II SA/Lu 119/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-04-24

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada stałe dochody i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ale których wysokość nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, a w szczególności zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże, jeśli dochody pozwalają na pokrycie części tych kosztów, a ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wiązałoby się z nadmiernym obciążeniem, odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika jest uzasadniona.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniła wniosek swoim wiekiem, stanem zdrowia, brakiem oszczędności oraz samodzielnym prowadzeniem gospodarstwa domowego. Skarżąca otrzymuje emeryturę, z której pokrywa stałe koszty utrzymania koniecznego, jednakże po ich uregulowaniu pozostaje kwota niewystarczająca na pokrycie pełnych kosztów sądowych i ewentualnego wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki budynku p o s t a n a w i a I. przyznać M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 posadowionym na działce o powierzchni [...] m2. Dzieci skarżącej prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności i jest osobą starszą ([...] lat), cierpiącą na szereg schorzeń wymagających leczenia farmakologicznego. Odpowiadając na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała dokumenty źródłowe (faktury VAT, potwierdzenie wypłaty/doręczenia emerytury, rachunki, paragony), z których wynika, że otrzymuje emeryturę w kwocie [...]złotych netto. Na jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego składają się wydatki na usługi kominiarskie – [...] złotych, gaz – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych za dwa miesiące ([...] złotych za miesiąc), wodę – [...] złotych za dwa miesiące ([...] złotych za miesiąc), leki – [...] złotych, podatek – [...] złotych, wywóz odpadów – [...] złotych i telewizję – [...] złotych. Łączny miesięczny koszt utrzymania koniecznego skarżącej, nie obejmujący kosztów wyżywienia, zakupu środków czystości i odzieży, wynosi [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z powyższych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżąca posiada stałe dochody pozwalające ponosić wydatki związane ze stałymi kosztami utrzymania koniecznego (dochód skarżącej wynosi [...] złotych netto zaś stałe miesięczne wydatki nie obejmujące kosztów wyżywienia [...] złotych) oraz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (jest właścicielką domu o powierzchni [...] m2 posadowionym na działce o powierzchni [...] m2). Nie można jej zatem zaliczyć do osób ubogich bądź takich, których dochody nie pozwalają pokryć wydatków związanych najistotniejszymi potrzebami życiowym. Nie można zatem uznać wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym za zasadny. Nie mniej stwierdzić należy, że skarżąca nie może ponieść pełnych kosztów postępowania, gdyż groziłoby to jej uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Stały miesięczny dochód skarżącej wynosi [...] złotych netto zaś wykazane stałe miesięczne wydatki wynoszą [...] złotych. Po ich poniesieniu na poczet kosztów wyżywienia, zakupu środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży (wydatki nie uwzględnione przez skarżącą a niewątpliwie zaliczające się do kosztów utrzymania koniecznego) pozostaje kwota [...]złotych. Koszty sądowe w niniejszej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Minimalne wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z wyboru dla prowadzenia niniejszej sprawy wynosi 480 złotych netto (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). W ocenie referendarza sądowego bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego skarżąca nie jest w stanie ponieść całości bądź części kosztów sądowych. Decyduje o tym taki ich wysokość jak i to, że w toku postępowania występować będą kilkakrotnie. Natomiast nie narażając się na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego skarżąca może ponieść minimalne wynagrodzenie adwokata. Z tego powodu referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło