II SA/Lu 1109/03
WyrokWSA w Lublinie2004-07-06
Skład orzekający: Maciej Kierek, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy miała obowiązek uwzględnić zarzut dotyczący przeznaczenia działek na cele usługowe i mieszkaniowe, jeśli narusza to interes prawny właściciela, ale jest zgodne z prawem i uzasadnione interesem publicznym (np. budowa drogi ekspresowej)?Ratio decidendi
Rada Gminy nie miała obowiązku uwzględnienia zarzutu właściciela, mimo naruszenia jego interesu prawnego, ponieważ działała w granicach przysługującego jej uznania przy ustalaniu przeznaczenia terenów, a jej decyzje były zgodne z prawem i uzasadnione interesem publicznym, w tym planowaną budową drogi ekspresowej. Sąd oddalił skargę, uznając ją za pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych.Stan faktyczny
J.S. zgłosił zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ż., domagając się przeznaczenia swoich działek na cele usługowe (sprzedaż LPG) i mieszkaniowe. Rada Gminy nie uwzględniła tych zarzutów, uzasadniając to m.in. planowaną budową drogi ekspresowej i brakiem zgody Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na usługi w tym rejonie. Skarżący zarzucił naruszenie jego praw własności i konstytucyjnych oraz przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego oddala skargę
Uchwałą z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] Rada Gminy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. nr 15, poz. 139 z późn. zm.) nie uwzględniła zarzutu J.S. zgłoszonego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ż.
J.S. wnosił o przeznaczenie w planie jego działek o numerach [...] i [...], obręb P. na działalność usługową (punkt sprzedaży LPG z zapleczem) oraz pod budownictwo mieszkaniowe.
Rada Gminy w uzasadnieniu uchwały podniosła, że:
a) działka nr [...] położona jest w całości, a działka nr [...] w części południowej przy drodze krajowej Nr 17, planowanej docelowo jako droga ekspresowa o szerokości w liniach rozgraniczających 70 - 100 m z rezerwą terenu na zwiększenie szerokości w obrębie węzłów, skrzyżowań, przejazdów drogowych i innych rozwiązań wynikających z projektu technicznego. Pismem z dnia 21 marca 2003 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie uzgodniła wnioskowanych usług na w/w terenie;
b) zarzut dotyczący nie uwzględnienia zabudowy mieszkaniowej uznaje się za bezzasadny, gdyż przy projektowanej za szkołą drodze gminnej wyznaczono po obu jej stronach tereny budowlane oznaczone symbolami MR, MN, ML, UR, UG, UH (zabudowa mieszkaniowa z nieuciążliwymi usługami).
Na tę uchwałę J.S. wniósł skargę do sądu administracyjnego domagając się jej unieważnienia.
W skardze zarzucił organom administracyjnym:
- naruszenie jego uprawnień i interesu prawnego oraz praw konstytucyjnych określonych w art. 22, 32 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wynikających z prawa własności do działek nr [...] i [...] położonych w obrębie wsi P. w gminie Ż.,
- nie rozpatrzenie jego zarzutu, złożonego do Wójta Gminy w piśmie z dnia 25 maja 2003 roku zgodnie z jego treścią,
...
":
- wielokrotne i rażące naruszenie przepisów prawa zawartych w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 roku (Dz. U. Nr 15 poz.139 z 1999 roku).
W uzasadnieniu podniósł, że Wójt i Rada Gminy, ograniczyli jego wolność do prowadzenia działalności gospodarczej i prawa własności decydując, że nie może on pobudować domu lub prowadzić usługowej działalności gospodarczej, zgodnie ze swoją wolą nie wykazując przy tym podstaw, wynikających z ustawy lub ważnego interesu publicznego, czym zostały obrażone przepisy art. 22, 32 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku art.3 Ustawy (Dz.U.Nr 15 poz.139 z 1999 roku).
Rada Gminy uchwałą przyjęła sporządzone studium uwarunkowań i warunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w którym jego działka Nr [...] oznaczona była symbolem M-1, co oznacza, że jest przeznaczona pod zabudowę zagrodową, zabudowę jednorodzinną i usługi.
Powyższe było zgodne z wnioskami a także z art.1 ust.2 pkt 5, art. 3, art.6 ust.4 pkt.1, 4 i 5 oraz art.9 ust.2 ustawy (Dz. U. Nr 15 poz.139 z 1999 roku), gdyż działki [...],[...] i [...] to w zdecydowanej większości grunty klasy V, VI i częściowo IV b, co świadczy, że walory ekonomiczne tychże działek nie uzasadniają przeznaczenia ich jako grunty do produkcji rolniczej i zmiana ich zagospodarowania zgodnie z wnioskami i zarzutem byłaby w pełni uzasadniona i zgodna z racjonalnością przepisów art. 1 ust. 2 pkt 5 i art.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Część działki [...] w dotychczasowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była pod usługi i w opracowanym studium działka ta także została zakwalifikowana zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Ponadto odległości ok. f O m od tejze działki.przechodzi wodac1ąg;a
Ponadto w odległości ok. 10 m od tejże działki przechodzi wodociąg, a bezpośrednio przez działkę linia energetyczna.
Uwzględniając w studium powyższe spełniono wymogi art. 6 ust. 4 pkt 1, 4 i 5 przedmiotowej ustawy zabezpieczając także, zgodnie z art. 9 ust.2 tejże ustawy, strefę wynikającą ze zmiany statusu drogi krajowej na drogę ekspresową Reasumując należy stwierdzić, że rozwiązania zawarte w studium były optymalne, zgodne z prawem i w pełni zaspakajały oczekiwania wszystkich zainteresowanych.
Skarżący podniósł ponadto, że pismem z kwietnia 2003 roku został powiadomiony o wyłożeniu planu zagospodarowania przestrzennego i możliwości składania zarzutów i protestów do tegoż planu.
Po analizie projektu planu i przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stwierdził wielokrotne i rażące naruszenie prawa przez organ opracowujący projekt planu zagospodarowania przestrzennego gminy, a także Radę Gminy, która nie bacząc na prawa wnoszących zarzuty odrzuciła je bez uzasadnienia. Rada Gminy mianowicie nie rozpatrzyła zarzutu zgodnie z jego treścią, wniosków zawartych w piśmie z dnia 25 maja 2003 roku , skierowanym do Wójta Gminy co oznacza rażące naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy (Dz. U. Nr 15, poz. 139 z 1999 roku).
W ocenie skarżącego Rada Gminy naruszyła również art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy.
Zaskarżona uchwała narusza jego prawa, ponieważ pozostawia pod uprawą rolną ponad 300 m działki Nr [...] o długości 400 m, kora nie nadaje się pod uprawę rolną. W związku z tym ok. 1 ha tej działki będzie bezproduktywny, gdyż projekt planu wyklucza zabudowę i rozwinięcie usług, a produkcja rolna jest nieopłacalna.
Poza tym w § 4 pkt 3 lit. a uchwały ustanawia się ograniczenie własności w pasie 70 -100 m od drogi. Jest to sprzeczne z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71 poz. 838 z 2000 r.), gdyż maksymalne ograniczenie w tym przepisie w odniesieniu do drogi ekspresowej wynosi 40 m.
Nieuzasadnione jest także twierdzenie, iż Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie zgadza się na uzgodnienie rodzaju prowadzonych przez właściciela terenu usług powyżej pasa o szerokości 40 m od drogi.
Stawianie takich warunków jest nieuprawnione i zbyt daleko idące, gdyż w rażący sposób ingeruje w prawa własności i narusza prawa konstytucyjne. Niespójność planu zagospodarowania przestrzennego ze studium w sposób rażący narusza art.18 ust.2 pkt 2a ustawy (Dz. U. Nr 15 poz. 139 z 1999r.).
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniosła, że:
1. Złożony w dniu 28 lipca 2000 r. wniosek o zlokalizowanie na działkach Nr [...], [...], [...] zabudowy mieszkaniowej, został zmieniony przez skarżącego drugim wnioskiem do planu (złożonym w dniu 7.11.2002 r.), a wnoszącym o zlokalizowanie na tym terenie punktu sprzedaży paliw gazowych z zapleczem.
2. Zlokalizowanie stacji paliw z zapleczem na działce Nr [...], [...] nie uzyskało akceptacji GDDKiA w trakcie uzgodnień planu. Działka Nr [...], o której przekwalifikowania na zabudowę mieszkaniową wnosi skarżący, położona jest obecnie w terenach rolnych. Na działce tej projekt planu przewiduje możliwość zlokalizowania działek budowlanych po obu stronach drogi gminnej.
"
Rozpatrując złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania określonej ww. ustawą procedury planistycznej. Taki zakres kognicji sądu wynika z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269).
Materiał zgromadzony w aktach rozpoznawanej sprawy pozwala na stwierdzenie, że organy gminy w toku postępowania zmierzającego do uchwalenia
projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ż., dochowały wymogów określonych ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym.
W szczególności zgodnie z art. 18 ust. 2 tej ustawy dokonano niezbędnych ogłoszeń i zawiadomień. Wystąpiono też do odpowiednich organów o opinie i uzgodnienia. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały przyznaje, że w wyniku wprowadzonych w projekcie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ż., a dotyczących terenu obejmującego przedmiotowe nieruchomości skarżącego nastąpiło naruszenie jego interesu prawnego. Jednak w świetle dyspozycji art. 24 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi jedynie przesłankę, by środek prawny wniesiony przez osobę kwestionującą ustalenia zawarte w projekcie planu, w ogóle można było uznać za zarzut i otwiera dopiero drogę do jego merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej zarzut i w zależności od tego zarzut może być uwzględniony albo odrzucony.
Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (norm prawa materialnego). Rada gminy nie ma zaś takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie osoby wnoszącej zarzut, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie - z mocy art. 4 ust. 1
ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – uprawnienia, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.
Ta druga sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Należy podkreślić ponadto, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został uzgodniony pozytywnie z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, która ze względu na planowaną budowę drogi ekspresowej S 17 – zaleciła zachowanie szerokości 70 – 100 m w liniach rozgraniczających, zapewnienie rezerw terenów w obrębie węzłów komunikacyjnych oraz ograniczenie w ich obszarze, w strefie 150-200 m możliwość zagospodarowania terenu, a także wykluczenie budownictwa mieszkaniowego w bezpośrednim sąsiedztwie węzłów.
Dlatego też należy stwierdzić, ze mimo naruszenia chronionego prawem interesu skarżącego, wynikającego z uprawnień właścicielskich Rad Gminy nie miała obowiązku uwzględnienia zarzutu, działała bowiem w granicach przysługującego jej uznania, którego nie nadużyła.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło