II SA/Lu 15/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-01-16

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której dochody nie pozwalają na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, nawet jeśli jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów podlega umorzeniu, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać rozpoznany merytorycznie.
Stan faktyczny
Skarżąca D. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła wniosek niskimi dochodami z zasiłków i alimentów, które nie pokrywały kosztów utrzymania koniecznego dla niej i dwójki małoletnich dzieci. Skarżąca wykazała, że miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym wynosił [...] złotych, a koszty utrzymania koniecznego, nie obejmujące wyżywienia i środków higienicznych, wynosiły [...] złotych. Po odliczeniu tych kosztów, na wyżywienie i środki higieniczne na osobę przypadało [...] złotych miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano D. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie stypendium z tytułu kontynuowania nauki p o s t a n a w i a I. przyznać D. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem małoletnich dzieci, z którymi utrzymuje się z zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, zasiłku pielęgnacyjnego, funduszu alimentacyjnego, zasiłku okresowego, dodatku mieszkaniowego, alimenty dziecka i dodatku energetycznego w łącznej kwocie [...]złotych. Z kwoty tej tytułem alimentów skarżąca płaci kwotę [...]złotych, tym samym do jej dyspozycji pozostaje [...] złotych. Miesięcznie na osobę w gospodarstwie domowym skarżącej dochód wynosi [...] złotych. Na stałe koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych, gaz – [...] złotych, czesne skarżącej – [...] złotych, czesne córki – [...] złotych, leki skarżącej – [...] złotych, leki dziecka – [...] złotych, telefon – [...] złotych i alimenty [...] złotych. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej koszty te wynoszą łącznie [...] złotych. Skarżąca nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, nieruchomości ani ruchomości o wartości większej od [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] zaś wykazane koszty utrzymania koniecznego, nie obejmujące kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny oraz zakupu dla niej środków czystości i higieny osobistej, wynoszą [...] złotych (do kwoty tej nie wliczono alimentów w łącznej kwocie [...] złotych, gdyż tą skarżąca odjęła od dochodu określając jego rzeczywistą wysokość). Zatem na poczet miesięcznych kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny oraz zakupu dla niej środków czystości i higieny osobistej pozostaje kwota [...] złotych. Tym samym miesięcznie na wyżywienie oraz zakup środków czystości i higieny osobistej na osobę w gospodarstwie domowym skarżącej przypada kwota [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta nie jest w stanie pokryć koniecznych miesięcznych wydatków na wyżywienie oraz zakup środków czystości i higieny osobistej jednej osoby. Dochody gospodarstwa domowego skarżącej nie są więc w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Uzasadnione jest więc uwzględnienie w całości wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 §1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą odmowy przyznania bezrobotnemu stypendium z tytułu kontynuowania dalszej nauki, zbędne jest orzekanie o tym, czy ponoszenie kosztów sądowych niniejszego postępowania skutkować będzie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło