II SA/Lu 136/21

WyrokWSA w Lublinie2021-07-08

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Parchomiuk, Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie o samodzielności lokalu, ma obowiązek badać przesłanki materialnoprawne, w tym zgodność z przepisami prawa budowlanego, czy też powinien ograniczyć się jedynie do kwestii technicznych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie o samodzielności lokalu, ma obowiązek badać nie tylko techniczne przesłanki samodzielności lokalu, ale również zgodność z wymogami prawno-budowlanymi, w tym z pozwoleniem na budowę lub skutecznym zgłoszeniem oraz pozwoleniem na użytkowanie lub zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Brak spełnienia tych wymogów uniemożliwia wydanie zaświadczenia.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa zwróciła się o wydanie zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu usługowego. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanek prawno-budowlanych, w tym brak pozwolenia na użytkowanie lokali usługowych oraz brak pozwolenia na ich przebudowę na nowy lokal. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o własności lokali, twierdząc, że organ powinien ograniczyć się do oceny technicznych przesłanek samodzielności lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Własnościowej Spółdzielni [...]" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] r., po rozpatrzeniu zażalenia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "N. J." (dalej jako: skarżąca lub Spółdzielnia), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. z [...] r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Pismem z 6 sierpnia 2020 r. Spółdzielnia zwróciła się o wydanie zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu usługowego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami przy ul. [...] w L.. Postanowieniem z [...] r. organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 2 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048; dalej jako: u.w.l.). W ocenie organu lokal spełnia techniczne przesłanki samodzielności (ust. 1a), jednakże nie spełnia przesłanek wskazanych w ust. 2. Budynek, w którym znajduje się przedmiotowy lokal został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] r.. Zakończenie budowy i przystąpienie do użytkowania budynku potwierdza decyzja z [...] r. o częściowym przyjęciu do użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, z wyłączeniem lokali usługowych i garaży. Z uzasadnienia decyzji o częściowym przyjęciu budynku do użytkowania wynika, że z odbioru budynku wyłączono lokale usługowe, w tym lokal nr [...], oraz garaże, ze względu na fakt, że ich użytkowanie możliwe będzie dopiero po zakończeniu robót związanych z innym budynkiem, będącym obecnie w początkowej fazie realizacji. Wnioskodawca domaga się wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu usługowego nr [...], znajdującego się w kondygnacji -1, -2, -3, którego suma powierzchni użytkowej pomieszczeń wynosi 185,50 m2. W miejscu wnioskowanego lokalu projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę przewiduje funkcjonowanie w kondygnacji -1 lokalu usługowego [...], obecnie nr [...], o łącznej powierzchni użytkowej 81,20 m2. Z kolei skuteczne zgłoszenie inwestora z 10 września 2015 r., dotyczące zmiany sposobu użytkowania części budynku na lokal usługowy (biuro) przewiduje funkcjonowanie w kondygnacji -1, -2 i -3 lokalu nr [...] o powierzchni użytkowej 104,30 m2. W ocenie organu I instancji, wyodrębnienie nowego lokali usługowego z dotychczasowych dwóch lokali nr [...] i nr [...], wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na przebudowę, polegającą na ich połączeniu. Wnioskodawca, pomimo wezwania nie przedłożył dokumentów formalno-prawnych dotyczących dokonanej przebudowy – połączenia lokali nr [...] i [...] oraz decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku w zakresie lokali usługowych nr [...] i [...]. Powstanie nowego lokalu usługowego nr [...] o powierzchni 185,50 m2 nie znajduje również odzwierciedlenia w dokumentach prawnych będących w posiadaniu organu administracji. Dane przedstawione przez wnioskodawcę w inwentaryzacji budowlanej budynku pozostają w sprzeczności z dokumentami archiwalnymi urzędu tj. pozwoleniem na budowę, dokonanym zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania oraz pozwoleniem na użytkowanie. W tej sytuacji organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu usługowego nr [...], z uwagi na brak pozwolenia na użytkowanie wybudowanych pierwotnie lokali usługowych nr [...] i [...] oraz brak pozwolenia na ich przebudowę na nowy lokal usługowy nr [...]. W zażaleniu na postanowienie Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o własności lokali oraz Prawa budowlanego. Spółdzielnia podkreśliła, że jej wniosek został złożony w celu uzyskania zaświadczenia o samodzielności lokalu, a nie w celu ustanowienia odrębnej własności, zatem organ zastosował niewłaściwe przesłanki do oceny żądania Spółdzielni. Ponadto, wbrew argumentacji organu, wykonane prace nie wymagały pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu zażalenia, wspomnianym na wstępie postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając stanowisko Kolegium stwierdziło, że w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, badaniu podlega, poza techniczną samodzielnością lokalu (która nie jest w sprawie kwestionowana), również to czy spełnione zostały warunki określone art. 2 ust. 1a u.w.l. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że warunki te nie zostały spełnione. Wyodrębnienie nowego lokalu usługowego, powstałego z połączenia lokali nr [...] i nr [...], wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku w zakresie lokalu usługowego nr [...] (dawnego lokalu [...], jak też uzyskania pozwolenia na przebudowę, polegającą na połączeniu w/w lokali (art. 29 ust. 2 pkt 1aa ustawy Prawo budowlane w brzemieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.). Z akt sprawy nie wynika aby takie pozwolenia zostały kiedykolwiek wydane. Okoliczność ta nie jest przez stronę kwestionowana. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że takie pozwolenia nie są wymagane dla wydania żądanego przez nią zaświadczenia. Dopiero po przedłożeniu takich dokumentów możliwa stałaby się ocena warunków określonych art. 2 ust. 1a ustawy. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie Spółdzielnia zarzuciła naruszenie: (1) art 217 § 1 i 2 k.p.a., poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż nie wystąpiła podstawa do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, mając na uwadze, że organ dodatkowo dysponował dokumentem w postaci opinii biegłego sądowego; (2) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę całości zebranego w toku sprawy materiału dowodowego, co doprowadziło Kolegium do nieprawidłowego ustalenia, że nie wystąpiła podstawa do wydania zaświadczenia, mimo, iż lokal spełnia wymóg wydzielenia trwałymi ścianami określony w art. 2 ust. 2 oraz art. 1 u.w.l.; uchybienie to doprowadziło Kolegium do utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji i nieuzasadnionej odmowy wydania zaświadczenia; (3) art. 2 ust. 1a u.w.l., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, na skutek przyjęcia, że przesłanki stwierdzenia samodzielności lokalu są tożsame z przesłankami odrębnej własności; (4) art. 2 ust. 2 u.w.l., poprzez pominięcie i niezastosowanie jako samoistnej przesłanki samodzielności. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obydwu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Podstawowe ramy prawne sporu w rozpoznawanej sprawie są następujące: organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (art. 217 § 1 k.p.a.). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: (1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; (2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a.). Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.). Zaświadczenie wydawane przez organ zasadniczo jedynie potwierdza określony stan prawny lub faktyczny. W niektórych jednak sprawach wydanie zaświadczenia wymaga zweryfikowania przesłanek materialnoprawnych, określonych w stosownych przepisach. W rozpoznawanej sprawie przesłanki te określa treść art. 2 u.w.l. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (ust. 1a). Wymogu tego nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą (ust. 1b). Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (ust. 2). Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (ust. 3). W rozpoznawanej sprawie kwestią niesporną jest to, że lokal, którego dotyczy wniosek Spółdzielni spełnia tzw. techniczne przesłanki samodzielności, wynikające z art. 2 ust. 2 u.w.l. Spór dotyczy oceny przesłanek wskazanych w ust. 1a. Argumentacja skarżącej sprowadza się do dwóch zasadniczych twierdzeń. Po pierwsze Spółdzielnia twierdzi, że skoro wystąpiła o wydanie zaświadczenia dotyczącego samodzielności lokalu, to badanie kwestii odnoszących się do wymogów prawno-budowlanych było niedopuszczalne. Innymi słowy organ powinien był ograniczyć się wyłącznie do kwestii technicznych przesłanek uznania lokalu za samodzielny. Po drugie, w ocenie Spółdzielni spełnione zostały wymagania prawno-budowlane, o czym świadczy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...], przyjęte bez wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W ocenie Spółdzielni, wykonane roboty budowlane prowadzące do "przyłączenia" pomieszczeń sąsiadujących do lokalu [...] (poprzez usunięcie dzielącej je ściany samonośnej), nie wymagały pozwolenia na budowę, zatem żądanie organu przedłożenia takiego dokumentu jest nieuzasadnione. Pierwszy zarzut nie jest zasadny, o czym przesądza treść art. 2 ust. 3 u.w.l. – w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia starosta bada spełnienie wymagań wynikających z ust. 1a do 2 tego artykułu, a zatem zarówno wymagań odnoszących się do technicznej samodzielności lokalu (ust. 2), jak również wymagań dotyczących zgodności z wymogami prawno-budowlanymi. Całkowicie chybiona jest argumentacja skarżącej, że kwestia wymogów formalno-prawnych powstania lokalu nie podlegały badaniu przez organ, gdyż jej wolą było uzyskanie wyłącznie zaświadczenia dotyczącego samodzielności lokalu. Z oczywistych względów zaświadczenie jest jedynie pierwszym etapem do rozstrzygnięcia kwestii prawnej, tj. ustanowienia odrębnej własności lokalu, ale zakres ustaleń niezbędnych do wydania takiego zaświadczenia w sposób jednoznaczny określono w ustawie i nie ogranicza się ono jedynie do technicznych przesłanek samodzielności. Taki pogląd jest już ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. przykładowo: wyrok WSA w Gdańsku z 23 maja 2019 r., III SA/Gd 249/19; wyrok WSA w Lublinie z 28 stycznia 2020 r., II SA/Lu 563/19; wyrok WSA w Warszawie z 13 września 2019 r., VII SA/Wa 764/19; wyroki WSA w Krakowie z 27 stycznia 2021 r., II SA/Kr 1341/20 i z 21 maja 2021 r., II SA/Kr 455/21, Drugi zarzut również nie jest zasadny, choć argumentacja organów również nie jest w pełni trafna, nie wpływa to jednak na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Jak wskazano wyżej, wydanie zaświadczenia przez starostę wymaga weryfikacji z jednej strony przesłanek "technicznych" samodzielności lokalu (art. 2 ust. 2 u.w.l.), z drugiej – weryfikacji zgodności z wymogami prawno-budowlanymi. W szczególności starosta ma zweryfikować zgodność wyodrębnienia lokalu z przepisami w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego, a także z aktami wydawanymi w ramach procesu budowlanego. W zależności od obowiązującej formy reglamentacji w danym wypadku należy zweryfikować (1) zgodność wyodrębnienia lokalu z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem oraz (2) zgodność z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Z ustaleń organów oraz argumentacji Spółdzielni wynika, że okoliczności powstania lokalu nr [...] były następujące: pierwotnie na poziomie -1 znajdował się lokal usługowy oznaczony jako [...] (aktualnie: nr [...]). Na tym samym poziomie przylegały do niego pomieszczenia tworzące klatkę schodową. W 2015 r. Spółdzielnia dokonała skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania części budynku, obejmującej klatkę schodową na poziomie -1 oraz pomieszczenia na poziomach niższych -2 i -3. Do zmiany sposobu użytkowania części budynku właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, co potwierdzono stosownym zaświadczeniem. Po zmianie powstał lokal usługowy (biuro), oznaczony nr [...]. Z argumentacji Spółdzielni, podnoszonej w piśmie z 26 sierpnia 2020 r. (k. 35 akt adm.) oraz w skardze do sądu wynika, że w połowie 2016 r. doszło do zdemontowania ściany samonośnej między lokalem nr [...] a pomieszczeniami przyległymi (lokal oznaczony w projekcie jako [...], obecnie nr [...]). Nastąpiło w ten sposób połączenie lokali nr [...] i [...] i od tej pory są one użytkowane łącznie. Spółdzielnia nie ma racji podnosząc, że połączenie lokali, jakie nastąpiło w połowie 2016 r. nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Po pierwsze, wbrew argumentacji Spółdzielni, wykonane roboty budowlane (usunięcie ściany dzielącej lokale), prowadzące do połączenia lokali, stanowiły przebudowę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Zgodnie z definicją ustawową pod pojęciem przebudowy należy to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane; Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm.). Biorąc pod uwagę fakt, że lokal nr [...] stanowił zgodnie z projektem budowlanym element klatki schodowej budynku wielorodzinnego, a lokal nr [...] stanowił oddzielny lokal użytkowy, usunięcie dzielącej te pomieszczenia ściany stanowiło zmianę parametrów użytkowych tej części budynku, co mieści się w pojęciu przebudowy, zgodnie z przytoczoną definicją legalną. Nota bene, potwierdza to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2017 r. (II OSK 924/17), powoływany przez Spółdzielnię w skardze. W przywoływanej przez samą skarżącą tezie pochodzącej z tego wyroku znalazło się stwierdzenie, że "parametrem użytkowym jest niewątpliwie układ pomieszczeń w obiekcie budowlanym". Zrealizowane przez Spółdzielnię roboty budowlane zmieniły układ pomieszczeń, prowadziły zatem do zmiany jednego z parametrów użytkowych budynku, a w konsekwencji stanowiły przebudowę. Po drugie, przepisy dotyczące reglamentacji prawno-budowlanej przebudowy podlegały kilkukrotnym zmianom na przestrzeni lat 2016-2020. W stanie prawnym obowiązującym w połowie 2016 r., kiedy to według oświadczenia Spółdzielni doszło do połączenia lokali, przebudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego wymagała pozwolenia na budowę. Z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ustawodawca zwolnił jedynie przebudowę obiektów wskazanych w art. 29 ust. 1 P.b., zaś wśród tych obiektów nie był wymieniany budynek mieszkalny wielorodzinny (art. 29 ust. 2 pkt 1a P.b. w ówczesnym brzmieniu). Na marginesie można dodać, że w niektórych przypadkach, w odniesieniu do przebudowy zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia, ustawodawca wprowadził obowiązek dokonania zgłoszenia (art. 30 ust. 2 pkt 2b P.b.), jednak przepisy te nie miały zastosowania do analizowanego przypadku. Z powyższego wynika, że Spółdzielnia ubiegając się o uzyskanie zaświadczenia w przedmiocie samodzielności lokalu mieszkalnego, zobowiązana była do przedłożenia pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę prowadzącą do połączenia lokali nr [...] i [...]. Brak takiego dokumentu uniemożliwiał wydanie zaświadczenia. Należy przy tym zauważyć, że stanowisko organów w tym zakresie jest częściowo błędne, choć nie wpływa to na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, gdyż i tak nie było możliwości wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem skarżącej. Wywodząc podstawę obowiązku uzyskania pozwolenia na przebudowę organy odwołują się w istocie do przepisów obowiązujących w okresie od 11 września 2017 r. do 18 września 2020 r. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1aa P.b. w ówczesnym brzmieniu, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem przebudowy, której projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Należy przy tym odnotować, że od 1 stycznia do 11 września 2017 r. analizowany przepis miał jeszcze inne brzmienie. Wynikało z niego, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem budynków, których projekty budowlane wymagają uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Jest niezrozumiałe, dlaczego organy odwołały się w swoich rozważaniach do stanu prawnego obowiązującego w okresie od września 2017 r. do września 2020 r., nie wynika to z uzasadnienia ani decyzji organu I instancji, ani decyzji Kolegium. Zastosowanie przytoczonej regulacji w tym akurat brzmieniu nie wynikało z przepisów przejściowych ustaw wprowadzających nowelizacje. Co więcej, nawet gdyby podążyć tropem argumentacji organów, nie jest jasne, skąd wywiodły obowiązek uzyskania pozwolenia na przebudowę w odniesieniu do spornych robót budowlanych na bazie art. 29 ust. 2 pkt 1aa P.b. w brzmieniu obowiązującym w okresie od 11 września 2017 r. do 18 września 2020 r. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że w ówczesnym stanie prawnym pozwolenie na roboty budowlane polegające na przebudowie budynków objętych wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę (inne niż wskazane w art. 29 ust. 1 P.b.) dotyczyło dwóch przypadków: (1) gdy przebudowa dotyczyła przegród zewnętrznych lub elementów konstrukcyjnych budynku; (2) gdy przebudowa dotyczyła takich robót, których projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Z twierdzeń Spółdzielni wynika, że doszło do usunięcia ściany samonośnej. Nie ulega wątpliwości, że usunięcie ściany samonośnej między lokalami nie dotyczyło przegród zewnętrznych. Ściana samonośna zasadniczo nie pełni funkcji konstrukcyjnej, gdyż przenosi przede wszystkim ciężar własny. Tym niemniej jednak, w zależności od rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym, może przenosić ciężar innych elementów budynku, np. stropu i wówczas będzie stanowić element konstrukcyjny budynku. W tej kwestii próżno szukać w uzasadnieniach postanowień wydanych w rozpoznawanej sprawie jakichkolwiek rozważań nawiązujących do analizy projektu budowlanego. Podobnie brak jest rozważań w odniesieniu do kwestii potencjalnego wymogu uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Przebudowa obiektu budowlanego może wymagać uzgodnienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej, ale tylko przy spełnieniu określonych warunków odnoszących się do kwalifikacji budynku pod względem wysokości, kategorii zagrożenia ludzi i istnienia strefy pożarowej o określonej powierzchni (por. § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej; Dz.U.2015.2117). Bez szczegółowej analizy pierwotnego projektu budowlanego tezy o tym, że przebudowa budynku polegająca na likwidacji ściany dzielącej dwa lokale, wymaga uzgodnienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jest zdecydowanie przedwczesna. W tej sytuacji niezrozumiałe jest stanowisko organów, które powołują się na stan prawny obowiązujący w okresie od września 2017 r. do września 2020 r., ale nie uzasadniają w żaden sposób, że zostały spełnione określone w art. 29 ust. 1aa P.b. przesłanki obligujące Spółdzielnię do uzyskania pozwolenia na przebudowę. Należy dodatkowo zauważyć, że w aktualnym stanie prawnym, obowiązującym od 19 września 2020 r. przebudowa w ogóle nie wymaga pozwolenia na budowę. Jedynie w przypadku przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynku wymagającego pozwolenia na budowę wymagane jest dokonanie zgłoszenia robót budowlanych (art. 30 ust. 3 i 4 P.b.). Brak wyjaśnienia, dlaczego organy wywiodły obowiązek uzyskania pozwolenia na przebudowę z przepisów obowiązujących w okresie od 11 września 2017 r. do 18 września 2020 r. jest ich błędem, aczkolwiek nie rzutującym na ocenę zgodności z prawem zaskarżonych postanowień. Istotne jest bowiem to, że skoro roboty budowlane były wykonywane w połowie 2016 r. do oceny wymogów w zakresie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia należało stosować przepisy obowiązujące wówczas, a nie te, które weszły w życie kilka miesięcy później. Przepisy obowiązujące w dacie wykonania robót prowadzących do połączenia spornych lokali kwalifikowały tego rodzaju roboty jako przebudowę i wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Wbrew argumentacji skarżącej Spółdzielni, nie został spełniony również drugi warunek uzyskania zaświadczenia, wynikający z art. 2 ust. 1a u.w.l., tj. zgodność z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Spółdzielnia uzyskała jedynie formalnoprawną zgodę na użytkowanie lokalu nr [...], w następstwie skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania tej części budynku, co potwierdzają dokumenty dołączone do wniosku o wydanie zaświadczenia. W odniesieniu do lokalu nr [...] Spółdzielnia nie przedstawiła jednak dokumentów dotyczących legalności użytkowania w aspekcie formalnoprawnym. Organy trafnie zwróciły uwagę, że pierwotna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku (z [...] r.) w sposób jednoznaczny wyłączała lokale usługowe i garaże. Co więcej, w decyzji tej jednoznacznie zobowiązano inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie lokali usługowych i garaży wyłączonych z odbioru budynku (ze względu na powiązanie z innym budynkiem, znajdującym się ówcześnie dopiero w początkowej fazie realizacji). Spółdzielnia nie wykazała zatem, aby uzyskała pozwolenie na użytkowanie lokalu nr [...]. W ocenie Sądu nie ma podstaw do twierdzenia, że na lokal nr [...] rozciągają się skutki prawne zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...]. Nic w sprawie nie wskazuje, aby zgłoszenie dokonane w 2015 r. w jakikolwiek sposób odnosiło się do tego lokalu, a z twierdzeń Spółdzielni, wskazującej, że do połączenia lokali doszło w połowie 2016 r. wynika, że w dacie dokonania zgłoszenia lokale te były jeszcze oddzielone od siebie. Z faktu skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania w odniesieniu do części budynku stanowiącej obecnie lokal nr [...] nie wynikają żadne skutki w kwestii formalnoprawnej dopuszczalności użytkowania lokalu nr [...]. Wobec powyższych argumentów niezasadne są podniesione w skardze zarzuty. Organy nie naruszyły art. 217 k.p.a., gdyż nie było możliwości wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem skarżącej. Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia został ustalony prawidłowo, nie doszło do naruszenia zasad prawdy materialnej czy swobodnej oceny dowodów. Organy prawidłowo zastosowały również przepisy prawa materialnego – nie doszło do naruszenia art. 2 ust. 1a i ust. 2 u.w.l. W tej sytuacji skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdyż pomimo pewnych uchybień w uzasadnieniu, postanowienia organów są zgodne z prawem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło