II SA/Lu 114/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. D. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Ł. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. , przyznano P. M. pomoc w formie bezzwrotnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł w związku z poniesieniem strat w budynkach mieszkalnych na skutek powodzi w 2010 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Ł. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. , uchylono ostateczną decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...]. Skarga P. M. na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 października 2013 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Lu 646/13. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Ł. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. , uznano wypłacony P. M. bezzwrotny zasiłek celowy w związku z poniesieniem strat w budynku mieszkalnym na skutek powodzi w 2010 r. w kwocie [...]zł za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązano go do zwrotu tego świadczenia w terminie 14 dni od dnia, w którym ta decyzja stanie się ostateczna. W związku z tym, że P. M. nie zwrócił tej kwoty w zakreślonym terminie, wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne (tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.). W dniu [...] września 2014 r. P. M. wniósł zarzut dotyczący postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powyższego tytułu wykonawczego w oparciu o art. 33 § pkt 1 i art. 34 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżącego, obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie istnieje, ponieważ budynek mieszkalny, którego dotyczyły decyzje wydane w niniejszej sprawie, został rozebrany. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] Wójt Gminy Ł. uznał zarzut za nieuzasadniony. Organ podkreślił, że P. M. nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zaskarżenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. ustalającej świadczenie nienależnie pobrane oraz nakazującej mu zwrot tego świadczenia. W związku z tym decyzja ta stała się ostateczna i jako taka podlega wykonaniu. Organ wyjaśnił, że w ramach zarzutów podnoszonych w postępowaniu egzekucyjnym niemożliwe jest wzruszanie ostatecznych decyzji administracyjnych, będących podstawą wydania tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], wydanym po rozpoznaniu zażalenia P. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2014 r., podzielając w całości argumentację tego organu. Kolegium dodało, że strona, wskazując na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, powołuje się na okoliczności sprzed jego wydania, które nie mogą być wzięte pod uwagę w postępowaniu egzekucyjnym. Organ odwoławczy podkreślił, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym może dotyczyć wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu (wyrok NSA z 27 stycznia 2012 r., II FSK 1221/11, Lex nr 1113569). W skardze na to postanowienie skarżący podniósł, że nie zaskarżył decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., gdyż jej nie otrzymał, a dowiedział się o tej decyzji z tytułu wykonawczego. Skarżący stwierdził, że nie rozumie, na jakiej podstawie ma zwracać zasiłek na odbudowę domu, gdyż dom jest w trakcie odbudowy i bez zasiłku celowego nie będzie możliwe jej dokończenie, a skarżący nie będzie miał gdzie mieszkać. Podkreślił, że decyzje nakazujące zwrot świadczenia zostały wydane z naruszeniem przepisów art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez jedynie powierzchowne zbadanie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Egzekucja administracyjna w niniejszej sprawie prowadzona jest z zachowaniem wszelkich reguł postępowania egzekucyjnego w administracji określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej jako ustawa). Jako podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej skarżący wskazał art. 33 § 1 pkt 1 ustawy, tj. nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Zarzut ten jest bezzasadny. Obowiązek objęty postępowaniem egzekucyjnym istnieje, gdyż w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], wydana z upoważnienia Wójta Gminy Ł. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. , na mocy której uznano wypłacony skarżącemu bezzwrotny zasiłek celowy w związku z poniesieniem strat w budynku mieszkalnym na skutek powodzi w 2010 r. w kwocie [...]zł za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązano go do zwrotu tego świadczenia w terminie 14 dni od dnia, w którym ta decyzja stanie się ostateczna. Decyzja ta nie została przez skarżącego zakwestionowana, wskutek czego stała się ostateczna, a zarazem wykonalna. Skoro zatem w obrocie prawnym pozostaje decyzja administracyjna będąca źródłem orzeczonego wobec skarżącego obowiązku zwrotu kwoty [...]zł, a nie ulega wątpliwości, że skarżący tego obowiązku nie wykonał, to jego zarzut co do nieistnienia tego obowiązku jest pozbawiony jakichkolwiek podstaw. Wbrew twierdzeniu P. M., decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r. została mu skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego w dniu [...] maja 2014 r. (art. 44 k.p.a.). Nie jest również zasadny podniesiony przez skarżącego zarzut wadliwości decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Z treści art. 29 § 1 ustawy wprost wynika, że organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oparty na nieistnieniu egzekwowanego obowiązku może dotyczyć wyłącznie sytuacji, kiedy nieistnienie obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29 § 1 ustawy, wyrażającego zakaz wkraczania w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku. Ponadto w niniejszej sprawie organy zasadnie nie badały podnoszonej przez skarżącego jego ciężkiej sytuacji osobistej i materialnej, która może być brana pod uwagę jedynie w odrębnym postępowaniu - wszczętym na wniosek skarżącego - o umorzenie należności, do których zwrotu jest obowiązany. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił. Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a., a także § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.