II SA/Lu 1219/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych; w zakresie wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata postanawia przyznać J. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej . Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Jak wynika z formularza PPF skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i czwórką niesamodzielnych i uczących się dzieci. Jedynym dochodem rodziny jest dochód męża z działalności gospodarczej w Wielkiej Brytanii w wysokości 1000 funtów (ok. 5300 zł, kurs NBP na dzień 9 lipca 2014r.). We wniosku skarżąca wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni 86m², (które obciążone jest kredytem), nieruchomość rolną o powierzchni 3,56 ha oraz udział w 100m² domu zamieszkiwanym obecnie przez rodziców męża. Wnioskodawczyni podniosła, że posiadają samochód o wartości 3,500 funtów, a poza tym nie ma żadnych oszczędności. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że ma "trudności finansowe", a utrzymanie w Wielkiej Brytanii jest kosztowne, wobec tego nie stać ją na zatrudnienie prawnika, który mógłby sporządzić skargę kasacyjną w przedmiotowej sprawie. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Obecnie wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu męża, a przy ponoszonych przez rodzinę wydatkach związanych z utrzymaniem domu nie jest ona w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym oraz rodziny. Przy czym przez wydatki utrzymania koniecznego należy rozumieć wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, w tym przede wszystkim potrzeb mieszkaniowych, a zatem żywność, mieszkanie, odzież, środki czystości i niezbędne opłaty. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, oprócz analizy bieżącej sytuacji finansowej wnioskodawcy, uwzględniać musi procesową konieczność powołania adwokata lub radcy prawnego. W tym aspekcie należy wziąć pod uwagę w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem czy konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2013 r., I FZ 70/13, CBOSA). Oceniając przez pryzmat powyżej wskazanych kryteriów wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika stwierdzić należy, że na obecnym etapie postępowania sądowego udział pełnomocnika jest niezbędny, celem wniesienia w imieniu skarżącej skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia w sprawie. Sporządzenie skargi kasacyjnej od wydanego orzeczenia kończącego postępowanie przed Sądem I instancji obciążone jest bowiem przymusem adwokacko-radcowskim. W przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej osobiście przez stronę zostanie ona odrzucona jako niedopuszczalna przez sąd. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 powyższej ustawy wniosek skarżącej należało uwzględnić.