II SA/Lu 1520/03
WyrokWSA w Lublinie2003-12-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zawierać zapis ograniczający realizację usług handlowych w obiektach o powierzchni przekraczającej 500 m2?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może na tym etapie procedury planistycznej wprowadzać szczegółowych ograniczeń, takich jak zakaz realizacji usług handlowych w obiektach o określonej powierzchni. Takie doprecyzowania powinny znaleźć się w uchwalonym planie miejscowym lub studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z właściwością organów i ustawową procedurą.Stan faktyczny
Rada Miasta B.-P. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzając jednocześnie zapis ograniczający realizację usług handlowych w obiektach o powierzchni przekraczającej 500 m2. Wojewoda L. stwierdził nieważność tej części uchwały, uznając ją za niedopuszczalną na etapie przystąpienia do sporządzania planu. Rada Miasta zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze, podnosząc zarzuty dotyczące niewłaściwej podstawy prawnej nadzoru oraz błędnej wykładni przepisów o planowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miasta B.-P. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu prawy ze skargi Rady Miasta B.-P. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia 31 października 2003 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr VI/45/03 Rady Miasta B.-P. z dnia 25 września 2003 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B.-P. pod nazwą "P." w części dotyczącej par. 2 ust. 3 -oddala skargę.
Rada Miasta B.-P. podjęła uchwałę nr VI/45/03 z dnia 25 września 2003 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B.-P. pod nazwą "P.". Jednocześnie par. 2 ust. 3 przedmiotowej uchwały wprowadził zapis "usługi handlowe o których mowa w ust. 2 nie mogą być realizowane w obiektach, których powierzchnia całkowita przekracza 500 m2". Natomiast ust. 2 powyższej uchwały stanowił "proponuje się pozostawienie dotychczas istniejącej funkcji zabudowy oraz uzupełnienie o funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług".
Następnie Wojewoda L. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 31 października 2003 r. (...) stwierdził nieważność uchwały nr VI/45/03 Rady Miasta B.-P. z dnia 25 września 2003 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B.-P. pod nazwą "P." w części dotyczącej par. 2 ust. 3.
W uzasadnieniu orzekł, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta B.-P. o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B.-P. pod nazwą "P." została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. nr 142 poz. 1591 ze zm./ oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80 poz. 717/.
Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80 poz. 717/ w celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada miasta podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarówno ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, jak też ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80 poz. 717/ szczegółowo regulują procedurę powstawania obiektów budowlanych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto procedurę sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób wyczerpujący precyzuje art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego też, stwierdził Wojewoda L., dodatkowe uregulowanie zawarte w ust. 3 par. 2 uchwały nr VI/45/03 w postaci zapisu, że usługi handlowe nie mogą być realizowane w obiektach, których powierzchnia całkowita przekracza 500 m2 na etapie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B.-P. jest niedopuszczalne, ponieważ przewiduje go ustalona norma cyt. ustawy. Oznacza to według organu nadzoru, że szczegółowe doprecyzowanie lokalizacji np. super i hipermarketów miasto powinno ustalić w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wskazując obszar przeznaczony pod budowę marketów. Także studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego powinno wskazywać obszary rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2. Z tych powodów, zdaniem organu nadzorczego uchwalenie przez Radę Miasta B.-P. dodatkowych zastrzeżeń odnośnie usług handlowych nie odpowiada wymogom ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i uzasadnia stwierdzenie nieważności części uchwały nr VI/45/03 z dnia 25 września 2003 r. Ponadto dodał, że rozstrzygnięcie nadzorcze z dniem doręczenia wstrzymuje wykonanie części uchwały z mocy prawa.
W skardze do Sądu Rada Miasta B.-P. wnosi o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody. W treści skargi podnosi następujące podstawowe zarzuty:
Po pierwsze, zdaniem strony skarżącej art. 91 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym jako podstawa prawna do stosowania środków nadzoru nie ma w tej sprawie zastosowania, gdyż art. 28 cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest w tym zakresie przepisem lex specialis. Stanowi on bowiem, że Wojewoda jako organ nadzoru może stwierdzić nieważność uchwały rady gminy w całości lub części w sprawach dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego tylko jeżeli nastąpiło naruszenie zasad sporządzania studium; naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego czy też naruszenie właściwości organów samorządu w tym zakresie. Ponadto cyt. art. 28 stanowi ustawową gwarancję samodzielności gminy w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego swoich terenów, którego to przepisu Rada Miasta B.-P. nie naruszyła.
Po drugie, według strony skarżącej całkowicie błędna jest zastosowana przez Wojewodę L. wykładnia art. 15 cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Rady Miasta art. 15 ust. 2 pkt 9 stanowi bowiem, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu. Natomiast pkt 6 cyt. ustępu nakłada obowiązek określenia parametrów i wskaźników zabudowy, (...) w tym linii zabudowy, gabarytów obiektów i wskaźników intensywności zabudowy. Ponadto powyższy przepis nie zawiera wykluczenia, że uprawnienia rad gmin do określenia gabarytów obiektów dotyczą wszelkiego typu budynków - tylko z jakichś tajemniczych powodów nie dotyczą sklepów, podkreśliła Rada Miasta.
Jednocześnie zdaniem Rady Miasta B.-P. powyższą argumentację potwierdza dołączona do akt sprawy opinia prof. zw. dr hab. Eugeniusza S.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Po pierwsze, przedmiotowa uchwała nr VI/45/03 Rady Miasta B.-P. z dnia 25 września 2003 r. dotyczący wyłącznie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B.-P. pod nazwą: "P.", a nie jego uchwalenia i została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wynika to z tego, że zgodnie z art. 14 ust. 1 cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada miasta podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś załącznik graficzny określa granice obszaru objętego planem miejscowym.
Po drugie, procedurę sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego reguluje dyspozycja art. 15 tejże ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która stanowi m.in., że projekt planu miejscowego sporządza prezydent miasta. Oznacza to, że każde szczegółowe doprecyzowanie lokalizacji, np. super i hipermarketów powinna określić Rada Miasta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wskazując obszar przeznaczony pod budowę marketów, zaś studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego powinno wskazywać obszary rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 zgodnie z dyspozycją art. 10 ust. 2 pkt 8 cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Dlatego też, przedmiotowa uchwała Rada Miasta B.-P. na tym etapie ustawowej procedury planistycznej, tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może wprowadzać jak to nastąpiło w par. 2 ust. 3 żadnych zakazów polegających na tym, że usługi handlowe nie mogą być realizowane w obiektach, których powierzchnia całkowita przekracza 500 m2. Na tym etapie procesu planowania przestrzennego nie jest to bowiem dozwolone. Natomiast w świetle jednolitej linii orzecznictwa NSA nie może w tym zakresie zachodzić tzw. domniemanie kompetencji dla Rady Miasta, ponieważ "kazuistycznie" w tym zakresie musi ona przestrzegać ustawowej procedury opracowania, a następnie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego.
Po trzecie, w tym zakresie nastąpiło także naruszenie w ramach trybu sporządzania planu miejscowego właściwości organów gminy w procedurze uchwalania planu miejscowego w świetle dyspozycji art. 28 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 2 i art. 10 ust. 2 pkt 8 cyt. ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym w związku z art. 91 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym.
Dlatego też zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. nie naruszyło przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego.
Z tych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło