II SA/Lu 142/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-04-16

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest inwalidą, utrzymuje się z renty socjalnej i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, jeśli poniesienie tych kosztów spowodowałoby uszczerbek w jej koniecznych kosztach utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku osoby fizycznej, która jest inwalidą, utrzymuje się z renty socjalnej i ponoszenie kosztów sądowych lub kosztów ustanowienia radcy prawnego spowodowałoby uszczerbek w jej koniecznych kosztach utrzymania (niższy dochód niż kwota zapewniająca minimalne pokrycie kosztów utrzymania określona w ustawie o pomocy społecznej), należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M. E. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. Po wezwaniu do sprecyzowania, wniosła o ustanowienie radcy prawnego. Strona jest inwalidą, zamieszkuje sama, utrzymuje się z renty socjalnej. Referendarz sądowy ocenił, że poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek w jej koniecznych kosztach utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. E. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. E. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. M. R., M. E. R. i A. L. T. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i nakazu zwrotu wypłaconego odszkodowania p o s t a n a w i a przyznać M. E. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. Strona skarżąca M. E. R. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. Do wniosku dołączono kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Strona skarżąca wezwana do sprecyzowania zakresu żądania dotyczącego ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego zgłoszonego w powyższym wniosku w zakreślonym terminie (data na prezentacie) wyjaśniła, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty niniejszego postępowania tworzyć będą jego koszty sądowe oraz koszt ustanowienia radcy prawnego. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złote (§ 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony skarżącej wynosi 240 złotych netto (§14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163. poz. 1349 ze zm.) – 298,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej oraz przedłożonego przez nią dokumentu źródłowego wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z renty socjalnej w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca jest inwalidą. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Po uiszczeniu przez stronę skarżącą tylko wpisu sądowego od wniesionej skargi do jej dyspozycji pozostałaby kwota [...] złotych zaś po jednorazowym uiszczeniu któregokolwiek z pozostałych kosztów sądowych stronie skarżącej pozostałaby kwota [...] złotych. Ze względu jednak na to, że nie można wykluczyć, iż inne niż wpis sądowy od wniesionej skargi koszty sądowe będą występować w toku postępowania więcej niż jeden raz to już dwukrotne uiszczenie tytułem kosztów sądowych kwoty 100 złotych spowoduje obniżenie pozostającej do dyspozycji strony skarżącej kwoty do wysokości [...] złotych. Jeżeli zaś strona skarżąca poniosłaby jedynie wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie brutto do jej dyspozycji pozostałaby kwota [...] złotych. Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że kwota zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 złotych. Tak, więc kwota, która pozostałaby do dyspozycji strony skarżącej po poniesieniu poszczególnych kosztów niniejszego postępowania byłaby niższa od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Skoro kwota ta byłaby niższa od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej przyjąć należy, że poniesienie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w koniecznych stronie skarżącej kosztach utrzymania, niezależnie od wysokości tych kosztów. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez stronę skarżącą któregokolwiek z kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie wiąże się dla niej z uszczerbkiem utrzymania koniecznego przyjąć należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stałe dochody nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło