II SA/Lu 15/18

WyrokWSA w Lublinie2018-04-26

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Witold Falczyński, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zadłużenie alimentacyjne, które zostało spłacone po terminie, może zostać odliczone od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do stypendium z tytułu kontynuowania nauki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zadłużenie alimentacyjne spłacone po terminie nie spełnia warunku z art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, który pozwala na pomniejszenie dochodu rodziny. Sąd podzielił pogląd NSA, że z tego wyjątku może korzystać tylko ten zobowiązany, który spłaca alimenty terminowo. Nawet gdyby uwzględnić spłacone zadłużenie, dochód na osobę w rodzinie nadal przekraczałby kryterium dochodowe.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium z tytułu kontynuowania nauki. Organ odmówił przyznania stypendium, uznając, że dochód rodziny na osobę przekracza kryterium dochodowe. Skarżąca zarzuciła błędne wliczenie do dochodu dodatku do zasiłku rodzinnego oraz brak odliczenia zadłużenia alimentacyjnego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, częściowo przyznając rację skarżącej co do dodatku, ale nadal uznając przekroczenie kryterium dochodowego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów co do zadłużenia alimentacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stypendium z tytułu kontynuowania nauki I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania D. K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. orzekającej o odmowie przyznania stypendium z tytułu kontynuowania dalszej nauki - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie stypendium z tytułu kontynuowania nauki w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w R. P.. Do wniosku dołączyła komplet dokumentów, w tym zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. P., w którym podane zostały kwoty pobranych przez nią świadczeń w okresie od [...] r. do [...] r. Skarżąca dołączyła także kopię przelewu [...] zł z tytułu zadłużenia alimentacyjnego na dzieci, płatnego za sierpień 2017 r. na konto [...] Sądowego w R. P.. Ze złożonych dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką A. N. i synem S. W., zaś dochód jej rodziny we wrześniu 2017 r. (tj. w miesiącu, w którym złożyła wniosek) wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. Skarżąca udokumentowała także uiszczenie opłaty z tytułu zadłużenia alimentacyjnego na dzieci – [...] zł opłacone za sierpień 2017 r. i [...] zł za wrzesień 2017 r. W ocenie organu – z pomniejszenia dochodu o kwotę alimentów może korzystać tylko zobowiązany, który świadczy alimenty w terminie. Nie jest zatem możliwe odliczenie alimentów egzekwowanych przymusowo. Tak więc dochód na osobę w rodzinie w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, ustalony na podstawie dochodu z miesiąca, w którym nastąpiło złożenie wniosku do urzędu pracy, wynosi [...] zł i jest to kwota przekraczająca kryterium dochodowe, które wynosi [...] zł. Organ odwoławczy podkreślił, że nawet w przypadku ewentualnego pomniejszenia dochodu skarżącej o kwotę uiszczonych alimentów na rzecz dzieci, i tak kryterium dochodowe zostałoby przekroczone. W związku z powyższym Wojewoda uznał, że nie został spełniony wymóg określony wymóg określony w art. 55 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, warunkujący przyznanie stypendium z tytułu kontynuowania dalszej nauki. W skardze na decyzję Wojewody skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła błędne zakwalifikowanie uzyskanych świadczeń poprzez wliczenie do dochodu rodziny kwoty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w wysokości [...] zł oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie dochodu na członka rodziny poprzez brak odliczenia od sumy dochodu rodziny kwoty [...]zł zadłużenia alimentacyjnego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego stanowi jednorazowe świadczenie socjalne, którego nie wlicza się do dochodu rodziny ustalanego na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto w ocenie skarżącej organy administracji powinny odliczyć od sumy dochodu rodziny kwotę [...]zł zadłużenia alimentacyjnego, ponieważ przepisy wyżej wymienionej ustawy przewidują, że zobowiązanie alimentacyjne na rzecz innej osoby winno pomniejszać dochód rodziny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że skarżąca ma rację, że do dochodu rodziny nie powinno wliczać się dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, który można zaliczyć do jednorazowych świadczeń socjalnych. Jednakże nawet w przypadku odliczenia tej kwoty od dochodu rodziny kryterium dochodowe na osobę w rodzinie skarżącej zostanie przekroczone. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony w ramach prawa pomocy poparł skargę i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, składając stosowne oświadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowi art. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1065 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Stanowi on, że bezrobotnemu bez kwalifikacji zawodowych, który w okresie 12 miesięcy od zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy podjął dalszą naukę w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych, będącej szkołą publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej (...), starosta na wniosek bezrobotnego, może przyznać stypendium w wysokości 100% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez okres 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia nauki (ust. 1). Stypendium przysługuje pod warunkiem nieprzekroczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. Do dochodu nie wlicza się kwoty tego stypendium (ust. 3). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że we wrześniu 2017 r., tj. w miesiącu, w którym skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium z tytułu kontynuowania nauki, dochód jej 3-osobowej rodziny wyniósł [...] zł. W ocenie Sądu zasadnie skarżąca zarzuca w skardze, że do dochodu nie powinien zostać wliczony dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, ponieważ jest to jednorazowe świadczenie socjalne (argumentację tą podzielił także organ odwoławczy odnosząc się do tej okoliczności w odpowiedzi na skargę). Zatem dochód rodziny powinien wynosić [...] zł. Jednakże w przeliczeniu na osobę w rodzinie jest to kwota [...]zł, która przekracza kryterium dochodowe ustalone w przepisach ustawy o pomocy społecznej, tj. kwotę [...]zł. Wobec powyższego dokonana przez organy orzekające w niniejszej sprawie wykładnia tego przepisu, mającego zastosowanie, jako podstawa prawna decyzji, jest prawidłowa. Bezzasadny jest natomiast zarzut skargi dotyczący nie odliczenia kwoty [...]zł wpłaconej przez skarżącą we wrześniu 2017 r. jako " zadłużenie alimentacyjne na rzecz dzieci (alimenty)" za sierpień 2017 r. (k. 24 akt adm.). Słusznie uznały organy, że zadłużenia alimentacyjne nie spełniają warunku z art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczony przez organ odwoławczy, a zaprezentowany w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1433/11. Według NSA " nie ulega wątpliwości, że wyjątek z punktu 3 ust. 3 art. 8 u.p.s. (...) nie może być interpretowany rozszerzająco. Z wyjątku tego korzystać może tylko ten zobowiązany, który spłaca alimenty zgodnie z prawem – zatem w wysokości i w terminie określonym tytułem wykonawczym. W przeciwnym wypadku zobowiązany korzystałby dwakroć z naruszania przez siebie prawa – za pierwszym razem nie wykonując swego skonkretyzowanego obowiązku terminowo i należycie (popełniając delikt cywilnoprawny wobec uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych), drugi raz – uzyskując pomniejszenie dochodu w rozmiarze większym, niż osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, która swe świadczenia łożyła należycie i w terminie". Nie ulega natomiast wątpliwości, że skarżąca jest dłużniczką alimentacyjną, co wynika ze złożonych przez nią do akt sprawy dowodów "spłaty zadłużenia komorniczego", a ponadto stwierdzenia zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że "też jest dłużniczką w alimentach". Dodatkowo wskazać należy, że nawet gdyby organy administracji uwzględniły wpłaconą przez skarżącą we wrześniu 2017 r. kwotę [...]zł z tytułu zadłużenia alimentacyjnego, to kwota dochodu na osobę w rodzinie wynosiłaby [...] zł ( [...] zł – [...] zł = [...] zł : 3 = [...] zł) i przekraczałaby kwotę kryterium dochodowego. Zatem prowadzone przez organy postępowanie odpowiada wymogom wynikającym z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Skarżąca dołączyła do wniosku obszerną dokumentację , która odzwierciedla jej sytuację rodzinną i majątkową. Organy na podstawie tych dokumentów dokonały prawidłowej oceny oraz obliczenia dochodu rodziny. Fakt błędnego uwzględnienia dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez dziecko skarżącej przy obliczaniu dochodu rodziny nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wskazać należy również, że mimo lakonicznego uzasadnienia decyzji wydanej przez Starostę Radzyńskiego , odpowiada ona prawu, a zatem brak było podstaw do jej uchylenia. Natomiast decyzja organu odwoławczego wydana została po przeprowadzeniu postępowania i dokonaniu wnikliwej analizy dowodów , zarówno dołączonych do wniosku skarżącej, jak i jej odwołania od decyzji organu I instancji. Uzasadnienie decyzji Wojewody spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), orzekł, jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 250 wyżej wymienionej ustawy Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej - koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714), orzekając, jak w punkcie II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło