II SA/Lu 151/15
PostanowienieWSA w Lublinie2016-04-08
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wynagrodzenia dla radcy prawnego świadczącego pomoc prawną z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w tym uwzględnienie podatku VAT i niezbędnych wydatków?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla radcy prawnego świadczącego pomoc prawną z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Wysokość wynagrodzenia zależy od stawek określonych w rozporządzeniu, przy czym nie może ono przekraczać wartości przedmiotu sprawy i powinno uwzględniać stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika. Do ustalonego wynagrodzenia dolicza się należny podatek od towarów i usług, a także zwraca udokumentowane niezbędne wydatki.Stan faktyczny
Radca prawny J. B., wyznaczony z urzędu do reprezentowania skarżącej T. W. w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku okresowego, złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek obejmował wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów korespondencji. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa kwotę 299,40 zł tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (w tym podatek VAT) oraz kwotę 4,20 zł tytułem zwrotu niezbędnych wydatków.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. B. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie przyznania zasiłku okresowego p o s t a n a w i a przyznać radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 299,40 (dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć 40/100) złotych, na którą składa się kwota 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym tytułem należnego podatku od towarów i usług kwota 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz kwota 4,20 (cztery 20/100) złotych podlegająca zwrotowi tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków.
Radca prawny J. B. wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącej wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że opłaty nie zostały uiszczone w całości ani w części zaś opinia została przesłana skarżącej. Do wniosku dołączono opinię o braku podstaw do wniesieni skargi kasacyjnej oraz kserokopię potwierdzenia jej nadania na adres skarżącej.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez radcę prawnego jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1805) zwane dalej "rozporządzeniem". Paragraf 22 rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Paragraf 23 stanowi zaś, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Zatem rozporządzenie będzie miało zastosowanie do spraw, które zostały wszczęte i w danej instancji zakończone przed dniem jego wejścia w życie, to jest dniem 1 stycznia 2016 r. jak i do spraw, które w danej instancji zostały zakończone po tym dniu. Przy czym jak wynika z porównania treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia o zakończeniu postępowania w danej instancji decyduje wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Wyrok w niniejszej sprawie został wydane w dniu 28 stycznia 2016 r. Zatem orzeczenie kończące postępowanie w pierwszej instancji zostało wydane po wejściu w życie rozporządzenia.
Stosownie do unormowania § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego (pkt. 2). Sposób ustalania wysokości opłaty, o której stanowi §2 pkt 1 normuje § 4 rozporządzenia. Zgodnie jego ustępem pierwszym opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustęp drugi tego paragrafu stanowi zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Zgodnie z unormowaniem §21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji wynosi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł.
Biorąc pod uwagę przedmiot skargi, która zainicjowała niniejsze postępowanie, treść § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia zgodnie, z którym wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki maksymalnej określonej w §21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli opinię tę sporządził radca prawny, który prowadził sprawę przed sądem pierwszej instancji jak i to, że wnioskodawca prowadził niniejszą sprawę w toku pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz, iż to on w toku postępowania w drugiej instancji sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż wynagrodzenie w maksymalnej wysokości, które wnioskodawca może otrzymać za sporządzenie opinii, wynosić będzie 50% stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Stawka ta wynosi [...] złotych. Wynagrodzenie w wysokości 50% stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia wnioskodawca może otrzymać jednak, gdy uzasadni to stopnień zawiłości sprawy oraz nakładu pracy wnioskodawcy oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie wnioskodawca zapoznał się z aktami sprawy, wykonał kserokopię ich części, wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że jego nakład pracy i podjęte przez niego w sprawie czynności nie przekraczają przeciętnego poziomu zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w reprezentowaniu interesów swojego mocodawcy. Nie można zatem przyjąć, aby poniesiony przez wnioskodawcę nakład pracy uzasadniał przyznanie mu wynagrodzenia w kwocie wyższe od tej, którą przewiduje § 4 ust. 1 rozporządzenia. Przyznania wynagrodzenia w stawce określonej w § 4 ust. 2 nie uzasadnia też charakter sprawy i jej zawiłość. Zatem wysokość wynagrodzenia należy ustalić zgodnie z unormowaniem § 4 ust. 1 rozporządzenia. Maksymalne wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego, który prowadził sprawę przed sądem pierwszej instancji wynosi 50% stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, to jest [...] złotych. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia wyniesie ono [...] złotych. Jednak ze względu na paragraf 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia stanowiący, że wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie może być niższe od [...] złotych, wynagrodzenie należne wnioskodawcy wyniesie [...] złotych. W myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia wynagrodzenie to należy powiększyć o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Wynagrodzenie wynosić więc będzie łącznie z należnym podatkiem od towarów i usług [...] złotych.
Wnioskodawca udokumentował wysokość poniesionych kosztów korespondencji oraz to, że ich poniesienie było niezbędna dla należytego reprezentowania interesów skarżącej. Ponadto w myśl unormowania art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) art. 1 pkt 50 tej ustawy wprowadzający do art. 177 p.p.s.a. §3, §4, § 5 i § 6 w brzmieniu nadanym tym przepisem zmieniającym nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, to jest stosowanie do art. 3 tej ustawy, przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Postepowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 26 stycznia 2015 r. (data wpływu skargi do organu). Mając na uwadze tą okoliczność jak i brzmienie art. 2 ustawy zmieniającej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania tryb składania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przewidziany w art. 177 § 4 p.p.s.a. Wnioskodawca postąpił zatem prawidłowo samodzielnie przesyłając skarżącej odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych powodów zwrotowi podlegać będzie kwota [...]złotych poniesiona tytułem kosztów korespondencji do skarżącej.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia należało orzec jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło