwiązań lokalizacji węzła. Rada Gminy odrzuciła zarzut, wskazując na zgodność projektu ze Studium i wytycznymi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, a także na prawidłowość procedury planistycznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" . na uchwałę Rady Gminy z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego oddala skargę
Rada Gminy uchwałą z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm./ oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm./ odrzuciła zarzut Gminnej Spółdzielni "[...]", dotyczący zmiany przeznaczenia części działki nr [...] w Ż. z działalności usługowo-handlowej na węzeł komunikacyjny związany z projektowaną drogą ekspresową KK-S17.
W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy wyjaśniła, że projekt zgodny jest ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ż., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy z dnia [..] grudnia 2000 r. Nr [...], które przewiduje bezkolizyjny węzeł komunikacyjny w miejscowości Ż. na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką i drogami powiatowymi. Ponadto przy projektowaniu węzła uwzględniono wytyczne Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, zgodnie z którymi w rejonie planowanych węzłów należy ograniczyć możliwość zagospodarowania terenów w ich sąsiedztwie w strefie co najmniej 150-200 m od środka istniejących skrzyżowań – przeznaczając równocześnie ten obszar pod ewentualną lokalizację elementów węzła.
W skardze do sądu administracyjnego Gminna Spółdzielnia "[...]"domagała się uchylenia uchwały odrzucającej zarzut.
W uzasadnieniu podniosła, że projekt zmiany planu jest niezgodny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, które w jej ocenie przewiduje bezkolizyjny węzeł komunikacyjny w Ż. za stację Paliw-CPN w kierunku L., a nie na ich działce nr [...].
Skarżąca zarzuciła również, że przy ustalaniu projektu planu nie rozważono innych bezkolizyjnych rozwiązań lokalizacji węzła drogowego.
Nadmieniła ponadto, że do czasu wyłożenia projektu planu nikt z Urzędu Gminy nie informował jej o planie, a w toku ustalania planu nie powołano komisji urbanistyczno-architektonicznej.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie, wyjaśniając, że projekt planu jest zgodny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, zatwierdzonym uchwałą z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...], wskazującym skrzyżowanie drogi krajowej S17 z drogą wojewódzką [...] i powiatową [...] w miejscowości Ż. do realizacji bezkolizyjnego węzła drogowego. Wbrew twierdzeniu skarżącej w Studium nie przewidziano węzła drogowego w Ż. za stację paliw w kierunku L.
Rada Gminy wyjaśniła ponadto, że projekt był opiniowany przez Komisję Rady Gminy z udziałem sołtysów wsi, został zachowany wymagany tok formalno-prawny, a o wyłożeniu do publicznego wglądu zawiadomiono właścicieli wszystkich nieruchomości położonych na terenie gminy.
Nie powołano komisji urbanistyczno-architektonicznej, ponieważ obowiązek taki wprowadziła ustawa z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, natomiast projekt zmiany planu opracowano w trybie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały – ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania określonej w/w ustawą procedury planistycznej. Taki sam zakres kognicji Sądu wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/.
Materiał zgromadzony w aktach rozpoznawanej sprawy pozwala na stwierdzenie, że organy gminy w toku postępowania zmierzającego do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. dochowały wymogów określonych ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. W szczególności - wbrew zarzutom skarżącej - zgodnie z art. 18 ust. 2 tej ustawy dokonano niezbędnych ogłoszeń i zawiadomień. Wystąpiono też do odpowiednich organów o opinie i uzgodnienia.
Uzasadnienie zaskarżonej uchwały przyznaje, że w wyniku wprowadzonych w projekcie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż., dotyczących terenu obejmującego nieruchomość skarżącej, nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego. Jednak w świetle dyspozycji art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi jedynie przesłankę, by środek prawny wniesiony przez osobę kwestionującą ustalenia zawarte w projekcie planu, w ogóle można było uznać za zarzut i otwiera dopiero drogę do jego merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej zarzut i w zależności od tego zarzut może być uwzględniony albo odrzucony.
Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /norm prawa materialnego/. Rada Gminy nie ma zaś takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie osoby wnoszącej zarzut, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie – na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – uprawnienia do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.
Ta druga sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Według projektu planu część należących do skarżącej Spółdzielni "[...]" nieruchomości przeznaczona została na budowę węzła komunikacyjnego. Takie przeznaczenie terenu odpowiada kierunkom zagospodarowania obszaru, określonym w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta, przyjętym uchwałą Rady Gminy w dniu [...] grudnia 2000 r., Nr [...], przewidującym węzeł komunikacyjny w miejscowości Ż. na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką Nr [...] i drogami powiatowymi Nr [...] i Nr [...].
Planowana lokalizacja węzła komunikacyjnego wynika z konieczności włączenia tych dróg do projektowanej drogi ekspresowej S17, której przebieg oraz parametry określone są w odrębnych przepisach, które organy gminy mają obowiązek uwzględniać przy ustalaniu planów zagospodarowania przestrzennego. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. przewidujące węzeł komunikacyjny na skrzyżowaniu w/w dróg jest dokumentem obligatoryjnym dla projektantów planu i Rada Gminy jest nim związana.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że mimo naruszenia chronionego prawem interesu skarżącej wynikających z uprawnień właścicielskich, Rada Gminy w Ż. nie miała obowiązku uwzględniania zarzutu, działała bowiem w granicach przysługującego jej uznania, którego nie nadużyła.
Ubocznie należy wyjaśnić, że ustawodawca przyznając radzie gminy tak szerokie uprawnienia zapewnił jednocześnie w art. 36 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym właścicielom nieruchomości prawo żądania od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części albo zamiany nieruchomości na inną w sytuacji, gdy w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się wadliwe bądź istotnie ograniczone. Nie ma przeszkód, by skarżący w przyszłości skorzystali z tego uprawnienia.
Z tych względów, należało uznać, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa i skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło