II SA/Lu 1120/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku I. uchyla zaskarżone postanowienie, które nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2013 r [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2013 r znak [...] w sprawie nałożenia grzywny w wysokości 5000 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku. Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy : Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2013 r znak [...] orzekł o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w wysokości 5000 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 1 lutego 2012 r znak [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 17 i 18 , art. 119 § 2 i art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2011 r znak [...], w której nakazano m.in. skarżącemu J. K. usunięcie w terminie do dnia 30.06.2011 r stwierdzonych nieprawidłowości kamienicy frontowej przy ul. L. w L., poprzez : 1. Wzmocnienie przykładkami drewnianymi belek stropowych nad parterem z wykonaniem nad nimi trwałej płyty stropowej; 2. Wykonanie tymczasowych zabezpieczeń przez podstemplowanie schodów drewnianych i związanego z nimi stropu z korytarzem 1 piętra; 3. Usunięcie polepu stropu strychowego; 4. Zabezpieczenie tymczasową konstrukcją wsporczą nadmiernie ugięte stropy nad I i II piętrem, w części nad korytarzem I piętra, nad mieszkaniem nr.6; Jednocześnie zakazano użytkowania lokali mieszkalnych na I i II piętrze oraz schodów drewnianych do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Podano, iż w dniu [...] r pracownicy Inspektoratu dokonali kontroli w/w kamienicy i stwierdzili wykonanie podstemplowania schodów drewnianych, wykonanie stemplowania stropów nad I piętrem i zabezpieczenia stropów nad piętrem II, usunięcie polepy ze strychu. Nie dokonano kontroli w lokalach, poprzestając na oświadczeniu skarżącego, iż pomieszczenia są nadal użytkowane. Stwierdzono niewykonanie robót objętych pkt 1 decyzji. Konieczne zabezpieczenia wykonane zostały w części określonej w pkt 2,3 i 4 decyzji. Nie wzmocniono belek stropowych nad parterem z wykonaniem nad nimi trwałej płyty stropowej oraz nie zaprzestano użytkowania mieszkań na I i II piętrze. Wobec niewykonania w całości nałożonego obowiązku, doręczono zobowiązanemu w dniu [...] upomnienie z zagrożeniem. Doręczając pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu [...]r tytuł wykonawczy, organ egzekucyjny wszczął w stosunku do J. K. postępowanie egzekucyjne. Z uwagi na to, iż zobowiązany nie zawiadomił o wykonaniu całości nakazanego obowiązku, organ egzekucyjny nałożył grzywnę uznając ją za środek egzekucyjny mniej uciążliwy nią wykonanie zastępcze, którego koszt stanowiłby dla dłużnika dużo poważniejsza uciążliwość. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędne przyjęcie, że ma on zastosowanie w sytuacji, gdy wykonanie obowiązku jest dla dłużnika niemożliwe jak również wtedy, gdy dłużnik wnosi o wykonanie obowiązku poprzez wykonanie zastępcze. Dłużnik podniósł, iż wykona wszystko co jest możliwe i zgodne z prawem, by nałożone obowiązki wykonać. Jest to możliwe jedynie po opróżnieniu pomieszczeń przez mieszkańców, natomiast Sąd oddalił powództwa dłużnika o eksmisje lokatorów z zajmowanych lokali. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest możliwe, gdy wykonanie obowiązku zależy od woli dłużnika, natomiast nie ma zastosowania w sytuacji istnienia przeszkód, których dłużnik nie może legalnie usunąć a wykonanie obowiązku wymaga współdziałania osób trzecich. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając w całości jego argumentacje co do tego, iż grzywna jest mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Na powyższe postanowienie J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w której skarżący zarzucił naruszenie art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędne przyjęcie, iż wskazana przez dłużnika przeszkoda w postaci zamieszkiwania lokatorów w lokalach nie oznacz dla dłużnika niewykonalności obowiązku, chociaż to nie dłużnik ma zapewnić lokale zastępcze. Zdaniem skarżącego skoro nie jest możliwe wykonanie trwałej płyty stropowej w lokalach, w których przebywają mieszkańcy, którzy nie chcą się wyprowadzić, a dłużnik uczynił wszystko co jest możliwe i zgodne z prawem, wykonanie nałożonych na niego obowiązków nie jest możliwe. J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania orzeczonego środka egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa materialnego , które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego , regulującymi tryb jej wydania . Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie wystąpiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i w związku z tym skarga została uwzględniona. Podstawą prawną nałożenia środka egzekucyjnego w niniejszej sprawie stanowi art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada się , gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności , a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Zgodnie z art. 119 § 2 w/w ustawy grzywnę nakłada się również , jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnych. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jest to środek egzekucyjny przymuszający , który ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny. W niniejszej sprawie źródłem tego obowiązku jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2011 r znak [...], w której nakazano skarżącemu J. K. usunięcie w terminie do dnia 30.06.2011 r stwierdzonych nieprawidłowości kamienicy frontowej przy ul. L. w L. Dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym , istnieje w stosunku do niej domniemanie zgodności z prawem i podlega ona przymusowemu wykonaniu , a organ egzekucyjny zobowiązany jest do jej realizacji , zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro jednak celem tego środka egzekucyjnego jest przymuszenie do realizacji nałożonego obowiązku, organy zobowiązane były do ustalenia, czy w/w decyzja mogła zostać wykonana przez zobowiązanego. ( tak uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 12.08.2010 r , VII SA 2145/09 ). Jest to o tyle istotne, iż bezspornie skarżący wykonał część obowiązków, podnosząc, iż realizacja pozostałych nie jest możliwa wobec dalszego zajmowania lokali przez lokatorów i nieuwzględnienia przez Sąd powództw o ich eksmisje. Powyższym twierdzeniom organy nie przeczyły. W tej sytuacji, powołując się na niemożność spełnienia zobowiązania, co jest przedmiotem rozpoznania w innej sprawie, zobowiązany wnosił o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Mimo takiego wniosku organ uzna grzywnę za środek mniej uciążliwy dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, iż w sprawie niniejszej przed przymuszeniem zobowiązanego do wykonania obowiązku, ustalenia i rozstrzygnięcia wymaga, czy w istniejącym stanie faktycznym zobowiązany ma realne możliwości wykonania nałożonych obowiązków, a więc zasadnym będzie przymuszenia go do ich realizacji. Wskazać należy, iż art. 29 § 1 w/w ustawy zobowiązuje organ egzekucyjny do zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, która obejmuje ustalenie czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i czy zostało doręczone upomnienie. W kwestii dopuszczalności egzekucji badaniu podlega dopuszczalność wszczęcia egzekucji (okoliczności które musza być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł przystąpić do egzekucji) oraz dopuszczalność jej prowadzenia (okoliczności, których istnienie jest warunkiem prowadzenia egzekucji lub wystąpienie których uniemożliwia prowadzenie egzekucji). Do okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia prowadzenie egzekucji należy niewątpliwie zaliczyć okoliczności, o których mowa w art. 59 § 1 powołanej ustawy. W ramach badania dopuszczalności egzekucji organ egzekucyjny powinien zatem sprawdzić, czy obowiązek jest wykonalny, a jeżeli tak to czy zobowiązany ma obiektywną możliwość jego wykonania (. W. Piątek, A. Skoczylas, (w:) Hauser, Skoczylas (red.) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, 5. wyd., Warszawa 2011. Wykonalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym podlega badaniu w ramach dopuszczalności egzekucji. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2012 r., II OSK 30/11, LEX nr 1420322 ). Ponadto powodem uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, było łączne skierowanie jej do wszystkich zobowiązanych wymienionych w tytule wykonawczym, pomimo ustalenia przez organ egzekucyjny, iż znaczna część obowiązków została wykonana. Grzywna w celu przymuszenia, jako środek egzekucyjny, może bowiem być nałożona na osobę, która w określonym zakresie jest zobowiązana i w tym zakresie obowiązku nie wykonuje. ( Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 marca 2012 r., II SA/Gl 532/11, LEX nr 1138427). Postanowienie o nałożeniu musi jasno określać, jakie obowiązki nie zostały wykonane, wobec czego uzasadnione jest przymuszenie zobowiązanego do ich realizacji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. C ustawy z 30 sierpnia 2002r/. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 , poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku