II SA/Lu 141/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-03-23

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której dochody gospodarstwa domowego są w całości pochłaniane przez koszty utrzymania koniecznego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, a jeśli tak, to czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy skarżący jest już z mocy prawa zwolniony od tych kosztów?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której dochody gospodarstwa domowego są w całości pochłaniane przez koszty utrzymania koniecznego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W przypadku, gdy skarżący jest już z mocy prawa zwolniony od kosztów sądowych (np. w sprawach dotyczących świadczeń socjalnych), rozstrzyganie w przedmiocie zwolnienia od tych kosztów staje się zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca H. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną swojej rodziny, wskazując na dochody z gospodarstwa rolnego, świadczenia socjalne oraz wysokie koszty utrzymania. Referendarz sądowy stwierdził, że dochody skarżącej są w całości pochłaniane przez koszty utrzymania koniecznego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata). Jednocześnie, ze względu na fakt, iż skarżąca była już z mocy prawa zwolniona od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej specjalistycznych usług opiekuńczych, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu [...] marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych p o s t a n a w i a I. przyznać H. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z meżem oraz trojgiem dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni 174,74 m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,09 ha, przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...]złotych, świadczeń z opieki społecznej w kwocie [...]złotych oraz renty socjalnej w kwocie [...]złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych. W rodzinie skarżącej jedna osoba ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i dwie umiarkowany stopień niepełnosprawności. Skarżąca posiada samochód osobowy, którego zakup został dofinansowany ze środków pochodzących z PFRON. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej składają się wydatki na utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego – [...] złotych, zakup odzieży i obuwia – [...] złotych, koszty zakupu paliwa – [...] złotych, koszty wyżywienia -1.100,00 złotych, koszty opłat za wywóz śmieci, energię elektryczną telefon i gaz – [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w L. z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Całość dochodu gospodarstwa domowego skarżącej pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Zatem uszczuplenie ich w jakimkolwiek stopniu uniemożliwi poniesienie kosztów utrzymania koniecznego w gospodarstwie domowym skarżącej. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, rozstrzyganie w przedmiocie zasadności zwolnienia skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stało się zbędne. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło