II SA/Lu 1296/16
WyrokWSA w Lublinie2017-04-04
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Marta Laskowska-Pietrzak, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ postępowanie administracyjne może być prowadzone tylko wobec podmiotów posiadających zdolność prawną. Skoro zdolność prawna ustaje z chwilą śmierci, wydanie decyzji wobec osoby zmarłej jest wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrociepłowni. Organy administracji uznały inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, m.in. ze względu na wysokość komina, potencjalne uciążliwości transportowe i kolizję z urządzeniami elektroenergetycznymi. Skarżąca spółka kwestionowała te ustalenia, argumentując zgodność inwestycji z planem i przepisami środowiskowymi. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z powodu wydania jej wobec osoby zmarłej.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 714 zł (siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...]. Prezydent Miasta L. na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku T. [...] odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrociepłowni zasilanej biomasą z kotłem o mocy cieplnej wprowadzanej w paliwie równej około 140 MWt na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 19 obręb [...] III arkusz nr [...] oraz działki nr ew. [...] obręb 13 - H. ark. 9, [...] obręb 13 - [...] ark. 8.przy ul. [...]/T. w L.. W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z załączoną do wniosku dokumentacją w elektrowni planowany jest kocioł o maksymalnej wydajności 157 MG/h, nominalnej mocy cieplnej (moc brutto, w paliwie wprowadzanym) ok. 140 MWt oraz mocy elektrycznej 49,9 MWe. W ramach przedsięwzięcia na przedmiotowej działce zostaną zrealizowane: układ przyjęcia, magazynowania i podawania słomy do kotła; układ przyjęcia, magazynowania i podawania zrębków do kotła; budynek główny, w skład którego wejdą kotłownia biomasowa, maszynownia, rozdzielnia, nastawnia i inne obiekty niezbędne do prawidłowej pracy elektrowni; układ chłodzenia - suchy kondensator, układ oczyszczania spalin i gospodarki odpadami paleniskowymi; układ gospodarki wodą i ściekami; wyprowadzenie mocy elektrycznej; gospodarka olejem opałowym; bocznica kolejowa; budynek administracyjny, obiekty magazynowe, drogi i inne elementy zagospodarowania terenu oraz inne obiekty niezbędne do prawidłowej pracy elektrowni. Ponadto elektrownia zostanie połączona z sieciami zewnętrznymi na zasadzie przyłączy, w tym m.in. z siecią ciepłowniczą na potrzeby ogrzewania budynków elektrowni na wypadek postoju bloku, siecią wodociągową i kanalizacyjną, siecią elektroenergetyczną niskiego napięcia, sieciami teletechnicznymi. Elektrownia będzie pracować przez cały rok. Spodziewany czas pracy elektrowni w ciągu roku to około 8500 h. Założono produkcję energii elektrycznej brutto: 420 GWh/rok. Zgodnie z podanymi danymi inwestycje zaklasyfikowano zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016, poz. 71) do inwestycji mogących potencjalnie negatywnie oddziaływać na środowisko o jakich mowa w :§ 3 ust. 1 pkt 4 ("elektrownie konwencjonalne, elektrociepłownie lub inne instalacje do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej lub ciep,lnej, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt. 3, o mocy cieplnej rozumianej jako ilość energii wprowadzonej w paliwie do instalacji w jednostce czasu przy ich nominalnym obciążeniu, nie mniejszej niż 25 MW, a przy stosowaniu paliwa stałego - nie mniejszej niż 10 MW; przy czym przez paliwo rozumie się paliwo w rozumieniu przepisów o standardach emisyjnych z instalacji"), § 3 ust. 1 pkt 36 ("instalacje do podziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 20 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3"), § 3 ust. 1 pkt 58 ("linie kolejowe i urządzenia do przeładunku w transporcie intermodalnym, inne, niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 29, oraz mosty, wiadukty lub tunele liniowe w ciągu dróg kolejowych, a ponadto bocznice z co najmniej jednym torem kolejowym o długości użytecznej powyżej 1 km;"), oraz w § 3 ust. 1 pkt 52 b ("zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia"). Opinią z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. opinią z dnia [...]. nałożyli na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji oraz sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko w zakresie określonym w art. 66 wspomnianej ustawy. Dnia [...]. zostało wydane postanowienie stwierdzające konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla w/w przedsięwzięcia. Dnia [...] r. Inwestor złożył raport ooś, który był trzykrotnie uzupełniany. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia [...]. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Tymczasem planowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część IV uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] r. (ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym W. L. w 2005 r., nr [...], poz. 1923 z późn. zm.). Zgodnie z jego zapisami działki, na których ma powstać planowana inwestycja, położone przy ulicy [...]/Tyszowieckiej leżą na terenach oznaczonych symbolem AG - tereny aktywności gospodarczej (§ 34 m.p.z.p ) z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod różnego rodzaju działalność produkcyjno-wytwórcza i składowo- magazynową taką jak: produkcja przemysłowa, średnia wytwórczość, zaplecze techniczne budownictwa, bazy sprzętu i transportu, składy, magazyny, hurtownie, urządzenia obsługi rolnictwa oraz inne formy działalności gospodarczej wraz z zapleczem administracyjnym i socjalnym. Ponadto przedmiotowe działki znajdują się w następujących strefach polityki przestrzennej: -G2 - Strefa aktywizacji gospodarczej L.-Z. (§ 99 m.p.z.p ), SRiK 2 - Strefa Rekultywacji i Kontynuowania Tradycji (§ 89, 90, 91 m.p.z.p), EZ - Strefa Ochrony Krajobrazu Otwartego z Daleką Ekspozycją Zewnętrzną (§ 93, 91 m.p.z.p), DW - Strefa Ochrony Dalekich Widoków Sylwety Miasta Historycznego (§ 94, 91 m.p.z.p), Y 2 - Strefa Miejska (§ 95 m.p.z.p),Strefa uciążliwości istniejących linii napowietrznych wysokiego napięcia [...] kV (§ 18 ust. 6 pkt 2c m.p.z.p). Zgodnie z pkt 1.3 Strefy AG wszystkie działania prowadzone na wyznaczonych terenach AG nie mogą naruszać ustaleń obowiązujących dla stref polityki przestrzennej, w obszarze których są one położone. W ocenie organu lokalizacja inwestycji jest niezgodna z zapisami dotyczącymi strefy ochrony krajobrazu otwartego z daleką ekspozycją zewnętrzną EZ (wyznaczonym także w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. L. - Uchwała Nr [...] z dnia [...] r.). Celem jej ustanowienia jest takie kształtowanie wyznaczonego granicami strefy obszaru, aby nie zakłócać ekspozycji zewnętrznej (czynnej) dla historycznie uzasadnionego punktu widokowego wieży - donżonu Zamku L., a także z wieży Trynitarskiej (§ 93 Uchwały ). Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że obiekt o planowanej wysokości 70m ( chodzi o komin który miałby zostać wybudowany ) będzie widoczny ze wskazanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego punktów i że nie będzie przysłonięty żadnym z elementów istniejącej zabudowy, ponadto będzie widoczny w tle panoramy miasta widzianej od strony zachodniej (w ekspozycji biernej - widoku na panoramę), między istotnymi jej akcentami. Planowane działanie inwestycyjne umniejsza wartości krajobrazu kulturowego miasta L., w szczególności w obszarach potencjalnie wrażliwych z punktu widzenia ewentualnego wpływu inwestycji na historyczny krajobraz miasta. Ponadto § 99 ust. 4 pkt 5 planu stwierdza, że w obszarze strefy wyklucza się realizację zakładów produkcyjnych o uciążliwości wykraczającej poza granice własności oraz powodujących degradację środowiska. Ponieważ dostawa słomy i zrębków drewna stanowiących podstawę opalania pieca elektrowni będzie odbywała się transportem samochodowym, co przy rożnych wariantach oznacza ok. 10 samochodów ciężarowych na godzinę - ok. 600 szt./tydzień, oraz biorąc pod uwagę ilość samochodów wywożących odpady paleniskowe w ilości ok. 5 samochodów na dobę organ doszedł do wniosku, że planowana inwestycja w zakresie uciążliwości wynikającej z obsługi transportowej, a w szczególności hałasu i zanieczyszczenia powietrza wykraczać będzie poza granice własności przedmiotowej nieruchomości oraz powodować degradację środowiska. Zdaniem organu budowa elektrowni pozostaje także w kolizji z urządzeniami elektroenergetycznymi, co miały potwierdzać pisma PGE Dystrybucja S.A. Lokalizacja przedmiotowej elektrowni może spowodować konieczność przebudowy linii i stacji elektroenergetycznych w celu zapewnienia izolacji jak dla III strefy zabrudzeniowej. Inwestor nie posiada zatem warunków przyłączenia elektrowni do sieci dystrybucyjnej. Po rozpoznaniu odwołania inwestora Samorządowe Kolegium Odwoławcze L. decyzje organu I instancji utrzymało w mocy. Także w opinii organu odwoławczego planowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami wspomnianego już miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego L. V. Także jego zdaniem planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływało poza terenem inwestora i poza tym terenem wystąpią uciążliwości, z kolei których wystąpienie wyklucza akt prawa miejscowego. Kolegium zaznaczyło, że według zapisów planu dotyczących obszaru AG, możliwe jest na nim realizacja obiektów określanych jako niskie lub średniowysokie (§34 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p.). Do obiektów należy zaliczyć nie tylko budynki, ale i możliwe do realizowania budowle. Trudno uznać, aby za spełniający taki warunek uznać komin o wysokości 70 m. Kolegium zgodziło się także z organem I instancji zgodnie z którym obiekt o planowanej wysokości 70 m będzie widoczny ze wskazanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego punktów, ponadto będzie widoczny w tle panoramy miasta widzianej od strony zachodniej (w ekspozycji biernej - widoku na panoramę), między istotnymi jej akcentami, co oznacza naruszenie zapisów planu dotyczących strefy EZ ochrony krajobrazu otwartego z daleką ekspozycją zewnętrzną. Słusznie także uznano, że planowana inwestycja pozostaje w kolizji z urządzeniami elektroenergetycznymi. Kolegium zwróciło również uwagę, że uruchomienie transportu kolejowego będzie wymagać dostępu do bocznicy kolejowej, na co inwestor nie uzyskał zgody.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. L. sp. z o.o stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznała za błędną. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uciążliwości planowanej inwestycji skarżąca stwierdziła, że nieuzasadnione jest rozumienie uciążliwości jako emisji nieprzekraczającej norm określonych w odrębnych przepisach, podczas gdy zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta L. pojęcie "uciążliwość" odnosi się jedynie do oddziaływań przekraczających normy ustalone w przepisach odrębnych. Stwierdzenie "uciążliwości" wymaga zatem odwołania się do konkretnych norm wynikających z odrębnych przepisów oraz ustalenia, że inwestycja spowoduje przekroczenie "wyznaczonych odrębnymi przepisami standardów jakości środowiska". Tymczasem zaskarżona decyzja nie wskazuje na żadne "odrębne przepisy", a tym bardziej nie wskazuje na żadne wyznaczone tymi przepisami "standardy jakości środowiska", które miałyby zostać przekroczone. Norm takich nie wskazano również w decyzji organu pierwszej instancji. Wręcz przeciwnie - zebrany materiał dowodowy, treść Raportu oraz uzgodnienia z RDOŚ i opinia Inspekcji Sanitarnej pozwala jednoznacznie stwierdzić, że wszelkie przewidziane przepisami standardy emisji będą zachowane poza granicami posesji. Organ nie wskazał, z czego wywodzi rzekomą "uciążliwość", ani jakich rodzajów emisji dotyczy uciążliwość, ani też nie wskazał, dla jakich nieruchomości, osób lub obszarów miałyby występować tego rodzaju oddziaływania. Ta sama uwaga dotyczy emisji związanych z transportem słomy i zrębków drewna. Zarówno Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również uzgodnienia z RDOŚ i opinia Inspekcji Sanitarnej wskazują, że również w odniesieniu do emisji związanych z transportem kołowym nie zostaną przekroczone żadne przewidziane odrębnymi przepisami standardy emisji. Skarżąca zauważyła przy tym, że konkluzje z organu są wręcz sprzeczne z założeniami miejscowego planu. Lokalizacja planowanej elektrowni na obszarze aktywności gospodarczej oznaczonej symbolem AG (§ 34 mpzp) oraz w strefie aktywizacji gospodarczej L. - Z. oznaczonej symbolem G2 (§ 99 mpzp), wpisuje się w podstawowe przeznaczenie terenu. We wszystkich kolejnych opracowaniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla miasta L., poczynając od roku 1948 i 1955 aż do ostatniej edycji planu z roku 1993, rejon Z., w którym ma być zlokalizowana inwestycja, rezerwowany był dla rozwoju funkcji przemysłowo - składowych w tym dla zabezpieczenia możliwości funkcjonowania na terenie miasta przemysłu ciężkiego (fabryka samochodów, odczynników chemicznych, wytwórnia prefabrykatów, odlewnia itp.) oraz energetycznego. Tutaj powstała pierwsza elektrociepłownia EC I - przy fabryce samochodów. Przedsięwzięcie zostało zlokalizowane na terenie dedykowanym dla tego rodzaju inwestycji oraz wpisuje się w istniejące kierunki rozwoju miasta. Skoro natomiast tereny te mają być przedmiotem - jak literalnie wynika z opisu przeznaczenia podstawowego - "aktywizacji gospodarczej", to wzrost natężenia ruchu samochodowego (ciężarowego) jest immanentnie wpisany w plan rozwoju tego obszaru. Wzrost natężenia transportu ciężarowego będzie wynikał zasadniczo z uruchomienia każdego przedsiębiorstwa, czy to elektrowni, czy magazynów, fabryk lub innego rodzaju działalności. Tym samym organ błędnie uznał planowane Przedsięwzięcie za "uciążliwe" w rozumieniu § 34 ust. 2 pkt 4 mpzp oraz § 99 ust. 4 pkt 3 i 5 mpzp, pomimo, że nie będzie powodować emisji przekraczających normy, a w konsekwencji niezgodność z planem nie zachodzi.
Polemizując natomiast z tezą Kolegium dotyczącą interpretacji § 34 ust. 2 pkt 3 planu, który ogranicza możliwość budowy komina o wysokości 70 m w miejscu lokalizacji planowanego przedsięwzięcia, gdzie dopuszczalna jest zabudowa niska i średniowysoka, inwestor zaznaczył, że zgodnie z § 34 ust. 2 pkt 3 planu ograniczenie wysokości zabudowy do niskiej i średniowysokiej nie dotyczy przypadków, gdy wysokość jest warunkowana technologią produkcji. W tym zaś przypadku wysokość komina jest warunkowana właśnie technologią produkcji, jest on niezbędny do funkcjonowania obiektu, jakim jest elektrownia, w której energia będzie produkowana przez spalanie biomasy, a zatem jego wysokość nie podlega ograniczeniom wynikającym z zapisów wspomnianej strefy.
Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że § 93 planu, do którego odwołuje się Kolegium, dotyczy zabudowy kubaturowej, do której nie zalicza się obiektów inżynieryjnych, takich jak kominy, a ponadto zgodnie z jego treścią analiza krajobrazowa na etapie postępowania środowiskowego jest przedwczesna, ponieważ odnosi się do etapu, kiedy inwestor dysponuje już projektem budowlanym. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko odróżnia obiekty kubaturowe, do których zaliczane są budynki przewidziane w ramach inwestycji, od obiektów punktowych, do których zaliczany jest komin. Według skarżącej sama Rada Miasta w swoich uchwałach wprost wskazuje się, że takie elementy techniczne jak kominy nie powinny być brane pod uwagę przy ocenie wysokości zabudowy. Skarżąca podkreśliła, że "komin" jako obiekt budowlany nie mieści się w kategorii "zabudowa kubaturowa" także na gruncie § 3 pkt 24 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) stosownie do którego do kubatury brutto budynków nie wlicza się kominów, a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz. U. Nr 130, poz. 1389). W Załączniku cz. 1 do rozporządzenia zawarto katalog inwestycji kubaturowych, wśród których nie wymieniono kominów, podczas gdy w cz. 3 Załącznika do rozporządzenia do osobnej kategorii-"obiekty inżynierskie" zaliczono m.in. "kominy o wysokości ponad 200 m", a więc obiekty znacznie większe niż komin o wysokości 70 m planowany w związku z Przedsięwzięciem. Skarżąca zauważyła ponadto, że analiza krajobrazowa, do której odnosi się § 93 mpzp, w ogóle nie należy do postępowania środowiskowego. Analiza widokowa - jeśli jest wymagana - powinna stanowić załącznik do projektu budowlanego, którym inwestor nie musi dysponować na etapie postępowania środowiskowego. Taki stan potwierdza pismo Wydziału Planowania Urzędu Miasta L. z [...]., w którym podano, że realizacja planowanej inwestycji wymaga spełnienia warunków zawartych w ustaleniach dotyczących strefy EZ i w zależności od kwalifikacji (lub nie) obiektu jako wielkokubaturowego - może wymagać analizy widokowej. Decyzję w tej sprawie każdorazowo podejmuje organ administracji budowlanej na etapie wydawania decyzji pozwolenia na budowę. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę na dowolność ustaleń organu w zakresie ochrony krajobrazowej, które zostały oparte jedynie na ogólnych rozważaniach na temat znaczenia krajobrazów miast oraz zawierają szereg arbitralnych i ogólnikowych twierdzeń, które nie znajdują żadnego odniesienia do zgromadzonego materiału dowodowego. Nie ustalono, czy planowana inwestycja byłaby w ogóle widoczna z branych pod uwagę punktów widokowych, ani w jaki sposób planowana inwestycja mogłaby wpływać na widoczność linii horyzontu. Nie przeprowadzono także analizy widokowej.
W ocenie skarżącej bez znaczenia pozostaje, czy posiada warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, ta bowiem okoliczność w świetle art. 80 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie stanowi przesłanki wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przeciwnie - zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne zasadą zwykle będzie taka sytuacja, w której uzyskanie warunków przyłączenia będzie możliwe dopiero po wcześniejszym wydaniu decyzji środowiskowej. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 7 ust. 8d Prawa energetycznego do wniosku o wydanie warunków przyłączenia załącza się decyzje administracyjne, których wydanie wymaga wcześniejszego uzyskania właśnie decyzji środowiskowej. Dotyczy to m.in. decyzji o warunkach zabudowy (art. 8 ust. 8d pkt 1 Prawa energetycznego), której wydanie wymaga uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy. Skarżąca zaznaczyła, że kwestia wykonania przyłączy do sieci dla planowanej inwestycji została wyjaśniona przez Inwestora w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Za nieprawdziwe uznała skarżąca twierdzenie organu, jakoby lokalizacja planowanej elektrowni musiała powodować konieczność przebudowy linii i stacji elektroenergetycznych w celu zapewnienia izolacji jak dla III strefy zabrudzeniowej, podczas gdy obecna infrastruktura dostosowana jest do II strefy zabrudzeniowej. Zwróciła uwagę, ze również ta kwestia została wyjaśniona w raporcie.
Równie bezzasadne, w ocenie skarżącej, jest powoływanie się przez organ odwoławczy na brak tytułu prawnego do wykorzystania nieruchomości, na której zlokalizowana ma być bocznica kolejowa do wykorzystania transportu kolejowego na potrzeby elektrowni. Także bowiem ta okoliczność w świetle wskazanego art. 80 ust. 1 i 2 ustawy nie stanowi przesłanki wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca zaznaczyła, że określenie warunków środowiskowych jest pierwszym etapem inwestycji, który warunkuje i determinuje wszystkie późniejsze działania w celu realizacji przedsięwzięcia, a także określa ramy, w jakich przedsięwzięcie może być w ogóle realizowane. W konsekwencji, uzyskanie decyzji środowiskowej oczywiście nie wymaga dysponowania nieruchomością. Podmiot ubiegający się o wydanie decyzji środowiskowej nie musi mieć tytułu prawnego do nieruchomości, ani nawet znajdować się w sytuacji, która pozwoliła by mu taki tytuł uzyskać. Wykazanie, że Inwestor dysponuje nieruchomością na cele budowlane jest elementem postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę.
Skarżąca nie zgodziła się także z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że za odmową decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przemawia zapisana w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 672 z późn. zm.) zasada zapobiegania i przezorności. Stanowi ona, że kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (ust. 1), zaś kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze(ust. 2). W ocenie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaniechało przedstawienia jakiejkolwiek argumentacji dotyczącej tego zagadnienia. Tymczasem zasada przezorności nie oznacza, że organ może w sposób arbitralny i bez oparcia w materiale dowodowym orzekać o odmowie wydania decyzji o warunkach środowiskowych realizacji przedsięwzięcia. Jej wyrazem jest przeprowadzenie procedury obejmującej obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, współdziałanie z wyspecjalizowanymi organami oraz zapewnienie udziału w postępowaniu stronom, organizacjom ekologicznym i społeczeństwu. Wszystkie te elementy zostały w niniejszym postępowaniu zrealizowane. W Raporcie oraz w późniejszych pismach wykazano, że dla planowanego przedsięwzięcia zachowane są standardy określane na poziomie unijnym, m.in. w Dokumencie referencyjnym Komisji Europejskiej w sprawie Najlepszych Dostępnych Technik (BAT) dla Dużych Obiektów Spalania (Reference Document on Best Available Techniques (BAT) for the Large Combustion Plants - BREF). Oprócz emisji zanieczyszczeń, dla których określono standardy emisyjne z instalacji spalania paliwa stałego - biomasy, na potrzeby Raportu rozpatrywano dodatkowo zanieczyszczenia objęte systemem PRTR, których wskaźniki przyjęto na podstawie Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska - EMEP/EEA Air Pollutant Emission lnventory Guidebook, PartBl.A.l. Combusion inenergy industries. W Raporcie szeroko opisano rozwiązania techniczne, które mają zostać wykorzystane do maksymalnego ograniczenia emisji (por. s. 16 i kolejne postanowienia RDOŚ). Zgodnie z wykonanymi pomiarami, przedsięwzięcie nie będzie naruszać norm dotyczących zanieczyszczenia powietrza ani emisji hałasu, co wykazano przy pomocy badań i analiz akustycznych stanowiących załączniki do Raportu. Co więcej, w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] r. w przedmiocie uzgodnienia warunków środowiskowych dla realizacji przedsięwzięcia wskazano w p. III, że nie zachodzi konieczność realizacji z uwzględnieniem wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, gdyż nie zalicza się ono do grupy zakładów stwarzających takie zagrożenie, zaś w p. IV wskazano, że nie wymaga utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Ze zgromadzonego materiału wynika zatem, że sugerowane przez organ pierwszej instancji i potwierdzone przez organ odwoławczy zagrożenia związane z inwestycją nie są - wbrew treści zaskarżonej decyzji - prawdopodobne. Skarżąca podkreśliła, że odmiennej oceny nie można wyprowadzić z uwag mieszkańców sąsiednich nieruchomości oraz występujących w sprawie podmiotów. Sam bowiem fakt prezentowania krytycznej oceny przedsięwzięcia nie może zastępować oparcia ustaleń na dowodach oraz rzetelnym rozważeniu istotnych okoliczności. W jej ocenie stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji, że zgoda i akceptacja okolicznych mieszkańców dla realizacji inwestycji, która może negatywnie wpłynąć na jakość życia ludzi jest warunkiem wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla takiego przedsięwzięcia, nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoją dotychczasową argumentację i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niezależnie od kwestii poruszonych w skardze, należy zwrócić uwagę, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana wobec jednej ze stron postępowania, C. K., która według złożonego do akt sprawy odpisu skróconego zgonu zmarła [...]. Tymczasem w doktrynie i rzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zwraca się uwagę, że postępowanie może być prowadzone tylko wtedy, gdy istnieje organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o rawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność prawną. Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. Nie można zatem prowadzić postępowania w stosunku do osoby zmarłej, a w konsekwencji wydać wobec niej decyzji administracyjnej. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji ( wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2014r. I OSK 955/13 i podane tam orzecznictwo opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ, który skierował decyzję do zmarłej strony, prowadząc postępowanie, wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Nie można bowiem oceny prawnej tej okoliczności, jako przesłanki rażącego naruszenia prawa relatywizować okolicznościami faktycznymi, aby na tej podstawie uznać, że ta sama okoliczność skierowania rozstrzygnięcia do osoby zmarłej mogła być różnie oceniana, w zależności np. od stanu wiedzy organu o śmierci strony w chwili podejmowania tego rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa jest cechą aktu administracyjnego, która może zaistnieć także wtedy, gdy organ orzekający nie miał ani wiedzy, ani woli w jej zaistnieniu w chwili podejmowania tego aktu. Brak wiedzy organu orzekającego w niniejszej sprawie o śmierci jednej ze stron postępowania w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie ma więc znaczenia dla uznania okoliczności skierowania decyzji do osoby zmarłej za rażące naruszenie prawa. Skierowanie decyzji do zmarłego adresata jest wobec tego uchybieniem w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lipca 2011r. ( I OSK 1261/10 opubl. w CBOSA ) okoliczność, że wada odnosi się do dwóch, ( w rozpoznawanej sprawie jednej ) spośród wielu stron postępowania administracyjnego, nie sanuje rażącego naruszenia prawa. Co najwyżej skutkuje tym, że w takiej sytuacji materialnoprawnej i procesowej (wielu adresatów jednego rozstrzygnięcia), nie doszło do naruszenia skutkującego przyjęciem, iż chodzi o decyzję nieistniejącą w obrocie prawnym (patrz: B. A., glosa do wyroku SN z dnia 11 marca 1999 r., sygn. akt III RN 134/98, OSP 2000/7-8/107). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela przy tym, także prezentowanego w orzecznictwie poglądu, według którego o rażącym naruszeniu prawa nie może być mowy w sytuacji, gdy o treści podejmowanych czynności, w tym wydaniu decyzji ostatecznej wiedział następca prawny osoby zmarłej, nie będącej jedyną stroną postępowania i jej nie kwestionował ( wyroki NSA z dnia 17 listopada 2010r. I OSK 129/10, 6 czerwca 2013r. II OSK 383/12, 2 października 2012r. II OSK 1647/11 opubl. w CBOSA ). Zgodzić należy się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 23 stycznia 2015r. ( I OSK 1562/13 opubl. w CBOSA) w którym zwrócono uwagę, że akt administracyjny zawierający rozstrzygnięcie sprawy, także mającej charakter procesowy, zawsze dotyczy określonego adresata tego rozstrzygnięcia. Z tego względu, akt ten jest kierowany do adresata, będącego stroną postępowania administracyjnego (por. art. 28 i art. 29 kpa). Skierowanie zatem takiego aktu do osoby zmarłej, polegające na wskazaniu jej w komparycji tego aktu, oznacza rozstrzygnięcie przez organ o kwestiach należących do sfery praw lub obowiązków tej osoby, która już nie istnieje. O ile więc z art. 30 § 4 kpa wynika, że w sprawach dotyczących praw dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, o tyle przepis ten nie sankcjonuje dopuszczalności rozstrzygania o prawach i obowiązkach osoby zmarłej, lecz jedynie o kontynuacji postępowania administracyjnego z udziałem następców osoby zmarłej. Nie można zatem oceny rażącego naruszenia prawa przez skierowanie rozstrzygnięcia administracyjnego do osoby zmarłej, tj. okoliczności natury prawnej, uzależniać od ustalenia okoliczności faktycznej, czy akt ten otrzymały również osoby będące udokumentowanymi następcami prawnymi osoby zmarłej będącej adresatem tego rozstrzygnięcia. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest bowiem okoliczność zapewnienia udziału wszystkim stronom w czynnościach dokonywanych przez organ, także tych, które przybrały postać decyzji z dnia [...]., lecz okoliczność rozstrzygnięcia o sytuacji procesowej osoby zmarłej, poprzez skierowanie do tej osoby tego rozstrzygnięcia. W realiach sprawy powyższa uwaga nie ma większego znaczenia, skoro z akt wynika jasno, że zaskarżona decyzja nie została odebrana przez następców prawnych skarżącej, nie była też do nich adresowana.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zmianami ) należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 wspomnianej ustawy oraz § 14 ust.1 pkt. 1 lit.c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U z 2015r. poz. 1800 ze zmianami ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło