II SA/Lu 1092/17

PostanowienieWSA w Lublinie2018-03-12

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której dochody nie pozwalają na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi, ale która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej), należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. Nawet jeśli skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej), wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być zasadny, a postępowanie w zakresie zwolnienia z kosztów podlega umorzeniu jako zbędne.
Stan faktyczny
T. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadnił wniosek niskimi dochodami z zasiłku z ośrodka pomocy społecznej i brakiem innych zasobów. Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi, jednakże z uwagi na zwolnienie z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, postępowanie w tym zakresie stało się zbędne.
Rozstrzygnięcie
Przyznano T. A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku okresowego p o s t a n a w i a I. przyznać T. A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego wystąpić do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na urzędowym formularzu symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z zasiłku z ośrodka pomocy społecznej w wysokości [...] złotych i nie posiada żadnych innych dochodów, oszczędności, nieruchomości ani ruchomości o wartości ponad 5000,00 złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu [...] – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Nie budzi bowiem wątpliwości referendarza sądowego, że kwota [...]złotych nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym skarżącego. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem postanowienie wydane w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej, rozstrzyganie w przedmiocie zasadności zwolnienia skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stało się zbędne. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło