II SA/Lu 1094/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi G. F. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), należnego podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. Prezydent miasta L. wezwał dłużnika alimentacyjnego J. L. do osobistego zgłoszenia się w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Wezwanie zostało skutecznie doręczone w trybie art. 44 kpa, jednak dłużnik nie stawił się w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zawiadomieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Po uzyskaniu od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym L. - Z. w L. zaświadczenia potwierdzającego, że przez okres ostatnich 6 miesięcy J. L. nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% bieżąco ustalonych alimentów i nie dokonano w tym okresie żadnej wpłaty z tego tytułu decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta L. uznał dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W odwołaniu od powyższej decyzji J. L. wskazał na trudną sytuację zdrowotną i finansową. Wyjaśnił, że z powodu choroby jego możliwości zarobkowe obniżyły się i organ powinien był to uwzględnić przy ocenie jego sytuacji. Zaoferował MOPR wierzytelności, które może przenieść tytułem zaległości, aby podkreślić, że nie ma podstaw uznania go za uchylającego od płacenia alimentów. Wskazał, że nie wie, co dzieje się z M. G., która prawdopodobnie nie jest jego córką. Dodał, że w dniu 9 maja 2014 r. złożył pismo do MOPR, w którym przedstawić swoją sytuację życiową oraz złożył wniosek o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego celem ustalenia sytuacji córki i pismo to, jak i inne okoliczności nie zostały przez organ uwzględnione w trybie art. 7, art. 8 oraz art. 10 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zaaprobował argumentację Prezydenta miasta L. i również potwierdził zasadność decyzji o uznaniu odwołującego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. L. zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie: art. 7, art.. 77 § 1 oraz art. 8 kpa przez pominięcie jego sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej, stanu zdrowia oraz przyczyn nie łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, co doprowadziło do nie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, skutkujące błędnym uznaniem skarżącego za dłużnika alimentacyjnego. Zaznaczył, że od ponad 3 lat pozostaje na zwolnieniu lekarskim, a stan jego zdrowia uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Wskazał na konieczność ustalenia sytuacji uprawnionej M. G., która ukończyła 19 lat, a więc jest samodzielna i prawdopodobnie przestała się uczyć W ocenie skarżącego powyższe okoliczności organ obowiązany był zbadać stosownie do art. 4 § 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Kolegium natomiast rozpoznając odwołanie ograniczyło się w zasadzie do powtórzenia argumentacji wyrażonej w decyzji I instancji, nie podejmując się wnikliwego zbadania sprawy. Skarżący w dalszej części uzasadnienia skargi powołał także okoliczności przedstawione już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Bezskuteczny jest zarzut sprowadzający się do podważenia statusu skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do elementów (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 1228 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o dłużniku alimentacyjnym oznacza to osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. W sprawie nie budzi wątpliwości, ze skarżący był zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz M. G. w kwocie [...]złotych miesięcznie na podstawie wyroków Sądu Rejonowego w L. wskazanych w zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym L.- Z. w L. z dnia 13 sierpnia 2013 r., których egzekucja okazała się bezskuteczna. Słusznie w tej sytuacji uznano skarżącego za dłużnika alimentacyjnego. Bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje fakt, że decyzją z dnia [...]. Prezydent miasta L. uchylił od dnia 1 czerwca 2014r. decyzję z dnia [...]. o przyznaniu M. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2013r. do 30 września 2014r. Wspomniane już zaświadczenie o egzekucji wskazuje bowiem jednoznacznie, że kwota zobowiązań skarżącego na dzień jego wystawienia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynosi [...] złotych, wypłaconych zaliczek alimentacyjnych [...] złotych, należności wierzyciela alimentacyjnego [...] złotych i należności wypłaconych przed 1 maja 2004r. [...] złotych. Bezzasadne są również pozostałe zarzuty. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił złożenia oświadczenia majątkowego zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy; bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych.organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2015r. ( I OSK 1094/14 nie publ. ) spełnienie chociażby jednej wymienionej w tym przepisie przesłanki warunkuje wypełnienie dyspozycji tego przepisu. Stąd też bez wpływu na ocenę decyzji organów pozostają powoływane w skardze okoliczności związane ze stanem zdrowia skarżącego, jego sytuacją życiową i majątkową. Jedyną przesłankę negatywną uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych przewiduje art. 5 ust. 3a ustawy zgodnie z którym decyzji nie wydaje się, jeżeli przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się on w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Także ta okoliczność była przez organ wyjaśniana, na co wskazuje uzyskane od Komornika Sądowego zaświadczenie o dokonanych wpłatach potwierdzające, że w okresie od października 2013r. do marca 2014r. dokonano jednej wpłaty w kwocie [...]złotych. Taki rozmiar uiszczonego świadczenia jest daleko niewystarczający dla potwierdzenia zaistnienia omawianej przesłanki. Bez znaczenia w świetle powołanego przepisu, odnoszącego się do konkretnych wpłat gotówkowych jest zgłaszana przez skarżącego propozycja przyjęcia do rozliczenia wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w L. . W sprawie jest natomiast oczywiste, ze skarżący zignorował wezwanie z dnia 9 grudnia 2013 r. do stawienia się w organie celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Warto zaznaczyć, co potwierdza pismo z dnia 6 lutego 2014r.. że po uzyskaniu w placówce pocztowej informacji o nadawcy pisma, skarżący kontaktował się telefonicznie z MOPR w L. i poprosił o ponowne wysłanie pisma, które zostało zwrócone z powodu nie podjęcia w terminie. Nie podjął jednak żądnych czynności do których został zobowiązany. Podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji nie daje również, eksponowane w odwołaniu od decyzji Prezydenta miasta L. , naruszenie art. 10 § 1 kpa przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo tego, że skarżącemu nie zapewniono możliwości czynnego udziału w sprawie, a w szczególności nie miał on możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Istotnie wyrażona w powołanym przepisie zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W orzecznictwie sądowym uważa się jednak, że zarzut naruszenia omawianego przepisu może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zatem to na stronie stawiającej ten zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., sygn. I OSK 575/10, LEX nr 1070853, wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II OSK 1279/09, LEX nr 746442). Tymczasem skarżący nie wskazał żadnych czynności, których mógłby dokonać przed organem I instancji, gdyby został zawiadomiony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków. Co więcej z powodów wskazanych wyżej naruszenie obowiązku wynikającego z art.10 kpa nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). skargę należało oddalić. O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego w ramach pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 251 wspomnianej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt.1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 461 ).