II SA/Lu 1160/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Ł. i M. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy pozytywnego zaopiniowania podziału nieruchomości - w zakresie wniosku Z. Ł. i M. Ł. o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić Z. Ł. i M. Ł. przyznania prawa pomocy. Skarżący Z. Ł. i M. Ł. w dniu 27 listopada 2014 r. złożyli – na urzędowym formularzu – wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. We wniosku skarżący wskazali, że nie dysponują dochodami pozwalającymi na poniesienie kosztów obsługi prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Stąd też, jak również z uwagi na kryteria sformułowane w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a., zasadnicze znaczenie ma ustalenie kondycji finansowej strony. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym w przypadku gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Należy podkreślić, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne, leży po jego stronie, zaś rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przez niego udowodnione (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012, s. 618-619). Z oświadczenia skarżących wynika, że na dochód miesięczny ich rodziny składa się emerytura Z. Ł. w kwocie [...] zł brutto oraz zasiłek dla bezrobotnych wypłacany M. Ł. w kwocie [...] zł brutto. Skarżący oświadczyli również, że M. Ł. jest właścicielem nabytych w spadku nieruchomości w postaci działki gruntu o powierzchni 0,4218 ha oraz budynku mieszkalnego wybudowanego w 1947 r. o powierzchni 93 m2. Skarżący posiadają również oszczędności w wysokości [...] zł. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że koszty postępowania (w tym koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika) należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Oznacza to, że skarżący ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien najpierw poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero wówczas – gdy tak zgromadzone środki okażą się niewystarczające - może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienia NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OZ 1238/14 i II OZ 1244/14). Należy podkreślić, że skarżący, jak wskazali w zawartym w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczeniu, które to oświadczenie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, posiadają oszczędności w wysokości [...] zł. Okoliczność ta, w ocenie Sądu, uniemożliwia przyznanie skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym przez nich zakresie. Uwzględnienie ich wniosku prowadziłoby bowiem do niesłusznego przerzucenia na Skarb Państwa kosztów prowadzenia przez strony sporu sądowego, pomimo tego, że posiadane przez nich środki finansowe są wystarczające do samodzielnego ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego w niniejszej sprawie, bez konieczności uzyskania wsparcia ze środków publicznych. Zauważyć również trzeba, że skarżących nie można zaliczyć do osób naprawdę ubogich, które starać się mogą skutecznie o udzielenie im przez Sąd prawa pomocy. Skarżący mają bowiem zapewniony stały miesięczny dochód, mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, a także posiadają majątek. Z powyższego wynika, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby poniesienie przez skarżących części kosztów niniejszego postępowania groziło im uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności Sąd orzekł, jak w postanowieniu.