II SA/Lu 140/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Asystent sędziego Kazimierz Marszałek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 sprawy ze skargi I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku I. oddala skargę II. przyznaje [...] M. M. od Skarbu Państwa(Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ) kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 18 grudnia 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., po rozpoznaniu odwołania I. J. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza T. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia 6 listopada 2013 r., nr [...], odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego – utrzymało w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że I. J. w dniu 24 września 2013 r. złożyła w organie pierwszej instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka i rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci M. J. i J. J. Wspomnianą wyżej decyzją z dnia 6 listopada 2013 r. organ ten odmówił jej przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków, o które wnioskowała, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń rodzinnych. Organ podkreślił, iż dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wynosi 666,31 zł, a zatem jest wyższy od kwoty kryterium dochodowego. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Kolegium podzieliło w całości stanowisko wyrażone w tej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że trzyosobowa rodzina odwołującej się w 2012 r. uzyskała: - dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 12 598,94 zł (zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. L. z dnia 12 września 2013 r.), - dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu stypendium wypłaconego I. J. w wysokości 484,80 zł oraz M. J. w wysokości 1 000,00 zł (oświadczenia z dnia 24 września 2013 r.), - dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący 9 903,49 zł (4,0739 ha x 202,59 zł x 12 miesięcy). Oznacza to, jak podkreśliło Kolegium, że łączny dochód rodziny odwołującej się wyniósł 23 987,23 zł, zaś miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie – 666,31 zł. Dochód ten przekracza więc kryterium dochodowe w wysokości 539,00 zł, uprawniające do świadczeń rodzinnych. Odnosząc się do argumentów odwołania, Kolegium stwierdziło, że dochód z gospodarstwa rolnego wyliczono w oparciu o obowiązujące przepisy prawa na podstawie przeciętnej liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w posiadaniu rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Taki sposób wyliczenia dochodu uwzględnia fakt, iż gospodarstwo rolne od lipca 2012 r. stało się wyłączną własnością syna odwołującej się K. J. i nie stanowi już przedmiotu współwłasności jej oraz pozostałych dzieci. Skargę do Sądu na powyższą decyzję wniosła I. J., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca zarzuciła, iż organy administracji wadliwie obliczyły dochód jej rodziny, z uwzględnieniem gospodarstwa rolnego, które od lipca 2012 r. nie stanowi własności skarżącej ani pozostających na jej utrzymaniu dzieci. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.; dalej: "ustawa"). Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje rodzicowi dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 539,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623,00 zł. Zasiłek rodzinny przysługuje również, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (aktualnie 77,00 zł), jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (art. 5 ust. 3). Przyznanie dodatków do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od przyznania zasiłku rodzinnego. W przypadku zatem, gdy prawo do zasiłku rodzinnego nie zostało ustalone, nie ma możliwości przyznania dodatków do tego świadczenia. Należy podkreślić, że w rozumieniu ustawy dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny, to jest przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2 i 2a). W niniejszej sprawie skarżąca ubiegała się o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy trwający od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. Podstawą ustalenia kwoty dochodu rodziny skarżącej stanowią więc dochody członków tej rodziny uzyskane w 2012 r. W myśl art. 3 pkt 1 ustawy, na dochód, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, składają się, między innymi, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także inne, wymienione w art. 3 ustawy, dochody, w tym dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Stosownie art. 5 ust. 8 i 9 ustawy w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 381). Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2013r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012r. (M.P. z 2013 r. poz. 774) dochód ten wyniósł 2431,00 zł, a zatem dochód miesięczny to 202,58 zł. W przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się. Stosownie do § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r. poz. 3) w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego dochód rodziny ustala się na podstawie przeciętnej liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w posiadaniu rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji, opierając się na oświadczeniach skarżącej oraz przedłożonych przez nią dokumentach, przyjęły, że rodzina skarżącej, składa się z trzech osób, to jest skarżącej oraz jej dwojga dzieci – M. J. i J. J. Rodzina ta w 2012 r. uzyskała dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 12 598,94 zł (zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. L. z dnia 12 września 2013 r.), dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu stypendium wypłaconego I. J. w wysokości 484,80 zł oraz M. J. w wysokości 1 000,00 zł (oświadczenia z dnia 24 września 2013 r.) oraz dochód z gospodarstwa rolnego. Należy podkreślić, iż wbrew twierdzeniom skarżącej organy prawidłowo ustaliły wysokość dochodu osiągniętego przez rodzinę skarżącej z tytułu gospodarstwa rolnego w 2012 r. Skarżąca i dwoje mieszkających z nią małoletnich dzieci byli w częściach ułamkowych, wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w T. L. z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia praw do spadku (k. 5 akt adm.), współwłaścicielami spadkowego gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,1478 ha przeliczeniowych. Gospodarstwo to, po podziale majątku spadkowego postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 11 czerwca 2012 r., sygn. akt [...] (k. 25 akt adm.), który uprawomocnił się 3 lipca 2012 r., stało się własnością syna skarżącej – K. M. J., nie będącego członkiem rodziny skarżącej w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Oznacza to, że w drugiej połowie 2012 r. gospodarstwo to należało już wyłącznie do K. M. J. Dlatego też organy administracji do dochodu jej rodziny w 2012 r. wliczyły tylko dochód osiągnięty w pierwszym półroczu tego roku. Organy przyjęły bowiem jako przeciętną powierzchnię gospodarstwa areał 4,0739 ha przeliczeniowych (8,1478 ha ÷ 2), co dało dochód w wysokości 9 903,49 zł (4,0739 ha x 202,59 zł x 12 miesięcy). Z powyższego wynika, że rodzina uzyskała dochód łączny w wysokości 23 987,23 zł, co oznacza, że miesięczny dochód rodziny wyniósł 1 998,94 zł, zaś w przeliczeniu na osobę w rodzinie – 666,31 zł. Dochód ten, jak prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, jest wyższy od kwoty kryterium dochodowego 539,00 zł. W świetle przepisów ustawy nie budzi wątpliwości, że przekroczenie tego kryterium dochodowego o kwotę wyższą od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (obecnie 77,00 zł), uniemożliwia przyznanie wnioskowanych przez skarżącą świadczeń rodzinnych. Należy bowiem podkreślić, że ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do tego zasiłku następuje w drodze decyzji administracyjnej związanej. Oznacza to, że w razie spełnienia przez stronę ustawowych przesłanek uprawniających do tego świadczenia, obowiązkiem właściwego organu administracji jest jego przyznanie, a w razie nieziszczenia się tychże przesłanek, organ administracji nie może wskazanego świadczenia przyznać. W ocenie Sądu prawidłowe jest więc stanowisko organów obu instancji, że skarżąca nie spełniła przesłanki dochodowej, co umożliwiało przyznanie wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił. O wynagrodzeniu radcy prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy w zw. z § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).