II SA/Lu 1362/02
WyrokWSA w Lublinie2004-02-27
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej odrzucająca zarzut właściciela działki dotyczący przeznaczenia jej części pod zieleń publiczną zamiast zabudowy mieszkaniowej, która zawiera nieprecyzyjne i zdawkowe uzasadnienie, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej, ponieważ jej uzasadnienie było zdawkowe, lakoniczne i nie odpowiadało na zarzuty skarżącego dotyczące przeznaczenia działki. Brak precyzyjnego określenia zakresu uwzględnionego zarzutu oraz nieuwzględnienie alternatywnych rozwiązań lokalizacyjnych dla planowanych inwestycji stanowiło naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Właściciel działki wniósł zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sprzeciwiając się przeznaczeniu części jego działki pod zieleń publiczną i żądając jej przeznaczenia w całości pod zabudowę mieszkaniową. Rada Miejska uchwałą odrzuciła ten zarzut, częściowo uwzględniając go poprzez wyznaczenie jednej działki budowlanej, jednak pozostałą część przeznaczając pod zieleń publiczną i podczyszczalnię wód opadowych. Właściciel działki wniósł skargę do sądu, kwestionując uzasadnienie uchwały i argumentując, że teren nie jest narażony na zalewanie.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zasądził od Rady Miejskiej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Sędzia NSA Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski/asesor WSA/, Protokolant Ref.st.Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. A. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego 1.stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 2.zasądza od Rady Miejskiej na rzecz strony skarżącej 10,00 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Miejska uchwałą Nr [...] § 1 pkt 23 z dnia [...] lipca 2002 r., podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 / oraz art. 24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 159 ze zm./ odrzuciła zarzut J.A. dotyczący sprzeciwu przeznaczenia części działki nr [...] pod zieleń publiczną i żądania przeznaczenia tej działki w całości pod zabudowę mieszkaniową.
W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że Rada Miejska w dniu [...] kwietnia 1998 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do opracowania projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego miasta.
Wyjaśniono, że uwzględniając częściowo wniesiony zarzut wyznaczono dodatkowo w północnej części terenu jedną działkę budowlaną. Natomiast południową część nieruchomości, od projektowanego ciągu pieszo-jezdnego przeznaczono pod teren zieleni publicznej oraz usługi rekreacji i sportu, które są niezbędne dla prawidłowego wyposażenia i funkcjonowania osiedla.
Część południowa nie może podlegać zabudowie, gdyż położona jest na terenie narażonym na przepływy wód opadowych. Ponadto projekt planu przewiduje, ze względów ekologicznych i krajobrazowych, utworzenie ochrony doliny rzeki z zakazem zabudowy.
W ramach ochrony środowiska zaprojektowano w południowej części działki wnoszącego zarzut, podczyszczalnię wód opadowych. Będzie ona miała kształt naturalnego, niewielkiego zbiornika wodnego, który przy prawidłowej eksploatacji nie będzie stanowić uciążliwości dla otoczenia.
Do czasu realizacji podczyszczalni i zagospodarowania zieleni publicznej właściciel może użytkować działkę w dotychczasowy sposób.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł J.A. nie precyzując jej żądania.
Podniósł, że jako właściciel działki nr [...] nie wyraża zgody na pozbawienie go możliwości swobodnego dysponowania tą działką. Stąd nie zgadza się na zlokalizowanie na niej pasa drogi o szerokości 12 m, a tym bardziej bajora z wodą deszczową powodującego fetor i zawilgocenie okolicy.
Argument Rady o braku możliwości zabudowy nieruchomości ze względu na możliwość jej zalewania jest nieprawdziwy i nieprzekonywujący wobec istnienia nowej zabudowy mieszkalnej na sąsiednich działkach.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139/ ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy.
Od rozwiązań planistycznych zawartych w projekcie planu wyłożonego do publicznego wglądu przysługują dwa rodzaje środków prawnych służących do kwestionowania ustaleń zawartych w projekcie planu lub projekcie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pierwszym z nich jest protest, przysługujący każdemu, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie /art. 23 ust. 1 ustawy/.
Uchwała o uwzględnieniu bądź odrzuceniu protestu nie musi spełniać szczególnych warunków formalnych i przepisy nie przewidują wymogu jej doręczania wnoszącemu protest.
Drugim środkiem jest zarzut, który może wnieść jedynie podmiot legitymowany tj. ten, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia projektu planu /art. 24 ust.1/. Uchwała o uwzględnieniu bądź o odrzuceniu zarzutu powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne /art. 24 ust. 3 ustawy/, powinna być doręczona wnoszącemu zarzut /art. 18 ust. 2 pkt 10 ustawy/ i przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od jej doręczenia.
Przepisy te stanowią lex specialis wobec art. 101 ustawy o samorządzie gminnym /tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591/.
Skarżący w przedmiotowej sprawie jest legitymowany do wniesienia zarzutu, jako właściciel nieruchomości, która w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego została przeznaczona na inny cel niż dotychczas.
W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowym wyraża się pogląd, że procedurze sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określonej w art. 18 omawianej ustawy, ustawodawca nadał wysoką rangę.
Każde bowiem naruszenie tej procedury powoduje z mocy art. 27 ustawy nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Ustanowienie tej zasady jest prawidłowe bowiem plan miejscowy jest prawem powszechnie obowiązującym, więc rygory jego stanowienia muszą być ściśle przestrzegane.
Ponadto, ustalenia planu miejscowego kształtujące sposób wykonywania własności w rezultacie ograniczają niejednokrotnie prawo własności.
Rozpatrując przedmiotową sprawę należy stwierdzić po pierwsze, że z akt administracyjnych sprawy przedstawionych przez Radę Miejską nie można wnioskować o ścisłym zachowaniu procedury określonej w art. 18 ust. 2 w związku z art. 24 ust. 2 powołanej ustawy.
'
Jest prawdą, że naruszenie prawa własności przez projekt planu zagospodarowania przestrzennego oraz odrzucenie zarzutu do tego projektu, same przez się nie stanowią dostatecznej podstawy do uwzględnienia skargi.
Jednak całe postępowanie prowadzone w sprawie przez Radę Miejską i jej organy powinno jednoznacznie wskazywać, że nie naruszono prawa materialnego i zasad przewidzianej przez ustawę procedury.
Uchwała rady o uwzględnieniu bądź o odrzuceniu zarzutu powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne /art. 24 ust. 3 ustawy/. Uzasadnienie takie powinno być realne i adekwatne, a nie tylko pozorne. Powinno ono wskazywać jakimi przesłankami i motywami kierowała się Rada Miejska nie uwzględniając zarzutu.
Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zdaniem Sądu nie odpowiada kryteriom dobrego uzasadnienia, tj. nie zawiera umotywowanej oceny stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Jest to uzasadnienie zdawkowe, lakoniczne i nie odpowiada na zarzut skarżącego, iż teren całej jego działki, którą chciałby przeznaczyć pod zabudowę ma strukturę gleby taką samą jak działki położone w bezpośrednim sąsiedztwie na których istnieje zabudowa mieszkaniowa i nie jest ona podtapiana, zwłaszcza po uregulowaniu pobliskiej rzeki.
Zaskarżona uchwała w swym uzasadnieniu nie wyjaśnia także, dlaczego nie rozważono w projekcie planu alternatywnych lokalizacji dla przebiegu drogi oraz dla zlokalizowania tzw. podczyszczalni wód opadowych bądź też z jakich przyczyn zaprojektowane w tym zakresie rozwiązanie Rada uznała za optymalne.
Niezrozumiałym jest sformułowanie zaskarżonej uchwały, iż Rada odrzuca zarzut J.A. "uwzględniając częściowo wniesiony zarzut" co do przeznaczenia części działki pod zabudowę. Jeżeli Rada w części uwzględniła wniesiony zarzut, to powinna precyzyjnie określić zakres zmian w projekcie planu, który będzie konsekwencją uwzględnionego wniosku. Zaskarżona uchwała zaś ani w części opisowej, ani graficznej nie sprecyzowała jaki areał działki skarżącego, w jakich liniach granicznych ma być przeznaczony na działkę budowlaną, w wyniku uwzględnienia zarzutu.
W powyższych okolicznościach przedmiotowej uchwały nie można uznać za należycie sformułowaną i uzasadnioną.
Należy mieć na względzie, że przysługujące gminie władztwo planistyczne nie może być realizowane w sposób dowolny tylko winno być racjonalne. Ustalenia uchwały odrzucającej zarzut powinny zaś być szczegółowo uzasadnione z powołaniem się zarówno na obowiązujące przepisy jak i na wyniki stanu faktycznego sprawy, związanego bezpośrednio z wniesionymi zarzutami.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło