II SA/Lu 138/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-03-27

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że poniesienie tych kosztów narazi ją na uszczerbek utrzymania koniecznego, uzasadniając przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W sytuacji, gdy strona uiściła już wpis sądowy, a jej dochody pozwalają na pokrycie pozostałych kosztów sądowych, nie ma podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, koszty ustanowienia adwokata mogą narazić stronę na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania, uzasadniając przyznanie pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Strona skarżąca E. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej uprawnień kombatanckich. Do wniosku dołączyła dokument potwierdzający wysokość emerytury. Referendarz sądowy ocenił, że strona wykazała możliwość poniesienia części kosztów, ale ustanowienie adwokata mogłoby narazić ją na uszczerbek w utrzymaniu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano E. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a I. przyznać E. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca E. W. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku strona skarżąca dołączyła potwierdzenie odbioru emerytury za miesiąc marzec 2008 roku. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. W związku z uiszczeniem przez stronę skarżącą wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 złotych obecnie koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192) zaś stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,8 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2, jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. W powyższym stanie faktycznym w ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca wykazała, iż nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie. Porównanie miesięcznych dochodów strony skarżącej oraz poszczególnych kosztów związanych z rozpoznawaną sprawą wskazuje, że strona skarżąca ma realne możliwości partycypowania w kosztach niniejszego postępowania, czego dowodzi uiszczenie przez nią wpisu sądowego od wniesionej skargi. Z tego powodu referendarz sądowy nie przyznał stronie skarżącej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Brak podstaw do uwzględnienia w całości wniosku strony skarżącej nie stanowi przeszkody w rozważeniu możliwości przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez wnoszącego, że poniesienie kosztów narazi jego i jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. W ocenie referendarza sądowego porównanie dochodów strony skarżącej do wysokości kosztów sądowych, które strona skarżąca może być zobowiązana ponieść w toku niniejszego postępowania wskazuje, że ma ona realną możliwość ich poniesienia nie narażając się na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Dowodzi tego również uiszczenie wpisu sądowego od wniesione skargi. Strona skarżąca uiszczając jednorazowo cały wpis sadowy od wniesionej skargi, którego wysokość przewyższa dwukrotnie wysokość każdego jednego z potencjalnych kosztów sądowych mogących wystąpić w dalszym toku niniejszego postępowania dowiodła, że ma realne możliwości uiszczenia pozostałych kosztów sądowych związanych z rozpoznawaną sprawą zwłaszcza, iż występować będą one sukcesywnie. Porównanie zaś wysokości dochodu strony skarżącej do wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania jej w toku niniejszego postępowania przy uwzględnienie, że w rozpoznawanej sprawie strona ponosić będzie koszty sądowe wskazuje, że poniesienie przez stronę skarżącą kosztów sądowych ponad uiszczony wpis sądowy od wniesionej skargi wraz z kosztami ustanowienia adwokata narazi ją na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Ponadto porównanie wysokości pozostałych w sprawie kosztów sądowych do wysokości kosztu ustanowienia adwokata wskazuje, że poniesienie przez stronę skarżącą kosztów ustanowienia adwokata w większym stopniu obciąży budżet domowy strony skarżącej niż poniesienie kosztów sądowych. Z tych powodów referendarz sądowy ustanowił dla strony skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło