II SA/Lu 113/16

WyrokWSA w Lublinie2016-06-28

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Jacek Czaja, Witold Falczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo oceniły dowód z pomiarów hałasu, jeśli strona kwestionowała ich prawidłowość, a organy nie przeprowadziły ponownych pomiarów ani nie odniosły się szczegółowo do zarzutów strony?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w tym zasadę prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, uznając wyniki pomiarów hałasu za prawidłowe jedynie na podstawie faktu ich przeprowadzenia przez wyspecjalizowany organ, bez ich szczegółowej oceny i odniesienia się do zarzutów strony kwestionującej ich prawidłowość. W przypadku zakwestionowania wyników pomiarów, organ jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodów uzupełniających, w tym ponownych pomiarów.
Stan faktyczny
Spółka N. została zobowiązana do podjęcia działań ograniczających emisję hałasu do środowiska z eksploatowanej instalacji. Decyzje organów obu instancji opierały się na pomiarach hałasu przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, które wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm. Spółka kwestionowała prawidłowość tych pomiarów, wskazując m.in. na sąsiedztwo drogi krajowej i linii kolejowej jako potencjalnych głównych źródeł hałasu oraz na brak możliwości udziału w czynnościach pomiarowych. WSA uchylił zaskarżone decyzje z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Spółki N. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia hałasu emitowanego do środowiska I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółki N. z siedzibą w B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu odwołania N. A..B., A..B., S..B. i M..B. Spółki jawnej z siedzibą w B. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do niezwłocznego podjęcia działań mających na celu ograniczenie uciążliwości związanej z emisją hałasu do środowiska – utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że wskazaną powyżej decyzją pierwszoinstancyjną, wydaną z upoważnienia Starosty [...] przez Dyrektora Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska, Starostwa Powiatowego w T. L., zobowiązano zakład N. do niezwłocznego podjęcia działań (organizacyjnych i technicznych) mających na celu ograniczenie uciążliwości związanej z emisją hałasu do środowiska z instalacji eksploatowanej w zakładzie. Ponadto ustalono dopuszczalny poziom hałasu na poziomie 50 dB w porze dziennej i 40 dB w porze nocnej, a także ustalono termin realizacji nakazanych działań na dzień [...] czerwca 2016 r., zobowiązano do wykonania pomiaru hałasu w terminie 2 miesięcy od daty wyznaczonej do wykonania nałożonego obowiązku oraz odstąpiono od nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego instalacji. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wyjaśniono, że przyczyną ograniczenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez Spółkę N. była kontrola Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w L., spowodowana interwencją Sołectwa III w B. . W wyniku kontroli zostały dokonane pomiary w terenie akustycznie chronionym (zabudowa mieszkaniowa). Pomiary przeprowadzone w porze dziennej wykazały emisję hałasu na poziomie od 49,01 do 57,2 dB, a w porze nocnej od 50 do 61,9 dB. Pomiary wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka N. zarzuciła, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił jej uwag podnoszonych na etapie prowadzonego postępowania, dotyczących budowy domów mieszkalnych w czasie, gdy zakład już funkcjonował, zmiany zapisów w sprawie pasa zieleni ochronnej przed skutkami oddziaływania zakładu na skutek aktualizacji planu zagospodarowania przestrzennego oraz wszczęcia postępowania na podstawie pomiarów hałasu, co do których zgłoszono zastrzeżenia. Strona odwołująca zarzuciła również, że organ pierwszej instancji przyjął, iż wokół zakładu są tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, podczas gdy w bezpośrednim sąsiedztwie są drogi, a w dalszym - tereny zabudowy zagrodowej MR, tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej RP, tereny leśne RL i w małym fragmencie tereny zabudowy mieszkaniowej MNn. Pomiary przeprowadzono w terenach oznaczonych symbolami RP i MR, podczas gdy organ pierwszej instancji przyjął, że zostały one dokonane w obszarze MN. W ocenie Spółki, dla terenów RP i RL nie ustala się natomiast oddziaływania, a dla terenów MR wartości poziomu hałasu są inne niż określone w zapadłej decyzji. Strona odwołująca podniosła ponadto, że jej zakład otoczony jest ze wszystkich stron drogami, a w bliskiej odległości znajduje się linia kolejowa. W jej ocenie dla zabudowy jednorodzinnej bardziej uciążliwy jest zatem hałas z dróg niż z zakładu. Rozpatrując odwołanie Kolegium w pierwszej kolejności przytoczyło treść art. 115a oraz art. 362 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (powołanymi jako materialnoprawna podstawa zapadłej decyzji) oraz podkreśliło, że w niniejszej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawidłowość przeprowadzonych pomiarów natężenia hałasu. Organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy znajdują się sprawozdania nr [...] i nr [...] z pomiarów hałasu od urządzeń i instalacji przemysłowych, sporządzone przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w L.. Ze sprawozdań tych wynika, że pomiary zostały dokonane na posesjach przy ul. [...], 5 i 4 oraz na posesjach przy ul. [...]. Wg wypisu z ewidencji gruntów działki te posiadają nr ewidencyjne [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Działki o nr ewid. [...], [...] i [...] położone są na terenie, oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy symbolem MNn - tereny zabudowy jednorodzinnej z dopuszczeniem działalności gospodarczej związanej z zaopatrzeniem ludności wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi. Działki o nr ewid. [...] i [...] położone są z kolei na terenie oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy symbolem RP - tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej z przeznaczeniem pod uprawy polowe i ogrodnicze Działki nr ewid.[...] i [...] usytuowane są natomiast na terenie oznaczonym symbolem MR - teren zabudowy wiejskiej wraz z usługami komercyjnymi. W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławczy przyznał rację stronie odwołującej w kwestii, iż kwestionowane pomiary natężenia hałasu przeprowadzane były na terenach o różnym przeznaczeniu. Zdaniem Kolegium nie oznacza to jednak, że poziom emisji hałasu nie został przekroczony, w szczególności na terenach zabudowy mieszkaniowej. Organ wyjaśnił, że w świetle uregulowań rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U z 2014r. poz. 112) dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez poszczególne grupy źródeł hałasu dla pozostałych obiektów i działalności będącej źródłem hałasu wynoszą: - dla terenów zabudowy mieszkaniowej w porze dziennej 50 dB i w porze nocnej 40 dB, - dla terenów zabudowy zagrodowej w porze dziennej 55 dB i w porze nocnej 45 dB. Zatem według badań pomiarów hałasu przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Lublinie, hałas zarówno na terenach zabudowy mieszkaniowej jak i zagrodowej (MNn i MR) został przekroczony, co – zdaniem Kolegium – jest bezsprzeczne. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ drugiej instancji stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie z następujących powodów: To wójt (burmistrz, prezydent miasta) decyduje o sposobie zagospodarowania własnej jednostki terytorialnej, dlatego też organ ochrony środowiska, jakim jest Starosta, nie może odpowiadać za decyzje podejmowane przez inny organ w zakresie zagospodarowania przestrzennego. To samo dotyczy likwidacji strefy ochronnej na skutek aktualizacji planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Kolegium prawidłowo zatem organ pierwszej instancji przyjął, że nie jest organem właściwym do ustalania, czy wydane pozwolenia na budowę domów mieszkalnych są zgodne z prawem. Przy wydawaniu decyzji z zakresu ustawy o ochronie środowiska nie mają znaczenia tzw. prawa nabyte i działania samorządu. Emisja hałasu z dróg i linii kolejowych znajdujących się w otoczeniu firmy emitującej hałas w ogóle nie była przedmiotem pomiarów, stąd też zarzut, że te urządzenia infrastruktury technicznej są bardziej uciążliwe niż zakład produkcyjny N. – w ocenie organu odwoławczego – również nie zasługuje na uwzględnienie. Kolegium podniosło, że to strona winna udowodnić, iż nadmierny hałas nie jest przez nią generowany, lecz przez inne urządzenia lub podmioty. W świetle art. 11 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej. Protokół podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi. W razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowaną osobę fizyczną, inspektor czyni o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika natomiast, aby strona odwołująca wniosła zastrzeżenia lub uwagi do pomiarów hałasu, ani też, że - mimo odmowy podpisu protokołu - przedstawiła swoje stanowisko Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w L.. Z przytoczonych wyżej względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. N. A.. B., A..B., S..B. i M.. B. Sp.j. w B. – reprezentowana przez radcę prawnego J. O. – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargą na powyższą decyzję ostateczną, zarzucając jej: 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), poprzez niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, w szczególności pominięcie podnoszonej przez skarżącą okoliczności, iż teren, na którym dokonywano pomiarów poziomów hałasu sąsiaduje bezpośrednio z działką będącą drogą krajową nr [...], wiodącą w kierunku oddalonego o ok. 10 km przejścia granicznego w Hrebennem oraz linią kolejową, a które to tereny emitują hałas na poziomie wyższym niż zakład skarżącej Spółki i co za tym idzie, stanowią faktyczne źródło hałasu na badanym terenie; - art. 79 § 1 w zw. z art. 81 i 10 § 1 k.p.a. polegające na nie zawiadomieniu strony skarżącej o terminie przeprowadzenia dowodu z pomiaru emisji hałasu do środowiska i w konsekwencji pozbawienie jej możliwości udziału w czynnościach poprzez zadawanie pytań i wyjaśnianie wątpliwości co do okoliczności dokonywania pomiarów ; - art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na całkowicie wadliwym uzasadnieniu decyzji przez organy administracji, a w szczególności nie odniesieniu się do konkretnych okoliczności sprawy wskazywanych przez stronę skarżącą, które - w jej ocenie - miały podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia; - naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wynikającej z art. 8 k.p.a. i prowadzenie postępowania w taki sposób, że wynikiem tego wytworzono u skarżącej brak zaufania do organów administracji i naruszono tym samym świadomość i kulturę prawną u obywateli uczestniczących w tym postępowaniu. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego w tym: - art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie polegające na wadliwym uznaniu, iż w wyniku działalności skarżącej Spółki, poza jej zakładem zostały przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, w sytuacji gdy nie jest ona faktycznym źródłem emisji zarejestrowanego hałasu; - art. 115a ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła argumentację w zakresie podniesionych zarzutów wskazując, że położenie terenu objętego pomiarem emisji hałasu w bezpośrednim sąsiedztwie drogi krajowej nr [...] oraz linii kolejowej miało istotne znaczenie dla ustaleń faktycznych sprawy. W przekonaniu skarżącej Spółki hałas emitowany przez przejeżdżające pojazdy, w tym w szczególności tiry, jest bowiem znacznie bardziej uciążliwy niż ten emitowany przez Zakład N.. Nie bez znaczenia – zdaniem Spółki – jest też okoliczność, że droga nr [...] prowadzi do odldalonego zaledwie o ok. 10 km przejścia granicznego w H., co wiąże się ze zwiększoną ilością i częstotliwością przejazdów tirów zwłaszcza w porze nocnej, w której odnotowano poziom hałasu wyższy niż w trakcie dnia. Nie ma też wątpliwości, że poziom hałasu na drodze nr [...] przekracza dopuszczalne normy w stopniu znacznie wyższym niż instalacje skarżącej, o czym świadczą ogólnie dostępne dane - znane organom - dotyczące pomiarów hałasu sporządzanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w L.. Z zamieszczonego w Internecie przez WIOŚ Raportu z 2006 roku o stanie środowiska województwa lubelskiego w rozdziale "Hałas" wynika bowiem, że natężenie hałasu waha się na odcinku Z.-H. od 65,1 dB do 70 dB (mapa i tabele str. 110-113 raportu-o-stanie-srodowiska-woj-lubelskiego-w-2006-r/4_halas.pdf). Spółka podkreśla przy tym, że powyższe dane dotyczą roku 2006. Ze względu zaś na ciągły wzrost liczby pojazdów - przy jednoczesnym braku zastosowania rozwiązań technicznych typu ekrany akustyczne - natężenie ruchu na tym odcinku rośnie, a co za tym idzie emitowany przez drogę hałas również ulega natężeniu. Strona skarżąca wskazała również, że jako istotny, a zarazem jedyny środek dowodowy organy obu instancji uznały wykonane pomiary hałasu. Strona miała świadomość wagi przeprowadzanych pomiarów i chciała czynnie uczestniczyć w związanych z tym czynnościach, jednak organ nie poinformował jej odpowiednio wcześnie (to jest z 7-dniowym wyprzedzeniem) o terminie planowanych pomiarów, a jednocześnie nie uwzględnił jej prośby o zmianę tego terminu. W związku z tym żaden przedstawiciel strony skarżącej nie brał udziału w czynnościach pomiarowych. Skarżąca Spółka została jedynie zapoznana z końcowymi wnioskami w postaci protokołu kontroli nr [...] oraz sprawozdaniami nr [...] i nr [...], po analizie których powzięła szereg wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonych pomiarów oraz okoliczności im towarzyszącym. Największe zastrzeżenia i wątpliwości strony wiążą się z następującymi kwestiami: - w jaki sposób/jaką metodą ustalono, że źródłem hałasu jest praca maszyn i urządzeń na wszystkich działach produkcyjnych, stacje filtrów odpylających z wentylatorami, wentylatory silosu na trociny i pyły z obróbki drewna, a nie znajdująca się w pobliżu droga krajowa nr [...]; - w jaki sposób dokonano pomiaru tła akustycznego, skoro zakład pracuje w trybie [...] i niemożliwe było wstrzymanie jego pracy na czas przeprowadzenia kontroli; - dlaczego nie przeprowadzono pomiaru tła akustycznego we wszystkich miejscach pomiaru, a jedynie po stronie północnej zakładu, przy ul. [...], w sytuacji, gdy - jak podają biuletyny doktryny profesjonalnej - "Pomiar poziomu tła akustycznego przeprowadza się w sposób gwarantujący wyeliminowanie źródła hałasu będącego przedmiotem oceny w tych samych punktach pomiarowych". "(...) jeżeli nie jest możliwe wyłączenie źródła/ źródeł hałasu dopuszcza się przeprowadzenie pomiaru tła w innym miejscu, lecz porównywalnym do tego, w którym był usytuowany punkt pomiarowy hałasu emitowanego przez badane źródło, przykładowo w cieniu akustycznym najbliższego obiektu budowlanego lub przegrody terenowej." (A. Prusko, Znaczenie tła akustycznego w pomiarach hałasu w środowisku i ocenie uzyskanych rezultatów, Biuletyn Naukowo-Techniczny ENERGOPOMIARU nr 2/2013,); - dlaczego nie wykonano pomiaru poziomu hałasu w porze dnia w pkt 5 to jest po stronie zachodniej działki przy ul. [...]; - dlaczego w protokole kontroli brak jest informacji i uwag w zakresie odległości punktów pomiarowych hałasu na terenie działek nr ewid. [...], [...] i [...] tj. terenu posesji przy ul. [...], od drogi krajowej nr [...]. Zdaniem skarżącej Spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób lakoniczny i ogólnikowy ustosunkowało się do jej zastrzeżeń, nie podejmując tym samym próby przekonania strony o słuszności swojego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie sporna, w ocenie Spółki N., pozostaje zatem kwestia źródła hałasu, w związku z czym niedopuszczalne było wydanie decyzji w zakresie obowiązujących na badanym obszarze poziomów hałasu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium podniosło, że kwestionowane przez zobowiązaną Spółkę pomiary hałasu wykonane były przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w L. poza postępowaniem toczącym się przed Starostą T. i stanowiły niejako podstawę wszczęcia tego postępowania, a nie dowód w nim przeprowadzony. Pomiary te zostały przy tym przeprowadzone przez organ specjalistyczny – jego wyniki stanowią "niejako opinię biegłego". W ocenie Kolegium skoro więc organ ten stwierdził, że "przeprowadził badania w zakresie hałasu emitowanego z zakładu Spółki N., a nie z drogi krajowej nr [...] czy linii kolejowej, to nie ma podstaw – wbrew zarzutom skarżącego – do uznania, że organ ten (specjalistyczny) nie odróżnia hałasu z zakładu produkcyjnego od innych hałasów". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają bowiem prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Materialnoprawną podstawę obowiązków nałożonych na stronę skarżącą na mocy kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 672 ze zm., dalej jako "p.o.ś."), a dokładnie art. 115a ust. 1 w połączeniu z art. 362 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 375 i art. 378 ust. 1. W oparciu o dyspozycję tych artykułów strona skarżąca (zakład N.) została zobowiązana do podjęcia - w terminie do dnia [...] czerwca 2016 r. - działań (organizacyjnych i technicznych) mających na celu ograniczenie uciążliwości związanej z emisją hałasu do środowiska z instalacji eksploatowanej w zakładzie. Jednocześnie, uwzględniając lokalizację przedmiotowego zakładu (teren zabudowy mieszkaniowej), określono dopuszczalny poziom hałasu poza zakładem N., stosując w tym zakresie wartości i wskaźniki zawarte w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112 ze zm.), tj. LAeq D – 50 dB/A oraz LAeq N – 40 dB/A. Ponadto zobowiązano użytkownika instalacji do wykonania pomiaru emisji hałasu w terminie 2 miesięcy od daty wyznaczonej do wykonania obowiązku celem sprawdzenia dotrzymania dopuszczalnego poziomu hałasu oraz odstąpiono od nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego instalacji. Jak słusznie podnosi skarżąca Spółka, jedynym dowodem, który organy obu instancji przyjęły za podstawę do nałożenia powyższych obowiązków, były wyniki wykonanych przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w L. w dniach 21-22 kwietnia 2015 r. (w porze dziennej oraz w porze nocnej) pomiarów hałasu w otoczeniu zakładu N.. Pomiary te zostały przy tym wykonane przed wszczęciem postępowania administracyjnego przez Starostę T. i w istocie stanowiły podstawę do jego wszczęcia. W orzecznictwie i doktrynie zgodnie przyjmuje się za dopuszczalne przeprowadzenie dowodu potwierdzającego wystąpienie przekroczenia dopuszczalnych norm natężenia hałasu poza postępowaniem w przedmiocie określenia dopuszczalnych norm natężenia hałasu. Tym samym nie budzi również wątpliwości, że protokół kontroli przeprowadzonej poza postępowaniem w przedmiocie dopuszczalnych norm natężenia hałasu, może stanowić dowód będący podstawą wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1326/11, LEX nr 1291916; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu Gd 599/12, LEX nr 1291995 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Po 27/09, LEX nr 553167). Możliwość dopuszczenia jako dowodu w sprawie pomiarów hałasu wykonanych poza postępowaniem administracyjnym w przedmiocie określenia dopuszczalnych nrom natężenia hałasu, nie oznacza jednak automatycznie, że dowody, na podstawie których zostały dokonane ustalenia faktyczne potwierdzające przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu, nie stanowią przedmiotu oceny organu prowadzącego postępowanie. W tym zakresie zastosowanie znajdować będą bowiem ogólne zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że organ administracji może ograniczyć się do przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci protokołu kontroli przeprowadzonej przez inny organ lub np. wyników pomiarów prowadzonych przez podmiot kontrolowany, tylko wówczas, gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości prowadzonych pomiarów. Jeżeli jednak wyniki pomiarów uzyskane w ten sposób zostaną z jakichś przyczyn zakwestionowane, organ ochrony środowiska będzie zobowiązany do przeprowadzenia dowodów uzupełniających w formie ponownych pomiarów. Tylko wówczas będzie można przyjąć, że w sposób wszechstronny wyjaśnił on okoliczności stanu faktycznego i rozpoznał wszystkie podnoszone zarzuty (por. K. Gruszecki: Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wydanie 4, Warszawa 2016, str. 306-307). W świetle powyższych rozważań brak jest podstaw by kwestionować w niniejszej sprawie dopuszczalność przeprowadzenia przez organy obu instancji dowodu ze sprawozdań z pomiarów hałasu (nr [...] i [...] – k. 2-7 akt adm.), wykonanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w L. przed wszczęciem przedmiotowego postępowania administracyjnego. Organy były jednak zobowiązane poddać ten dowód szczegółowej i rzetelnej ocenie. Obowiązkiem organu odwoławczego było zaś w szczególności wyczerpujące odniesienie sią do zarzutów odwołania kwestionujących prawidłowość wykonanych pomiarów, a w razie konieczności przeprowadzenie ponownych pomiarów natężenia hałasu z zachowaniem zasad przeprowadzania dowodów wynikających z art. 79 k.p.a. Nie sposób natomiast uznać za zgodne z zasadami postępowania administracyjnego, w tym w szczególności z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) oraz z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.), działania zaprezentowanego przez organy administracji w niniejszej sprawie, w ramach którego pomiary natężenia hałasu wykonane przed wszczęciem postępowania administracyjnego uznano z góry za prawidłowe tylko na tej podstawie, że zostały one przeprowadzone przez organ specjalistyczny (Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w L.), jednocześnie pomiarów tych nie poddając żadnej ocenie – nawet w kontekście zarzutów strony zobowiązanej na ich podstawie po podjęcia określonych działań. Ponadto przypomnieć wypada, że ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym co do zasady spoczywa na organie administracji (art. 7 k.p.a.), w związku z czym całkowicie nie do przyjęcia jest zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, jakoby "to strona winna udowodnić, że nadmierny hałas nie jest przez nią generowany, lecz przez inne urządzenia lub podmioty". Obowiązkiem organów obu instancji było zatem podanie wyników wykonanych w dniach 21-22 kwietnia 2015 r. pomiarów szczegółowej ocenie, przede wszystkim w kontekście zarzutów dotyczących nieprawidłowego zbadania poziomu tła akustycznego występującego w otoczeniu zakładu N.. Organy powinny były w tym zakresie uwzględnić wymogi określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. z 2014 r. poz. 1542) i z tymi wymogami skonfrontować treść załączonych do akt niniejszego postępowania sprawozdań Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w L.. Wskazać należy, że w światle reguł określonych w ww. rozporządzeniu nie może budzić wątpliwości, iż punktem wyjścia dla ustalenia, czy na danym obszarze obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu powinno być ustalenie źródła emitującego hałas i zasięgu jego oddziaływania. W niniejszej sprawie bezspornym natomiast pozostaje, że przedmiotowy zakład zlokalizowany jest w pobliżu drogi krajowej nr [...], której użytkowanie niewątpliwie również generuje hałas na tym obszarze. Z tego względu prawidłowe ustalenie poziomu tła akustycznego miało zasadnicze znaczenie dla oceny, czy rzeczywiście hałas generowany przez zakład N. przekracza dopuszczalne normy. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] nie zostały poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym, a przez to naruszają powołane wyżej przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji usuną wskazane uchybienia uwzględniając uwagi i wnioski zaprezentowane przez Sąd w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w dyspozycji art. 200 i art. 205 § 2 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło