II SA/Lu 118/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Z.W. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Lu 215/07 zakończonej wyrokiem z dnia 10 lipca 2007r. w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa /Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie/ kwotę 292, 80 złotych /dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy/ w tym 52, 80 złotych /pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy/ podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Wyrokiem z dnia 10 lipca 2007 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 215/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie zasiłku celowego. Uzasadnienie wyroku zostało doręczone stronie w dniu 3 sierpnia 2007 r. Ustanowiony na wniosek skarżącego w ramach prawa pomocy pełnomocnik – radca prawny, nie sporządził skargi kasacyjnej, a wyrok uprawomocnił się w dniu 3 września 2007 r. W dniu 8 stycznia 2008 r. Z. W. złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Lu 215/07, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Ustanowiony adwokat – A. S., wykonując zarządzenie Sądu zobowiązujące go do wskazania ustawowej podstawy wznowienia oraz okoliczności potwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie, złożył w dniu 4 kwietnia 2008 r. pismo procesowe. Wskazał w nim, że podstawą prawną żądania wznowienia jest art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnił, że skarżący cierpiący na chorobę psychiczną jest osobą niepoczytalną, co zostało potwierdzone opiniami biegłych psychiatrów w prowadzonych przez Sąd Rejonowy w L. postępowaniach karnych. Choroby psychiczne charakteryzują się okresami zaostrzeń, a skarżący dopiero po ustaniu zaostrzenia choroby dowiedział się o orzeczeniu powołanym w swojej skardze tak, że mógł je świadomie i rozsądnie ocenić. Wniósł skargę o wznowienie postępowania w ustawowym trzymiesięcznym terminie licząc od momentu dokonania takiej oceny. Wykrył on też środki faktyczne i dowodowe, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu, a które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wykrył prawomocne orzeczenia dotyczącej tej samej sprawy (świadczenia z pomocy społecznej). Z tych przyczyn domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc, że zarzut wyprowadzony z treści powołanego w skardze wyroku NSA w innej sprawie (sygn. akt I OSK 59/07) nie stanowi podstawy wznowienia wskazanej w art. 271 ani w art. 273 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w przepisach art. 270 – 285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako: "ustawa". Przepisy te wskazują kilka przypadków, w których można żądać wznowienia postępowania sądowego. Są to tzw. podstawy wznowienia, które muszą być wskazane w skardze o wznowienie postępowania (art. 279 ustawy). Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 ustawy). Stosownie do przepisu art. 280 § 1 ustawy Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga wniesiona została w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Niespełnienie któregokolwiek z tych wymagań powoduje konieczność odrzucenia skargi. Oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu powołanego przepisu oznacza powołanie jednej lub kilku podstaw wznowienia, wymienionych w przepisach art. 271 – 274 ustawy. W rozpatrywanej sprawie jako podstawy wznowienia postępowania wskazano przepis art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możności działania, a jako naruszone przepisy wymienił art. 105, art. 183 § 2 pkt 5 i art. 106 § 4 ustawy p.p.s.a. Wskazał także, że skarżący po ustąpieniu zaostrzenia choroby psychicznej wykrył nowe środki dowodowe, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu, a które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak również wykrył prawomocne orzeczenie dotyczące tej samej sprawy. W świetle powołanego przepisu art. 271 pkt 2 ustawy pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa stanowi ustawową podstawę wznowienia postępowania. Zgodnie z powołanym przepisem art. 273 § 2 ustawy można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w późniejszym postępowaniu. Przepis art. 273 § 3 ustawy jako przyczynę wznowienia postępowania wskazuje późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Wobec wskazania ustawowych przyczyn wznowienia skarga o wznowienie postępowania skierowana została na rozprawę, zgodnie z przepisem art. 280 § 1 ustawy. Badając skargę na posiedzeniu niejawnym Sąd ograniczył się bowiem do ustalenia, czy podstawa wznowienia przytoczona w skardze odpowiada którejkolwiek z podstaw wymienionych w przepisach ustawy, nie ustalał natomiast, czy podstawa ta istnieje w rzeczywistości. Takiej oceny Sąd mógł dokonać dopiero na rozprawie. W postanowieniu z dnia 26 marca 1999 r., sygn. akt III AO 5/99, Sąd Najwyższy, na tle art. 411 kodeksu postępowania cywilnego, analogicznego do przepisu art. 281 ustawy, wyjaśnił, że samo sformułowanie w skardze o wznowienie zarzutów w sposób odpowiadający ustawowo określonym podstawom, które uzasadniają wznowienie postępowania, nie oznacza, iż skarga opiera się na takiej podstawie, jeżeli na rozprawie Sąd stwierdzi, że przytoczone zarzuty okazały się bezzasadne, bowiem w rzeczywistości nie zachodzą powołane przyczyny wznowienia (OSNP 2000, Nr 14, poz. 564). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia w rzeczywistości nie istnieją. Powołując jako podstawę wznowienia postępowania wykrycie nowych okoliczności i dowodów, z których skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu wskazano jedynie, że jest to wyrok NSA o sygnaturze [...], którym uwzględniono skargę kasacyjną Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 599/06. Ponadto podniesiono, że było to prawomocne orzeczenie dotyczące tej samej sprawy, tj. sprawy z pomocy społecznej. Późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, o którym mowa w art. 273 § 3 ustawy, rozumieć należy wyłącznie jako wykrycie prawomocnego orzeczenia sądu rozstrzygającego skargę na tę samą ostateczną decyzję administracyjną, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie, której dotyczy żądanie wznowienia. W żadnym razie nie można utożsamiać orzeczenia dotyczącego "tej samej sprawy" z orzeczeniem dotyczącym sprawy "takiej samej", podobnej, czy sprawy o analogicznym przedmiocie sporu. Pełnomocnik skarżącego, precyzując na rozprawie w dniu 10 czerwca 2008 r. zawarte w swym piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2008 r. stwierdzenie o wykryciu przez skarżącego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy wyjaśnił, że powołane orzeczenie NSA wydane w sprawie I OSK 59/07 dotyczyło sprawy analogicznej, bo dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej. Orzeczenie wydane w innej sprawie, tyle że dotyczącej takiego samego rodzajowo przedmiotu sprawy, tj. zasiłku celowego, nie jest podstawą wznowieniową, o której mowa w art. 273 § 3 ustawy. Skarżący nie wskazał, jakie nowe okoliczności lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy wykrył. Należy przy tym zauważyć, że ze sformułowania art. 273 § 2 ustawy wynika, że "wykrycie" odnosić się może jedynie do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. W takiej sytuacji nie można przyjąć, by w rozpoznawanej sprawie zaistniała podstawa wznowieniowa określona w tym przepisie. Powołując jako ustawową podstawę żądania wznowienia pozbawienie możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa, skarżący nie wyjaśnił na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych przez niego przepisów art. 105, art. 183 § 2 pkt 5 i art. 106 § 4 ustawy. W sprawie II SA/Lu 215/07 skarżący dołączył do skargi orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, dwukrotnie składał wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego przy czym, po złożeniu urzędowego formularza wniosku został dla niego ustanowiony w ramach prawa pomocy fachowy pełnomocnik. W takiej sytuacji nie można uznać, iż sądowi nie był znany fakt występowania u skarżącego choroby psychicznej, jak również, że skarżący pozbawiony był możliwości obrony swych praw. Mając powyższe na względzie Sąd uznał zgłoszone przez stronę skarżącą podstawy wznowienia za niezasadne i na podstawie art. 282 § 2 ustawy, skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).