II SA/Lu 1134/17
PostanowienieWSA w Lublinie2018-01-24
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest w stanie ponieść koszty sądowe, ale nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest w stanie ponieść koszty sądowe, ale nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy można złożyć w każdym czasie, a jego rozpoznanie nie jest uzależnione od terminowości uiszczenia wpisu sądowego, jeśli wpis został uiszczony w terminie.Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniła wniosek tym, że utrzymuje się z renty i posiada nieruchomość rolną, a jej koszty utrzymania obejmują wydatki na energię elektryczną i telefon. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek mimo jego złożenia z naruszeniem terminu, ponieważ skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w terminie. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego.Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt p o s t a n a w i a I. przyznać Z. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty w kwocie [...]złotych netto, jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha a na jej koszty utrzymania koniecznego składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych i telefon – [...] złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Na wstępie wyjaśnić należy, że referendarz sądowy rozpoznał wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na druku PPF z dnia 9 stycznia 2018 r. mimo, iż złożyła go z naruszeniem terminu wskazanego w wezwaniu z dnia 15 grudnia 2017 r. W związku z tym, że w terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi skarżąca wpis ten uiściła (wezwanie potrzymała w dniu 5 grudnia 2017 r. – k. 12 zaś wpis uiściła w dniu 11 grudnia 2017 r. – k. 18) nie uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 grudnia 2017 r. (k. 14) nie pociąga za sobą dla skarżącej żadnych negatywnych następstw procesowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy można wszak złożyć w każdym czasie w toku postępowania sądowego. Zatem nie zachodziły przeszkody procesowe do potraktowania wniosku skarżącej złożonego na druku PPF jako nowego, niezależnego od zgłoszonego w piśmie z dnia 11 grudnia 2017 r., i jego rozpoznania.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżąca ma stałe źródła dochodu, które umożliwia jej uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...] złotych, jak należy domniemywać, nie uniemożliwiając jej jednocześnie pokrycia wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Nie można więc przyjąć, aby dochód skarżącej nie wystarczał jej na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym.
W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała jednak, że nie jest w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego z wyboru. Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W niniejszej sprawie minimalny koszt ustanowienia radcy prawnego z wyboru wynosi 480 złotych zaś koszty sądowe, które skarżąca może być obecnie zobowiązana ponieść każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych netto zatem minimalne wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z wyboru stanowić będzie pond połowę tego dochodu. Uszczuplenie dochodu skarżącej w takim zakresie, uniemożliw nie tylko pokrycie w pełni wydatków związanych z zużyciem energii elektrycznej i użytkowaniem telefonu [...] złotych) ale i kosztów wyżywienia (na poczet których po poniesieniu kosztów energii elektrycznie i telefonu pozostaje kwota [...]złotych). Tym samym poniesienie przez skarżącą minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej. Uszczerbku takiego nie spowoduje zaś poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych wymaganych na obecnym etapie niniejszego postępowania. Skoro bowiem była ona w stanie bez narażenie się na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego uiścić kwotę [...]złotych to brak jest przesłanek do przyjęcia, iż uiszczenie przez nią kwoty dwukrotnie mniejszej taki uszczerbek spowoduje. Dlatego też referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Z powyższych względów referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło