II SA/Lu 142/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-03-27

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, może zostać zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca E. M. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty wraz z niepełnoletnim dzieckiem, a jej dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Referendarz sądowy ocenił, że strona wykazała niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano E. M. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. M. R., M. E. R. i A. L. T. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i nakazu zwrotu wypłaconego odszkodowania p o s t a n a w i a przyznać E. M. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Strona skarżąca E. M. R. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty niniejszego postępowania tworzyć będą jego koszty sądowe oraz koszt ustanowienia radcy prawnego. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złote (§ 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony skarżącej wynosi 240 złotych netto (§14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163. poz. 1349 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z niepełnoletnim dzieckiem, z którym utrzymuje się z renty w kwocie [...] złotych i zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Strona skarżąca podkreśliła, że w zaspokojeniu potrzeb bytowych jej oraz jej dziecka korzysta ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej dostarczającego jej produktów żywnościowych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Daje to dochód na osobę w rodzinie strony skarżącej w kwocie [...] złotych. Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że kwota przypadająca na osobę w rodzinie zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania wynosi 351 złotych. Kwota dochodu przypadającego na osobę w rodzinie strony skarżącej jest niższa od kwoty, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Dlatego przyjąć należy, że poniesienie przez stronę skarżącą czy to któregokolwiek z kosztów sądowych czy to kosztów minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego nie tyle, że uniemożliwi jej poniesienie kosztów utrzymania koniecznego powodując w nich uszczerbek, co pogłębi jeszcze bardziej trudną sytuację materialną strony skarżącej i jej dziecka. Już, bowiem dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej nieobciążony kosztami niniejszego postępowania nie pozwala jej ponieść wszelkich kosztów utrzymania koniecznego zmuszając ją do korzystania z pomocy udzielanej przez pomoc społeczną. Z tych powodów - w ocenie referendarza sądowego - poniesienie przez stronę skarżącą w rozpoznawanej sprawie któregokolwiek z kosztów sądowych czy też jedynie kosztów minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego spowoduje uszczerbek w kosztach niezbędnych dla utrzymania jej oraz jej dziecka. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jeżeli jednak strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wykaże, że poniesienie przez nią któregokolwiek z kosztów sądowych a nawet jedynie kosztów minimalnego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego wiąże się dla niej i jej rodziny z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania przyjąć należy, że mimo tego, iż posiada ona stałe dochody nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek (żadnych) kosztów postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło