II SA/Lu 1503/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Protokolant st.ref. Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego, zasiłku dla bezrobotnych oraz świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzajacą ją decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez zastępcę Kierownika Miejskiego Urzędu Pracy z dnia [...] Nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 oraz art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], nr [...], w sprawie uchylenia – po wznowieniu postępowania – decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta, nr [...] z dnia [...], w sprawie spełnienia warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego, oraz przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia 16 stycznia 2003 r. i orzekającej o niespełnieniu warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych i odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od 16 stycznia 2003 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda stwierdził, iż w dniu [...] stycznia 2003 r. M. K. została zarejestrowana w Miejskim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Zgodnie z tą decyzją nabyła status bezrobotnego oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 23 stycznia 2003 r. W dniu [...] stycznia 2003 r. M. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji, za zgodą stron, decyzją z dnia [...] zmienił swoją decyzję z dnia [...] orzekając o spełnieniu przez zainteresowaną warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych i jednocześnie przyznał jej świadczenie przedemerytalne od dnia 16 stycznia 2003 r. W dniu [...] października 2003 r. M. K. przedłożyła w urzędzie pracy odpis wyroku Sądu Rejonowego VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2003 r., mocą którego została przywrócona do pracy na poprzednich warunkach w Szkole Podstawowej w S. oraz zgodnie z którym została zasądzona na jej rzecz kwota 1924,32 zł tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, płatna po podjęciu pracy. W dniu [...] października 2003 r. złożyła też oświadczenie o podjęciu z dniem 1 września 2003 r. pracy w Szkole Podstawowej w S., w którym podała, że zasądzona kwota nie została jeszcze wypłacona. Powyższa informacja dała podstawę do stwierdzenia, że M. K. w dniu rejestracji nie spełniała warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych i tym samym nie była uprawniona do przyznania jej świadczenia przedemerytalnego od dnia 16 stycznia 2003 r. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, iż podstawą prawną przyznania świadczenia przedemerytalnego jest art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z tym przepisem – świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1/ osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2/ do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończył co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3/ do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4/ do 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 40 lata i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy, z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, lub 5/ zakończyła okres zatrudnienia o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. Tak więc w związku z przywróceniem do pracy, na mocy wyroku sądowego, okres, w jakim w rzeczywistości M. K. pozostawała bez pracy, na mocy art. 51 § 1 Kodeksu pracy, traktowany jest jako nieprzerwalny okres zatrudnienia. Nie spełniała wobec tego przesłanek z art. 37k cytowanej ustawy. Mając na uwadze powyższe prawidłowo organ I instancji w dniu [...] października 2003 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa wznowił z urzędu postępowanie i uchylił swoją decyzję z dnia [...] w sprawie spełnienia przez M. K. warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia 16 stycznia 2003 r. Skargę na decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. K. i zaskarżając ją w całości, wniosła o stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie. Zarzuciła organom obu instancji nieprawidłową interpretację przepisów prawa pracy, a przez to błędne przyjęcie skutków orzeczenia sądu o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach. Jej zdaniem należy za przyjętym już stanowiskiem doktryny i Sądu Najwyższego przyjąć, iż "orzeczenie przywracające pracownika do pracy nie działa ex tunc, nie unieważnia bezprawnego oświadczenia pracodawcy z mocą wsteczną od momentu gdy oświadczenie to zostało złożone, lecz restytuuje stosunek pracy ex nunc, tj. od dnia, w którym ziścił się ustawowy warunek w postaci zgłoszenia przez pracownika gotowości do pracy w związku z prawomocnym orzeczeniem" Kodeks pracy, Komentarz. red. T. Zieliński, W-wa 2000, s. 311/. Dlatego wyrok sądowy nie zmieniał jej statusu bezrobotnego, który uzyskała od [...] stycznia 2003 r. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 kpa organ administracyjny właściwy w sprawie po wznowieniu w niej postępowania zakończonego decyzją ostateczną, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzję w której: 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, albo 2/ uchyla decyzję dotychczasowa gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z powyższego wynika, że wydając decyzję na podstawie tego przepisu organ administracyjny musi ustalić i rozważyć w pierwszej kolejności czy są podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 kpa do tego, by można było uchylić dotychczasową decyzję ostateczną. Brak takich podstaw wznowieniowych musi doprowadzić do wydania decyzji odmawiającej uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej. Jeśli natomiast istnieją podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 kpa, to organ administracyjny ma obowiązek wydania decyzji uchylającej decyzję dotychczasową /ostateczną/ i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W ocenie organów obu instancji zaistniały przesłanki w sprawie do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa i uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie zostało zakończone decyzją ostateczną wydaną przez organ I instancji dnia [...], stwierdzającą spełnienie przez M. K. warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego oraz przyznającą jej świadczenie przedemerytalne od dnia 16 stycznia 2003 r. Postanowienie wznawiające postępowanie w sprawie z dnia [...] października 2003 r. jako podstawę wznowieniową powołało art. 145 § 1 pkt 7 kpa, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji /art. 100 § 2/. W świetle ustaleń zaskarżonej decyzji bezsporne jest między stronami, że w chwili wydawania decyzji z dnia [...] przyznającej skarżącej prawo do świadczenia przedemerytalnego spełnione były wszystkie przesłanki do przyznania tego świadczenia i na pewno nie występowało zagadnienie wstępne. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia wówczas, gdy w ramach konkretnego stanu faktycznego stanowiącego podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie tej sprawy. Jednocześnie do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest właściwy organ rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ. Wyrok Sądu Rejonowego VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2003 r sygn. akt [...] mocą którego, skarżąca została przywrócona do pracy na poprzednich warunkach w Szkole Podstawowej w S. oraz przyznający jej wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, według organów decyzyjnych stanowi podstawę do wznowienia postępowania, "gdyż świadczy to o tym, iż na dzień 15 stycznia 2003 r. nie spełniała warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku i świadczenia przedemerytalnego". Przytoczona argumentacja w najmniejszym stopniu nie odpowiada przesłance wznowienia postępowania określonej w przepisie art. 145 § 1 pkt 7 kpa, co oznacza, że nie zachodzi w sprawie podstawa wznowienia oparta na tym przepisie. Nadto, przedmiot rozstrzygnięcia objęty wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2003 r. nie był zagadnieniem wstępnym od którego uzależnione było rozpatrzenie sprawy o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od 16 stycznia 2003 r. Skoro więc nie zachodzi w sprawie powyższa podstawa wznowieniowa, to w świetle art. 151 § 1 pkt 2 kpa brak jest podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej a przez to, tak decyzja zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I-szej instancji wydane zostały z naruszeniem powyższego przepisu prawnego, a przez to w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/ podlegają uchyleniu.