II SA/Lu 110/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-03-01

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający stałe źródło dochodu (emerytury) i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego lub ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że jest osobą rzeczywiście ubogą, pozbawioną środków do życia lub której dochody nie pokrywają najistotniejszych potrzeb życiowych, ponieważ posiada stałe źródło dochodu i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jednakże, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, dlatego został częściowo zwolniony z opłat sądowych i ustanowiono dla niego radcę prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją finansową, wskazując na dochody gospodarstwa domowego, koszty utrzymania, leczenia oraz stan techniczny mieszkania i domu. Z akt sprawy wynika, że skarżący wraz z żoną są współwłaścicielami nieruchomości mieszkalnej.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił częściowo zwolnić W. S. od opłat sądowych ponad określoną kwotę oraz ustanowić dla niego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowalnych p o s t a n a w i a I. zwolnić W. S. od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]([...]) złotych; II. ustanowić dla W. S. radcę prawnego o wyznaczenie którego zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych, znajdującym się w budynku wielorodzinnym wybudowanym w 1900 r. Mieszkanie wymaga generalnego remontu, którego skarżący nie może przeprowadzić ze względu na brak środków finansowych. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto. Na koszty utrzymania koniecznego skarżącego i jego żony składają się wydatki na leczenie – [...] złotych miesięcznie (skarżący ma [...] lat jest po [...], żona skarżącego lat [...] leczy się [...]), ogrzewanie mieszkania – [...] złotych miesięcznie, media – [...] złotych miesięcznie, ubezpieczenie mieszkania – [...] złotych rocznie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wraz z żoną są współwłaścicielami działko nr [...] położonej w Z. przy ul. [...] o powierzchni [...] ha zabudowanej budynkiem mieszkalnym, jednokondygancyjnym o powierzchni zabudowy [...] m2, wzniesionym w 1900 roku (k. 6 akt adm.). Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z wymienionych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżący i jego żona mają stałe źródło dochodu (emerytury w łącznej wysokości [...] złotych), które pokrywa wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego. Mają również zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (jednokondygnacyjny budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m2). Nie można zatem przyjąć aby skarżący wraz z małżonką zaliczali się do osób pozbawionych środków do życia bądź, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi. Z tego powodu referendarz sądowy nie uwzględnił w całości wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Koszty sądowe w niniejszej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych i wpisu sadowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Minimalne wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z wyboru ze względu na przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 480 złotych. Przy czym jest to koszt udziału radcy prawnego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Jeżeli zaś w jego toku wpadkowo pojawi się postępowanie zażaleniowe, czego nie można wykluczyć, minimalne wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z wyboru za udział w nim wyniesie 240 złotych. Analiza oświadczenia złożonego na druku PPF wykazała, że po poniesieniu wykazanych kosztów utrzymania koniecznego miesięcznie na poczet kosztów wyżywienia skarżącego oraz żony i zakupu dla nich środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży, czy koszty bieżących napraw i remontów mieszkania pozostaje kwota [...]złotych netto. W ocenie referendarza sądowego kwota ta w pełni pokryje wymienione w zdaniu poprzednim wydatki i daje możliwość ponoszenia wszelkich opłat sądowych związanych z udziałem skarżącego w postępowaniu do wysokości [...] złotych. Co ważniejsze nie spowoduje to uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Uszczerbek taki spowoduje zaś ponoszenie kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru obok opłat sądowych do kwoty [...]złotych. Koszty ustanowienia radcy prawnego z wyboru mogą być bowiem realnie wyższe od minimalnych, gdy już poniesione tych ostatnich przekracza realne możliwości finansowe skarżącego. Z tych powodów referendarz sądowy zwolnił skarżącego od obowiązku ponoszenia każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]złotych i ustanowił dla niego radcę prawnego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło