II SA/Lu 140/25

WyrokWSA w Lublinie2025-05-07

Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Jacek Czaja, Brygida Myszyńska-Guziur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowa Straż Pożarna ma właściwość do wydania decyzji nakazującej zaprzestanie użytkowania instalacji gazowej na gaz propan-butan w lokalach mieszkalnych, gdy w budynku funkcjonuje również instalacja gazu ziemnego, a postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem zarządcy nieruchomości?
Ratio decidendi
Państwowa Straż Pożarna ma właściwość do wydania decyzji nakazującej zaprzestanie użytkowania instalacji gazowej na gaz propan-butan w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w którym funkcjonuje również instalacja gazu ziemnego, jeżeli użytkowanie takiej instalacji stanowi naruszenie przepisów przeciwpożarowych i stwarza zagrożenie dla życia lub mienia. Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie, uznając brak właściwości PSP do działania w sytuacji, gdy przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenia wykonawczego dają podstawę do wydania takiego zakazu.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o podjęcie działań wobec mieszkańców budynku wielorodzinnego, którzy samowolnie zamontowali instalacje gazu propan-butan w butlach, podczas gdy w budynku istniała instalacja gazu ziemnego. Komendant Powiatowy PSP nakazał spółce jako zarządcy zaprzestanie użytkowania tej instalacji. Lubelski Komendant Wojewódzki PSP uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając brak właściwości PSP do nakazania zarządcy zaprzestania użytkowania instalacji w lokalach mieszkalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję KW PSP, a następnie po wyroku NSA sprawę rozpoznał ponownie, uwzględniając skargę i uchylając zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w T. L. i zasądza zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. L. na decyzję Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie z dnia 13 lipca 2021 r., znak: WZ.5592.8.2021.AM w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zakazu użytkowania instalacji gazowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w T. L. z dnia 21 maja 2021 r., znak: PR.5582.3.2021; II. zasądza od Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie na rzecz Przedsiębiorstwa [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] spółka z o.o. z siedzibą w T. L. (dalej: "skarżąca" lub "P[...] sp. z o.o.", "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie (dalej: "KW PSP") z dnia 13 lipca 2021 r. uchylającą decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w T. L. (dalej: "KP PSP") z dnia 21 maja 2021 r. w sprawie nakazania zaprzestania użytkowania instalacji gazowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w lokalach nr [...] przy ul. [...] w T. L. i umarzającą postępowanie organu I instancji w całości. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny i prawny: Pismem z 26 kwietnia 2021 r. P[...] sp. z o.o. zwróciła się do KP PSP z prośbą o podjęcie ustawowych działań w stosunku do mieszkańców budynku przy ul. [...] w T. L., gdzie w pięciu lokalach mieszkalnych (o numerach[...]) samowolnie zamontowano instalacje gazu propan - butan w butlach. KP PSP uznając się za organ niewłaściwy w sprawie pismem z 6 maja 2021 r. przekazał sprawę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. L., jako organu właściwego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego również stwierdził brak swojej właściwości w przedmiotowej sprawie i wystąpił do Starosty [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Starosta [...] pismem z 10 maja 2021 r. wyznaczył KP PSP, jako organ właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. W konsekwencji powyższego KP PSP przeprowadził w przedmiotowym budynku czynności kontrolno - rozpoznawcze, w wyniku których stwierdzi m.in. wyposażenie obiektu mieszkalnego w instalację gazu ziemnego i jednoczesne użytkowanie instalacji zasilanej gazem z butli na gaz propan - butan (11 kg) w lokalach mieszkalnych nr [...] Mając powyższe ustalenia na uwadze KP PSP decyzją z 21 maja 2021 r. nakazał P[...] sp. z o.o. zaprzestania użytkowania instalacji gazowej na gaz propan – butan w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w lokalach mieszkalnych nr [...] przy ul. [...] w T. L.. Od tej decyzji P[...] sp. z o.o. złożyła odwołanie, podnosząc zarzut wadliwego wskazania podmiotu zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku. Jej zdaniem decyzja powinna zostać skierowana do użytkowników poszczególnych lokali. W wyniku rozpatrzenia odwołania, KW PSP przywołaną na wstępie decyzją uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 869) podmiotem zobowiązanym do zapewnienia ochrony przeciwpożarowej budynku jest jego właściciel, które to obowiązki zgodnie z ust. 1a ww. przepisu przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. Ze znajdującej się w aktach sprawy umowy o zarządzanie nieruchomościami zawartej pomiędzy Miastem T. L. (właścicielem budynku) a P[...] sp. z o.o. (zarządcą), wynika, że Miasto przeniosło część odpowiedzialności na zarządcę w tym związaną z wykonywaniem nakazów uprawnionych organów, w tym m.in. Państwowej Straży Pożarnej, co stanowi, że to on jest podmiotem zobowiązanym do wykonania spornych obowiązków. Jednakże, zdaniem KW PSP wśród obowiązków, do których realizacji zobowiązany jest zarządca, nie mieści się określony zaskarżoną decyzją obowiązek polegający na nakazaniu (zarządcy) zaprzestania użytkowania instalacji gazowej na gaz propan - butan we wskazanych lokalach mieszkalnych, zarządca bowiem tychże instalacji nie użytkuje. Z tego względu tak sformułowany wobec zarządcy obowiązek - dotyczący instalacji, które są zainstalowane i użytkowane w granicach poszczególnych lokali mieszkalnych i nie dotyczą części wspólnych budynku - jest niemożliwy przez niego do wykonania. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719 ze zm.) dają organom PSP podstawę do działania w zakresie ochrony przeciwpożarowej w tym do wydawania decyzji administracyjnych, jednakże z wyłączeniem sytuacji dotyczących wyłącznie części mieszkalnych (w których zostały samowolnie zainstalowane i użytkowane instalacje gazowe na gaz propan - butan). W takim bowiem przypadku organ PSP nie może prowadzić postępowania w tym zakresie, ze względu na treść obowiązujących przepisów ustawy o PSP. Zdaniem organu odwoławczego stwierdzenie naruszenia przepisów przeciwpożarowych i wydanie przez organ PSP decyzji nakładającej określone obowiązki, następuje po przeprowadzeniu, przez upoważnionych funkcjonariuszy PSP, stosownych czynności kontrolno - rozpoznawczych, które są realizowane w trybie art. 23 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1123 ze zm.; dalej: "ustawa o PSP"). W myśl ustępu 11 tego przepisu kontrolujący ma prawo wstępu do wszystkich obiektów i pomieszczeń, chyba że stanowią one część mieszkalną. Przepis ten jednoznacznie, zdaniem KW PSP wyklucza możliwość przeprowadzania, przez funkcjonariuszy PSP, czynności kontrolno - rozpoznawczych w lokalach mieszkalnych. W konsekwencji powyższego wszelkie działania, w każdej prowadzonej przed organami PSP sprawie, mogą być prowadzone wobec właściciela (oraz zarządcy lub użytkownika - w zakresie wynikającym z umowy) obiektu budowlanego - z wyłączeniem części mieszkalnych. Funkcjonariusze PSP nie mają bowiem prawa wstępu do części mieszkalnych, a tym samym nie mogą również ocenić spełnienia wymagań dotyczących użytkowania butli z gazem płynnym do zasilania urządzeń i instalacji gazowych w budynkach. Ustalenia, dokonane natomiast w oparciu o oświadczenia innych uczestników postępowania, mogłyby zostać skutecznie podważone na kolejnych jego etapach. Nadto KW PSP podniósł, że z literatury fachowej oraz orzecznictwa wynika, że naruszenie § 157 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - poprzez samowolne zamontowanie i użytkowanie instalacji na gaz propan - butan w lokalu mieszkalnym znajdującym się w budynku wyposażonym w instalację gazu ziemnego - podlega procedowaniu w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stanowiącym podstawę do nałożenia przez właściwy organ nadzoru budowlanego, na właściciela (a ostatecznie nawet na użytkownika lokalu) obowiązku bądź ustanowienia właściwego w tym zakresie zakazu. Z tych względów ustalony decyzją KP PSP obowiązek, polegający na nakazaniu zarządcy usunięcia nieprawidłowości poprzez zaprzestanie użytkowania instalacji gazowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, we wskazanych lokalach, dotyczy części mieszkalnych, a więc niepodlegających kontroli organów PSP, to organ odwoławczy zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję i stwierdzić bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania. W powołanej na wstępie skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 23 ust. 11 ustawy o PSP oraz art. 7, 77 i 104 k.p.a., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, wydania orzeczenia o zakazie użytkowania butli z gazem propan - butan w poszczególnych lokalach i zwrotu kosztów postępowania Zdaniem skarżącej, KW PSP swoją uwagę skupił jedynie na umowie o zarządzanie nieruchomością a pominął aspekt istnienia szeregu pojedynczych umów najmu między Gminą reprezentowaną przez P[...] sp. z o.o. a konkretnymi użytkownikami (najemcami) lokali mieszkalnych, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Istnienie wskazanej umowy najmu powoduje, że obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej przechodzą na najemcę danego lokalu mieszkalnego. Wobec powyższego decyzja w sprawie nakazania zaprzestania użytkowania niebezpiecznej instalacji gazowej powinna być skierowana nie do zarządcy budynku, a do użytkownika lokalu. Ponadto, zdaniem skarżącej organ bezpodstawnie uznał, że funkcjonariusze PSP nie mając prawa wstępu do części mieszkalnych i nie mogą ocenić czy w mieszkaniu użytkowane są butle z gazem płynnym. Powyższe wynika z przepisów rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które pomieszczenie mieszkalne określają jako pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego. Przedmiot kontroli (butle z gazem) znajduje się natomiast w pomieszczeniu pomocniczym jakim jest np. kuchnia, korytarz lub łazienka. Wobec powyższego stanowisko KP PSP zawarte w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji jest kolejnym naruszeniem przepisów prawa. Wadliwa - zdaniem skarżącej - jest również argumentacja, że przedmiotowa sprawa wina zostać rozstrzygnięta w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Fakt istnienia opisywanej sytuacji stanowi zagrożenie dla życia i mienia mieszkańców budynku wielorodzinnego. Opisywane zagadnienie pozostaje w oczywistej opozycji do treści § 157 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który zabrania stosowania w jednym budynku gazu płynnego i gazu z sieci gazowej. Jak natomiast stanowi art. 26 ust. 1 ustawy o PSP – KP PSP, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Z tych względów zasadnym jest, aby Państwowa Straż Pożarna w granicach swoich kompetencji, wydała decyzję, o której mowa w przywołanym przepisie. Nadto skarżąca podniosła, że o kompetencji KP PSP do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku orzekł już w trybie przepisów art. 22 § 1 pkt 2 k.p.a. właściwy organ, tj. Starosta [...] w postanowieniu z 10 maja 2021 r. Postanowienie to jest już w obrocie prawnym i nie ma podstaw do jego zmiany lub uchylenia. Przepisy postępowania administracyjnego precyzyjnie regulują kwestię rozstrzygania negatywnych sporów kompetencyjnych. Wobec tego organ odwoławczy nie ma uprawnień do podważania rozstrzygnięć w przedmiocie rozstrzygania sporów kompetencyjnych. W ocenie skarżącej organem właściwym do zbadania sprawy i wydania stosownego rozstrzygnięcia są organy straży pożarnej, a decyzja o zakazie użytkowania w/w butli powinna być skierowana nie do zarządcy budynku, a do poszczególnych użytkowników lokali. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r., II SA/Lu 738/21, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od KW PSP na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. WSA podzielił zarzut skargi związany z naruszeniem właściwości KW PSP ustalonej w toku postępowania przez uprawniony do tego organ. Sąd stwierdził, że organ, któremu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. zostało przekazane podanie, jest związany treścią postanowienia (art. 110 w zw. z art. 126 k.p.a.). Obalenie mocy wiążącej takiego postanowienia może nastąpić jedynie w drodze sporu kompetencyjnego (na zasadach wynikających z art. 22 k.p.a.) lub w trybach nadzwyczajnych. W niniejszej sprawie Starosta [...] wyznaczył KP PSP jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej dotyczącego podjęcia ustawowych działań w stosunku do mieszkańców budynku przy ul. [...] w T. L., gdzie w pięciu lokalach mieszkalnych (nr [...]) samowolnie zamontowano instalacje gazu propan - butan w butlach. W tych okolicznościach, za naruszające przepisy postępowania Sąd uznał stanowisko KW PSP, że decyzja organu I instancji została wydana w warunkach naruszenia przepisów o właściwości, a w konsekwencji tak prowadzone postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł KW PSP, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego, a także – w obu przypadkach – zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokiem z 8 stycznia 2025r. wydanym w sprawie II OSK 939/22, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny za trafny przede wszystkim jest zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a., polegający na uznaniu przez WSA, że organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia braku swojej właściwości i nie rozpatrzył sprawy. KW PSP w istocie rozpoznał sprawę merytorycznie, w wyniku czego doszedł do wniosku, że w sprawie tej nie doszło do naruszenia przepisów przeciwpożarowych, należących do kompetencji organów straży pożarnej. Ta konstatacja KW PSP doprowadziła do uznania przez ten organ, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do wydania decyzji zakazującej użytkowania instalacji gazowej i z tego względu – w ocenie KW PSP – należało postępowanie w tym przedmiocie umorzyć. NSA stwierdził, że niezasadne są te zarzuty skargi kasacyjnej, w których KW PSP neguje wskazanie przez Starostę KP PSP jako właściwego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję nie ograniczył się do kwestionowania rozstrzygnięcia Starosty, ale po merytorycznym rozpoznaniu sprawy doszedł do wniosku, że nie doszło w niej do naruszenia przepisów przeciwpożarowych, należących do kompetencji organów straży pożarnej. NSA Uznał, że skoro organ odwoławczy umorzył postępowanie po dokonaniu merytorycznej oceny, iż brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia należącego do kompetencji organów straży pożarnej, obowiązkiem Sądu I instancji była merytoryczna ocena tego stanowiska. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny za konieczne uznał uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania celem oceny czy KW PSP rozpoznając sprawę uczynił to prawidłowo. Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując ponownej kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd I instancji pozostaje związany wyrokiem NSA z dnia z dnia 8 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 939/22, bowiem stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie KP PSP w T. L. został wskazany przez Starostę Tomaszewskiego jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku P[...] sp. z o.o. o podjęcie ustawowych działań w stosunku do mieszkańców budynku przy ul. [...] w T. L., gdzie w pięciu lokalach mieszkalnych (o numerach: [...]) samowolnie zamontowano instalacje gazu propan - butan w butlach. KP PSP decyzją z 21 maja 2021 r. nakazał P[...] sp. z o.o. zaprzestania użytkowania instalacji gazowej na gaz propan – butan w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w lokalach mieszkalnych nr [...] przy ul. [...] w T. L.. Jako podstawę prawną wskazanej decyzji organ I instancji wskazał art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 869) w zw. z naruszeniem § 4 ust.1 pkt 2 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719 ze zm.) oraz § 157 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Dodatkowo na podstawie art. 26 ust.2 ustawy o PSP decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 26 ust.1 ustawy o PSP komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do: 1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie; 2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. W myśl § 4 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zabronione jest użytkowanie instalacji, urządzeń i narzędzi niesprawnych technicznie lub w sposób niezgodny z przeznaczeniem albo warunkami określonymi przez producenta bądź niepoddawanych okresowym kontrolom, o zakresie i częstotliwości wynikających z przepisów prawa budowlanego, jeżeli może się to przyczynić do powstania pożaru, wybuchu lub rozprzestrzeniania ognia. § 10 ust.1 ww. rozporządzenia stanowi, że wymagania dotyczące użytkowania butli z gazem płynnym do zasilania urządzeń i instalacji gazowych w budynkach określają przepisy techniczno-budowlane. Zdaniem Sądu powołane przepisy zarówno ustawy o PSP jak i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, wbrew stanowisku organu odwoławczego stanowiły prawidłową podstawę do nałożenia nakazu zaprzestania użytkowania instalacji gazowej na gaz propan – butan w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w lokalach mieszkalnych nr [...] przy ul. [...] w T. L.. Wskazać należy, że z na mocy art. 13 ust. 6 pkt 11 ustawy o PSP, do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej należy nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Podkreślić także należy, że hipoteza normy prawnej wynikającej z art. 26 ust. 1 ustawy o PSP obejmuje sytuację, w której stwierdzono naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Z zaistnieniem stanu faktycznego, spełniającego hipotezę tej normy prawnej ustawodawca powiązał dwie kategorie uprawnień przysługujących komendantowi powiatowemu PSP. Pierwsza kategoria to uprawnienie do wydania decyzji, nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 26 ust. 1 pkt 1). Druga kategoria obejmuje natomiast uprawnienia do wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów. Jak wynika z części końcowej art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o PSP naruszenie przepisów przeciwpożarowych daje organowi możliwość wydania jednej ze wskazanych tam decyzji, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Zatem koniecznym jest zaistnienie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Z akt sprawy wynika, że w kontrolowanej sprawie w spornym budynku zostały przeprowadzone czynności kontrolno – rozpoznawcze przeprowadzone w dniach 18 – 19 maja 2021 r. przez strażaków Komendy Powiatowej PSP w Tomaszowie. Przeprowadzanie czynności kontrolno-rozpoznawcze zostało uregulowane w art. 23 ustawy o PSP. W ust. 3 tego przepisu uregulowany został zakres tych czynności, przy czym w rozpoznawanej sprawie dotyczył on punktu 1, tj. kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. W trakcie przeprowadzonych czynności stwierdzono uchybienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakresie wyposażenie obiektu mieszkalnego w instalację gazu ziemnego oraz dodatkowo użytkowanie instalacji zasilanej gazem płynnym (propan – butan) w określonych lokalach mieszkalnych, które stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego oraz niebezpieczeństwo powstania pożaru. Jak zwrócił uwagę KP PSP za nałożeniem wskazanego obowiązku przemawiał ważny interes publiczny – ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem i skutkami pożaru. W ocenie Sądu poczynione ustalenia faktyczne zostały prawidłowo odniesione przez organ I instancji do przepisów przeciwpożarowych zawartych w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2057 zm.) oraz aktach wykonawczych do tej ustawy. W związku z poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami faktycznymi w pełni uzasadnione było wydanie zakazu użytkowania w przedmiotowym budynku instalacji gazowej zasilanej gazem płynnym, podlegającego natychmiastowemu wykonaniu gdyż taka instalacja jest tam niedopuszczalna, a użytkowanie jej niesie za sobą konsekwencje bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru i wybuchu, a także stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Ponadto zakaz użytkowania w spornym budynku instalacji na gaz płynny (propan-butan) wynika z § 157 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym zabrania się stosowania w jednym budynku gazu płynnego i gazu z sieci gazowej. Wskazany przepis znajduje się w dziale dotyczącym bezpieczeństwa przeciwpożarowego i ma na celu minimalizację ryzyka pożaru. Należy także wskazać, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany: przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (pkt 1), (...). Zgodnie z ust.1a art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Interpretacja przepisu art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy nie pozostawia, w ocenie Sądu, wątpliwości, że realizacja obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa nie tylko na właścicielu nieruchomości – Gminie Miasto T. L.. Jeżeli została zawarta umowa właściciela z zarządcą lub użytkownikiem nieruchomości, to obowiązują postanowienia umowy w tym zakresie (tj. dotyczące obowiązków przeciwpożarowych). Jeśli takiej umowy nie zawarto, to obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywają na podmiocie faktycznie władającym budynkiem bądź częścią budynku .W przedmiotowej sprawie organ I instancji skierował wykonanie nakazu na zarządcę spornego budynku, nie biorąc pod uwagę faktu i nie analizując umów najmu zawartych przez Gminę Miejską w T. L. z najemcami poszczególnych lokali mieszkalnych. KP PSP wziął pod uwagę jedynie umowę o zarządzanie nieruchomościami z dnia 31 grudnia 2018 r. zawartą pomiędzy Miastem T. L. a [...] spółka z o.o. z siedzibą w T. L.. Mając powyższe rozważania na względzie, w ocenie Sądu nie zasługiwało na aprobatę stanowisko organu odwoławczego, że w związku z treścią art. 23 ust.11 ustawy o PSP, zgodnie z którym kontrolujący ma prawo wstępu do wszystkich obiektów i pomieszczeń, chyba że stanowią one część mieszkalną (...), a stan faktyczny sprawy dotyczy wyłącznie części mieszkalnych, organ PSP nie mógł prowadzić postępowania w zakresie samowolnie zainstalowanych i użytkowanych instalacji na gaz propan – butan. Sąd stwierdza, że podstawą prawną do działania i wydania decyzji zakazującej użytkowania wskazanej instalacji stanowi przepis art. 26 ust.1 ustawy o PSP. Stwierdzone zagrożenie ze strony zainstalowanej w poszczególnych mieszkaniach instalacji na gaz płynny propan - butan w sytuacji funkcjonującej w sporny budynku instalacji na gaz ziemny mieści się w hipotezie normy prawnej wynikającej z § 4 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów tj. może się to przyczynić do powstania pożaru. W związku z powyższym kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego - art. 26 ust.1 i art. 23 ust.11 ustawy o PSP. Natomiast w związku z faktem, że organ I instancji przeprowadził postępowania z naruszeniem wymogów zawartych w art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z nieprzeanalizowaniem treści umów najmu zawartych przez Gminę Miejską w T. L. z najemcami poszczególnych lokali mieszkalnych i nałożenia obowiązku na zarządcę budynku – skarżącą, stwierdzone uchybienie w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. KP PSP rozpoznając ponownie sprawę zobowiązany będzie do ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym do przeanalizowania treści umów najmu zawartych przez właściciela budynku z najemcami poszczególnych lokali mieszkalnych i ustaleniu czy zostały w nich zawarte postanowienia w tym zakresie. W świetle poczynionych rozważań Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło