II SA/Lu 148/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku dotyczącego zasiłku celowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, które nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla postanowienie Burmistrza z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. W. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. We wniosku złożonym w dniu 25 czerwca 2010r. do Ośrodka Pomocy Społecznej , K. W. domagała się przyznania zasiłku celowego w kwocie 20 000 złotych na remont budynku mieszkalnego, położonego w Ś., zniszczonego w wyniku powodzi. Postanowieniem z dnia [...]. Burmistrz , uznając, że miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest S. W., przekazał sprawę do rozpoznania Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w tym mieście. Postanowieniem z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższe postanowienie i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Kolejnym postanowieniem z dnia [...]. Burmistrz kolejny raz przekazał wniosek strony do rozpoznania Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , uzasadniając swoje stanowisko faktem zamieszkiwania przez wnioskodawczynię w S. W.. Za taką oceną miałaby przemawiać, w ocenie organu, treść wywiadu rodzinnego z dnia [...]., w którym właśnie to miejsce strona podała jako miejsce zamieszkiwania wraz z synem i mężem. Ponadto organ wskazał na jej zatrudnienie w Urzędzie Miasta , a także powołał się na zestawienie opłat za energię elektryczną za okres od 1 sierpnia 2008r. do dnia 23 września 2010r., których małe kwoty miałyby wskazywać, że budynek w Ś. jest nie zamieszkiwany. Zwrócono przy tym uwagę, że wnioskodawczyni zameldowała się w S. dopiero od dnia 3 września 2010r. O tym, że jej miejscem zamieszkiwania, w którym koncentruje swoje życie rodzinne jest S. W., świadczą, zdaniem organu, także zeznania świadków, według których w S. przebywa ona jedynie sporadycznie i w dniach wolnych od pracy. Zaznaczono, że mimo kilkakrotnych wizyt, nie zastano jej w domu. Stanowisko organu I instancji potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze . Organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 101 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ przepisy tej ustawy nie precyzują pojęcia zamieszkiwania, zastosowanie znajduje art.25 kc, według którego miejscem zamieszkiwania osoby fizycznej jest miejscowość w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Mając powyższe na uwadze także ten organ podzielił argumentację organu I instancji i uznał, że miejscem zamieszkiwania strony jest S. W . Kolegium wyjaśniło jednocześnie, że nie uwzględniło oświadczeń złożonych przez świadków J. W. i A. D., ponieważ zostały one złożone bez zapewnienia stronie udziału w tych czynnościach dowodowych, jak również nie uwzględniło zeznań sąsiadów strony, jako nie spełniających wymogów zeznań świadków. Ubocznie jedynie Kolegium wskazało, że świadkowie ci potwierdzili bardzo częste przebywanie strony w Ś., co nie jest jednak jednoznaczne z faktem zamieszkiwania w tej miejscowości. Zdaniem Kolegium zaangażowanie strony w życie kulturalne Ś. nie przesądza o jej miejscu zamieszkania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. W., również powołując się na definicję miejsca zamieszkania jaką posługuje się art. 25 kc dowodziła, że przepis ten nie tylko nie wyznacza granic czasowych faktycznego przebywania w miejscu zamieszkania, zarówno jeśli chodzi o ilość dni w roku, czy pory dnia, ale również nie wiąże miejsca zamieszkania z miejscem pracy. Akcentowała, że za przyjęciem jako miejsca jej zamieszkania miejscowości Ś. świadczy fakt zaskarżenia postanowienia przekazującego sprawę do gminy, której nie uważa za miejsce swojego stałego pobytu. Wskazała na swoje zaangażowanie w życie społeczno – kulturalne Ś. i zeznania świadków, jej sąsiadów, potwierdzających fakt zamieszkiwania w tej miejscowości. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że organ bezpodstawnie nie uwzględnił tych zeznań, chociaż miał obowiązek je wykorzystać i nadać im odpowiednią formę dowodową, tym samym naruszając art.107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rację ma skarżąca zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć należy, że w myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w myśl której na organie administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 i art. 80 KPA obowiązkiem organu orzekającego jest zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w warunkach wykorzystania, w przeświadczeniu tego organu, wszelkich możliwości dowodowych (por. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2002 r., V SA 2260/01). Konsekwencją wspomnianego obowiązku jest stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 1997 r. (I SA/Wr 700/97), sprowadzające się do przekonania, iż zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego. Jest oczywistym, że zaniedbanie organu administracji publicznej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również uproszczona ocena zebranego materiału dowodowego uzasadnia uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Organ obowiązany jest bowiem rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody w powiązaniu ze sobą, przy czym obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji, skoro także ten organ jest kompetentny do merytorycznego rozpoznania sprawy. W tym kontekście nie jest zrozumiale postępowanie organu odwoławczego odrzucającego oświadczenia świadków jako dowody w sprawie. Jeśli bowiem organ odwoławczy uznaje, że zostały one zgromadzone z naruszeniem przepisów postępowania jego obowiązkiem jest ich ponowne przeprowadzenie, a jeśli stanowiłoby to naruszenie art.136 kpa, winien postanowienie uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Tym bardziej, że oświadczenia świadków : J. W., Z. Z. i osoby, której podpis na oświadczeniu jest nieczytelny, zdają się potwierdzać stanowisko skarżącej, a zostały one całkowicie pominięte przez organ I instancji. Podkreślić przy tym wypada, że Kolegium, odrzucając oświadczenia, jednocześnie, wprawdzie jak zaznacza, jedynie ubocznie, to jednak poddaje je merytorycznej ocenie, dowodząc, iż zawarte w nich stwierdzenie o bardzo częstym przebywaniu skarżącej w Ś. nie oznacza jeszcze zamieszkiwania. Jest to istotna okoliczność, jeśli zważyć, że oświadczenia tych osób są diametralnie odmienne od oświadczeń J. W. i A. D. przemawiających za wersją organu. Za równie niezrozumiale uznać należy powoływanie się przez organy na brak możliwości przeprowadzenia wywiadu rodzinnego, co miałoby potwierdzać fakt nie zamieszkiwania skarżącej we wspomnianej miejscowości. W aktach sprawy nie ma potwierdzenia zawiadomienia o terminie jego przeprowadzenia, co pozwala mieć uzasadnione wątpliwości, czy skarżąca w ogóle wiedziała o zamiarach organu. Biorąc pod uwagę, że pracuje ona w S. W., trudno oprzeć się wrażeniu przedwczesności oceny tej sytuacji. Ponownie rozpoznając sprawę należy usunąć wątpliwości związane z zeznaniami świadków i przeprowadzeniem wywiadu rodzinnego oraz rozważyć je w powiązaniu z pozostałymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, powołanymi w zaskarżonych postanowieniach. Organ wyjaśni także, powoływaną przez skarżącą w oświadczeniu z dnia 22 września 2010r., bliżej nie sprecyzowaną kwestię sprawowania opieki nad dziećmi, która to okoliczność nie była dotąd przedmiotem oceny. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art.152 wspomnianej ustawy, natomiast o kosztach orzeczono na podstawie jej art. 205 § 2 w związku z art. 200 i § 18 ust.1 pkt.1 lit.c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zmianami ).