II SA/Lu 149/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P" w L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [..] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2015r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. na podstawie art. 66 ust.1pkt 1i 3 i ust.2ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz.U.z 2013r. poz. 1409 ze zm.), powoływanej dalej jako "Pr.bud." nałożył na P. A.- D. jako użytkownika tarasu znajdującego się w obrębie mieszkania nr [...] przy ul. [...] w L.-który to obiekt jest w złym stanie technicznym, obowiązek wykonania następujących zabezpieczeń oraz robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości: 1. balustrady zabezpieczającej przed wypadnięciem z tarasu, 2. zabezpieczenia przed przenikaniem wód opadowych przez stropodach do lokalu usługowego. Jednocześnie organ orzekł o wyłączeniu z użytkowania tarasu w terminie natychmiastowym do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła P. A. – D. podnosząc, że jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr [...], do którego przynależy piwnica ( akt notarialny Nr [...] z dnia [...].11.2012r.). Z aktu notarialnego nie wynika natomiast, aby dach nazywany tarasem przynależał do lokalu mieszkalnego nr [...]. Zdaniem odwołującej przedmiotowy dach nad lokalem użytkowym jest własnością S. L., która to Spółdzielnia bez wykonania ekspertyzy i projektu budowlanego wyraziła zgodę na adaptację dachu na taras oraz prace modernizacyjne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. Nr [...] ( zaskarżoną w niniejszej sprawie) wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono następujące ustalenia i wnioski: Na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w L. znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny z lokalem usługowym na parterze. Strop lokalu usługowego pełni rolę tarasu znajdującego się nad lokalem usługowym. W lokalu tym na suficie stwierdzono występowanie przecieków. Aktualnie toczy się także postępowanie przed Sądem Rejonowym w L. pomiędzy S. L. a właścicielami mieszkania w sprawie stanu technicznego tarasu. W związku z tym organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. zawiesił postępowanie administracyjne do czasu zakończenia postępowania sądowego. Postanowienie to zostało uchylone w całości w postępowaniu zażaleniowym, bowiem organ drugiej instancji stwierdził, że w/w postępowanie sądowe nie jest zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organ winien opierać się na dowodach obrazujących aktualny stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwestionował stanowisko organu pierwszej instancji, według którego P. A. – D., jako użytkownik tarasu znajdującego się w obrębie mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w L., posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Tymczasem, zgodnie z przepisem art. 61 Pr. bud., to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać go w należytym stanie technicznym i użytkować obiekt zgodnie z przeznaczeniem, a zatem adresatem obowiązków nakładanych na podstawie art. 66 Pr. bud. może być jedynie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. P. A.- D. jest jedynie użytkownikiem tarasu znajdującego się w obrębie mieszkania nr [...] przy ul. [...] w L.. Nie jest ona ani właścicielką ani zarządcą tego tarasu, co potwierdza akt notarialny z dnia [...].11.2012r. spisany w kancelarii Notarialnej B. N. - N. w L. Rep. A Nr [...]. Organ odwoławczy wskazał także, że PINB miasta L. w dniu [...] listopada 2015r. wydał postanowienie, którym na podstawie art. 81c ust.2 Pr.bud. zobowiązał S. L., jako właściciela i zarządcę omawianego budynku mieszkalnego do dostarczenia, w terminie do dnia [...] stycznia 2016r. ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego tarasu, co powoduje, że kwestionowana decyzja wydana została przedwcześnie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego wniosła Spółdzielnia [...] w L. zarzucając naruszenie przepisów: 1) prawa procesowego , tj. art. 7 i 77§ 1 kpa poprzez wadliwe ustalenie charakteru robót budowlanych wykonywanych przez właścicieli lokalu położonego w L. przy ul. [...] i przyjęcie, że sprawę należy rozpatrzyć mając za podstawę przepisy ustawy Prawo budowlane dotyczące użytkowania obiektów ( art. 66 ust. 1pkt 1 i 3 ww .ustawy): 2) prawa materialnego ,tj. art.66 ust.1pkt 1 i 3 Pr. bud. poprzez przyjęcie ww. przepisów jako podstawy rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy sprawa dotyczy wykonywania robót budowlanych, nie zaś użytkowania obiektu budowlanego i ewentualnych naruszeń przepisów zawartych w rozdziale 6, a w szczególności przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. W oparciu o te zarzuty skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że roboty polegające na zmianie funkcji dachu nad lokalem użytkowym na taras, który jest przeznaczony do korzystania przez właścicieli lokalu mieszkalnego nie mieści się w kategorii użytkowania obiektu, a zatem nie powinny mieć do niego zastosowania przepisy rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności art. 66. Stan niezgodności z przepisami prawa budowlanego nie wynika – zdaniem strony skarżącej –z niewłaściwego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, lecz z faktu wykonania robót mających za cel przystosowanie dachu do użytkowania go jako tarasu. Mając na uwadze powyższą argumentację skarżąca Spółdzielnia [...] stwierdziła, że L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego niezasadnie uchylił decyzję organu I instancji mając za podstawę przepis art. 66 ust.1pkt 1 i 3 Pr. bud. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Organ odwoławczy podniósł, że użytkowanie części dachu nad lokalem użytkowanym przez właścicieli mieszkania w budynku mieszkalnym nie zmienia sposobu użytkowania ani lokalu użytkowego ani budynku mieszkalnego. Nie można więc mówić o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Po oddaniu obiektu budowlanego do użytkowania obowiązek utrzymania obiektu spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy zgodnie z art. 61 pkt 1 Pr. bud. Użytkownik nie jest zaś stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza ani wskazanych przepisów prawa procesowego ani materialnego. Należy przede wszystkim przypomnieć, że decyzja ta jest decyzją kasacyją. Nie rozstrzyga więc sprawy co do istoty. Wprawdzie istotnie w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy nie zakwestionował podstawy materialnoprawnej decyzji organu pierwszej instancji, który przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Pr. bud. jednakże stanowisko to jest prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w L. powstał na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1988r. ( k. 152 akt adm. I inst.). Mimo braku w aktach sprawy protokołu odbioru powyższego budynku oraz zawiadomienia o przyjęciu zgłoszenia jego użytkowania, nie ulega wątpliwości, że budynek jest użytkowany od wielu lat. W takiej sytuacji prawidłowo organy obu instancji uznały, że sprawa stanu technicznego tego obiektu bądź jego części ( w tym przypadku tarasu- dachu nad lokalem użytkowym) powinna być rozstrzygnięta w oparciu o przepisy rozdziału 6 Pr. bud. zatytułowanego " Utrzymanie obiektów budowlanych". Użytkowany obiekt budowlany powinien być utrzymany w należytym stanie technicznym i estetycznym, celem niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, zwłaszcza w zakresie spełnienia wymagań stawianych obiektowi, które zostały określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 – 7 Pr. bud. Oznacza to w rzeczywistości także korzystanie z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem ustalonym w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu (zob. Prawo budowlane – Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. BECK, 6. Wydanie W. 2015r. , s. 623-624). Organ nadzoru budowlanego nie bada przy tym przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, a także nie bada, kto ponosi odpowiedzialność za ten stan. Niezależnie od tych okoliczności organ kieruje decyzję zawierającą stosowne nakazy na podstawie art. 66 Pr. bud. do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2000r. Sygn. Akt IV SA 1393/98 powołany w Prawo budowlane – Komentarz pod red. A.Glinieckiego, Lexis Nexis, wydanie 1, Warszawa 2012, s. 596-597). W niniejszej sprawie – jak wyżej wskazano – zarówno właścicielem jak i zarządcą obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L. jest skarżąca Spółdzielnia [...] w L.. Ewentualne nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości będzie więc do niej kierowane. Kwestia, czy , a jeśli tak to jakie obowiązki winny być nałożone nie jest wszakże ostatecznie rozstrzygnięta. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, jak wyżej wskazano jest bowiem decyzją kasacyjną, zaś dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie będzie miała ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego tarasu, obowiązkiem dostarczenia której do organu obarczono Spółdzielnię [...] postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego m. L. z dnia [...] listopada 2015r. utrzymanym w mocy postanowieniem L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016r. Skargę Spółdzielni [...] na to ostatnio wymienione postanowienie WSA w Lublinie oddalił wyrokiem z dnia 7 lipca 2016r. sygn.. akt II SA/Lu 148/16. Kwestia przyczyn złego stanu technicznego obiektu budowlanego i zawinienia innych osób niż właściciel lub zarządca ( np. użytkownik) – jak wyżej podniesiono – wykracza poza granice postępowania administracyjnego w trybie art. 66 Pr. bud. , natomiast może mieć znaczenie w ewentualnym sporze między tymi osobami, który podlega rozstrzygnięciu jedynie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Z przytoczonych wyżej względów nie można zgodzić się z argumentacją zawartą w skardze, że w sprawie nie powinny mieć zastosowania przepisy rozdziału 6. ustawy Prawo budowlane, gdyż stan niezgodności z przepisami tej ustawy nie wynika z niewłaściwego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, lecz z faktu wykonania robót mających za cel przystosowanie dachu do użytkowania go jako tarasu. Należy zauważyć, że Zarząd Spółdzielni [...] w L. kwestionując zastosowanie w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Pr. bud. ( którego to przepisu organ odwoławczy nie stosował, gdyż wydał decyzje kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa), jednocześnie uznał za niezasadne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, mimo, że to właśnie ta decyzja oparta była na wspomnianym przepisie art. 66 ust 1 pkt 1 i 3 Pr. bud. Reasumując stwierdzić należy, że uchylenie zaskarżoną decyzją L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji organu pierwszej instancji było zasadne, gdyż zastosowany przez ten organ przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Pr. bud. nie dawał podstaw do nakazania wykonania określonych zabezpieczeń i robót budowlanych faktycznemu użytkownikowi tarasu – P. A.- D., nie legitymującej się jednakże tytułem prawnym do tego tarasu, ani tym bardziej do całego obiektu budowlanego, którym w tym przypadku jest budynek mieszkalny przy ul. [...] w L.. Adresatem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 Pr. bud. może być zaś jedynie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Słusznie także organ odwoławczy uznał wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty za przedwczesne w sytuacji, gdy w postępowaniu wpadkowym wydane zostało odrębne postanowienie nakazujące skarżącej Spółdzielni dostarczenie ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowego tarasu. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity: Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.