II SA/Lu 1336/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędziowie asesor WSA Jerzy Drwal, sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant st.sekr.sąd. Magdalena Flis, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę Zaskarżoną decyzją Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania C. i Z. W. zamieszkałych w K. od decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2002 r. znak: [...], o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku kurnika z częścią socjalną na działce nr ewid. [...] w K. W. gmina D. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdza się, że decyzją organ I instancji odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie w/w kurnika. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że powodem odmowy jest niespełniony wymóg § 270 ust. 2 oraz § 235 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140/ oraz negatywna opinia Wojewódzkiej Komendy Straży Pożarnej, a także niezgodność inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. Decyzja wydana została w oparciu o art. 59 ust. 5 w związku z art. 59 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./. Od tej decyzji odwołali się właściciele spornego kurnika, C. i . W. Skarżący wnoszą o jej uchylenie w całości, ponieważ jest dla nich krzywdząca, pozbawia ich jedynego miejsca pracy, nie uwzględnia całokształtu okoliczności sprawy, a przede wszystkim faktu, iż budynek nie stwarza zagrożenia pożarowego, który istnieje od 17 lat, oraz nie narusza interesów sąsiadów i nie oddziaływuje negatywnie z punktu widzenia ochrony środowiska. Po przeprowadzeniu postępowania w trybie odwoławczym, organ II instancji stwierdził: Obiekt będący przedmiotem postępowania jest efektem samowoli budowlanej. Postępowanie wstępne w sprawie samowoli przeprowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który ustalił czas budowy obiektu i po zgromadzeniu dokumentów przekazał akta sprawy Staroście przy piśmie z dnia 12 lipca 2002 r., znak: [...], w którym poinformował, że Z. W. wykonał zalecenia decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. Decyzja PINB zobowiązywała właściciela do wykonania zamurowania otworów okiennych znajdujących się w ścianie usytuowanej 0,5 m od granicy działki nr ewid. [...]. Decyzja ta wydana została w oparciu o art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm./, w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, ponieważ organ nadzoru budowlanego ustalił, że obiekt powstał pod rządami starej ustawy. Nie kwestionując ustaleń nadzoru budowlanego, organ I instancji ds. administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie w/w obiektu. W wyniku tego postępowania należało wydać decyzję w trybie art. 42 starej ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r., rozstrzygając o pozwoleniu na użytkowanie również w oparciu o przepisy wykonawcze do ustawy z 1974 r. Organ I instancji przeprowadził natomiast postępowanie w trybie ustawy z 1994 r. i orzekł w oparciu o przepisy art. 59 ust. 5 w związku z art. 59 ust. 1. Przytoczona w decyzji podstawa prawna jest błędna, w ocenie organu odwoławczego nie ma to jednak znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia i nie może być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ istnieje podstawa wynikająca z prawa materialnego do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie w/w obiektu. Zarówno stara ustawa – Prawo budowlane, jak i nowa z 1994 r. nie dopuszczają legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli jest ona niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego terenu. Ustawa z 1974 r. dopuszczała możliwość zastosowania przepisu art. 40 tylko w przypadku, jeżeli nie zachodziły okoliczności art. 37, mówiącego, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod rozbudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W aktualnie obowiązującej ustawie, organ każdorazowo przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie bada zgodność inwestycji z ustaleniami planów zagospodarowania /art. 58 w zw. z art. 49 oraz art. 59 ustawy/. Stwierdza się, że inwestycja narusza ustalenia miejscowego ogólnego planu zagospodarowania gminy D., zatwierdzonego uchwałą Nr XXIV/70/88 Gminnej Rady Narodowej z dnia 31 maja 1988 r. ze zm./. Budynek usytuowany jest w części na działce nr [...], w terenie o symbolu 5 MR, przeznaczonym pod zabudowę zagrodową i w części na działce [...], w terenie o symbolu 6 MR, przeznaczonym pod uprawy polowe i sady. Ustalenia realizacyjne i ogólne planu nie dopuszczają na tym terenie realizacji obiektów z zakresu hodowli specjalistycznej. Ustalenia dotyczące terenu 5 MR stanowią o dopuszczeniu zabudowy zagrodowej o wtórnej funkcji letniskowej, natomiast na terenie 6 MR o przeznaczeniu pod uprawy polowe, ogrodnicze i sady, obowiązuje zakaz zmiany sposobu użytkowania terenu, dopuszcza się jedynie możliwość budowy obiektów specjalistycznych związanych z kierunkiem produkcji określonym w planie. Powyższe rażące naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku. Wydanie takiej decyzji nie usprawiedliwiałoby powołanie się na postępowanie i decyzję PINB z dnia [...] lipca 2002 r., znak: [...], której zgodność z prawem należałoby zbadać w trybie nadzoru. Od tej decyzji pełnomocnik skarżącego adwokat W.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze stwierdza, że zaskarżoną decyzją organ II instancji przyjął, że podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej winien stanowić przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Równocześnie organ ten nie uwzględnił, że w oparciu o powołany przepis została wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r., znak: [...], nakazująca skarżącemu wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami oraz, że decyzja ta została przez skarżącego wykonana. Organ II instancji odnotował wprawdzie powyższe okoliczności ale de facto potraktował je jak niebyłe, konkludując, że zgodność z prawem opisanej wyżej decyzji "należałoby zbadać w trybie nadzoru". Tymczasem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] czerwca 2002 r. nie jest przedmiotem niniejszej sprawy, bowiem nie od niej skarżący wniósł odwołanie. Kontrola instancyjna tejże decyzji nie należy do właściwości Wojewody, lecz do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest natomiast decyzja wydana w dniu [...] lipca 2002 r. z upoważnienia Starosty. Decyzja ta powinna uwzględniać przesłanki prawne wynikające z wcześniejszej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a w szczególności to, że organ ten uznał, iż zachodzą pozytywne przesłanki do zastosowania art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Konsekwencją tego winno być oparcie rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na przepisach art. 42 ust. 1 i 3 powoływanej ustawy. W świetle tychże przepisów podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Tak więc Starosta był obowiązany ustalić w oparciu o materiał dowodowy, czy nakazane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zmiany i przeróbki zostały rzeczywiście wykonane /z treści pisma z dnia 12 lipca 2002 r. wynika, że tak się stało/ oraz czy na skutek tychże zmian i przeróbek wykonany obiekt jest zdatny do użytku. Organ I instancji nie tylko nie uczynił tego, lecz wręcz "zrezygnował z ustosunkowania się do przedłożonych pozostałych dokumentów w tej sprawie". Również organ II instancji nie zajął się należycie meritum sprawy, koncentrując się na krytyce innej decyzji, od której przecież skarżący nie złożył odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o jej oddalenie. Rozpatrując złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie należy powiedzieć po pierwsze, że organ wyższy w sposób nieprawidłowy interpretuje przepis art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r., który dotyczy wyłącznie art. 48 /nakaz rozbiórki/. W sprawie nie ma więc zastosowania przepis art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. Nie ma to jednak wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w sposób prawidłowy zauważa organ wyższy, ze zarówno stara ustawa prawa budowlanego, jak i nowa z 1994 r. nie dopuszczają legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli jest ona niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. W sprawie materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 59 ust. 5 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. – jak przyjął to organ pierwszej instancji. Przepis ten stanowi, że warunkiem wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest protokolarne stwierdzenie zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Każdorazowo przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie należy zbadać zgodność inwestycji z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego. Ocena materiału dowodowego w sprawie należy do organów administracji i zdaniem Sądu nie nosi cech dowolności. Przedmiotowa inwestycja była zrealizowana w sposób samowolny. Po drugie – jej usytuowanie narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. Inwestycja jest zlokalizowana częściowo na terenie przeznaczonym pod zabudowę zagrodową /5 MR/, a częściowo na terenie przeznaczonym pod uprawy polowe i sady /6 MR/. Ustalenia planu nie dopuszczają na tym terenie obiektów hodowli specjalistycznej. W sprawie nie został więc spełniony podstawowy warunek umożliwiający wydanie pozytywnej dla skarżącego decyzji. Po trzecie, w sprawie istnieją negatywne opinie Wojewódzkiej Komendy Straży Pożarnej, a także zrealizowana inwestycja narusza przepisy § 270 ust. 2 i § 235 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jednolity: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140/ - które mają zastosowanie w sprawie. Odnosząc się do szczegółowych zarzutów skargi należy powiedzieć, że na wynik obecnego postępowania administracyjnego nie może mieć wpływu decyzja organu nadzoru budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r., ponieważ w sposób oczywisty nie są spełnione warunki umożliwiające wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.