II SA/Lu 1527/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia WSA Jacek Czaja (spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek, Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty o przez Kierownika Wydziału Komunikacji i Spraw Obywatelskich Starostwa Powiatowego z dnia [...] w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1., art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 3 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż podstawą prawną do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznawania i odbierania uprawnień diagnosty są przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) oraz przepisy wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego. Według organu odwoławczego w niniejszej sprawie miał on do czynienia z dokładnie wyjaśnionym stanem faktycznym, ustalonym w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do właściwego merytorycznie rozstrzygnięcia sprawy. Świadczy o tym fakt wzywania strony przez organ I instancji na każdym etapie postępowania do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, stwarzający tym samym możliwość każdorazowego jego uzupełniania o nowe, istotne w sprawie dowody. Mając na uwadze taką ocenę faktów, organ odwoławczy uznał, że zachodzą podstawy do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, przy czym swoja decyzję oparł na poniżej przytoczonych argumentach natury prawnej. W myśl art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, starosta cofa diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 6 stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Z przepisów tych wynika, że ustawodawca precyzuje przypadki, kiedy i jakie sankcje mogą być stosowane w stosunku do diagnosty, który dopuścił się wcześniej wskazanych uchybień. Treść art. 84 ust. 3 ustawy, w tym użyte w nim sformułowanie "cofa", jednoznacznie wskazuje, iż cofnięcie uprawnień nadanych diagnoście jest obligatoryjne i ma miejsce wyłącznie w razie popełnienia przez niego określonych przewinień. (por. wyrok NSA z dnia 13.11.1998 r., II SA 1266/98, publ., zbiór elektroniczny LEX pod nr 41310). Organ odwoławczy podkreśla, że tak poważne konsekwencje wobec uprawnionego do kontroli technicznej pojazdów, mogą być wyciągane tylko i wyłącznie, jeżeli wadliwość jego postępowania została ustalona w trakcie kontroli dokonywanej przez odpowiednie służby. Brzmienie i konstrukcja semantyczna tej normy, również przesądza o tym, że skutek w postaci odebrania mu uprawnień, następuje w przypadku wystąpienia nawet sporadycznego (jednokrotnego) przypadku naruszenia zasad podejmowania czynności diagnostycznych. Według organu odwoławczego stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnia wszystkie wskazane powyżej przesłanki. Różnice między oznaczeniem podwozia ciągnika a danymi ujawnionymi w rejestrze badań technicznych i dowodzie rejestracyjnym zostały potwierdzone w czasie kontroli przeprowadzonej z upoważnienia Starosty w stacji "[...]". Zdaniem organu odwoławczego trafność zarzutu o braku dokonania identyfikacji oznaczeń pojazdu w czasie prowadzenia rutynowego badania stanowi rażące naruszenie obowiązków wynikających z zasad pragmatyki zawodowej diagnostów. Skoro sprawdzenie i porównanie oznaczeń pod względem ich autentyczności w kontrolowanym pojeździe jest jednym z podstawowych zadań dla diagnosty (zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych (Dz. U. Nr 81, poz. 917 z późn. zm.), to niewykonanie tych czynności dyskwalifikuje takie badanie w zakresie legalności i uzasadnia cofnięcie takiej osobie uprawnień, na podstawie art. 84 ust. 3 cyt. ustawy. Zdaniem organu odwoławczego nie można również uznać za prawdopodobną sugestię przedstawioną przez skarżącego w piśmie z dnia [...].11.2002 r. o możliwości wymiany podwozia w przedmiotowym ciągniku przez osoby trzecie, po wykonaniu przez niego badania diagnostycznego. Opinia sporządzona przez Sekcję Techniki Kryminalistycznej Komendy Miejskiej Policji nr [...] jednoznacznie potwierdza autentyczność podwozia ciągnika marki Ursus C360 i brak śladów dokonania w nim jakichkolwiek przeróbek. Ustosunkowując się do wniosku złożonego przez stronę o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową, a którego przedmiotem jest między innymi pochodzenie spornego pojazdu, organ odwoławczy zauważył, że wynik sprawy karnej (zgodnie z art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.) nie będzie w żaden sposób wpływał na rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach R. W. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył R. W., który na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podaje, że art. 84 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym mówi, iż cofnięcie uprawnień diagnoście do wykonywania badań technicznych ma miejsce wyłącznie w razie jednoznacznego stwierdzenia i udowodnienia nieprawidłowo przeprowadzonego badania technicznego. Ponadto zgodnie z przepisami postępowanie wszczyna Starosta Powiatowy lub osoba przez niego uprawniona zaś na zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...].08.2002 nie ma upoważnienia Starosty Powiatowego do przeprowadzenia postępowania. Dokument został potwierdzony i podpisany przez Kierownika Komunikacji i Spraw Obywatelskich. W dalszej części uzasadnienia skargi R. W. podniósł, że na podstawie ekspertyzy nr [...] Sekcji Techniki Kryminalistycznej Komendy Miejskiej Policji stwierdzono, że numer podwozia przedmiotowego ciągnika nie był zgodny z numerem na dowodzie rejestracyjnym. W wymienionej opinii jest informacja, iż numery są autentyczne, ale nie ma stwierdzenia czy wymieniono którykolwiek z numerowanych podzespołów. Znalazła się jedynie adnotacja o usunięciu tabliczki znamionowej podwozia. Mając na uwadze powyższe skarżący nie zgodził się z opinią Kolegium Samorządowego, że ekspertyza wyklucza możliwość dokonywania zmian podzespołów. Według skarżącego za powyższym przemawia fakt, że ekspertyzę przeprowadzono po 14-tu miesiącach od chwili wykonania badania technicznego, dlatego nie ma pewności, ż opinia techniczna została przeprowadzona w identycznym ciągniku. Ciągnik rolniczy będący przedmiotem opinii został zarejestrowany w Wydziale Komunikacji pod numerem rej. [...]. Po upływie ok. roku zarejestrowano drugi ciągnik rolniczy, któremu nadano numery rej. [...] z identycznymi numerami silnika i nadwozia. W związku z tym zostało przeprowadzone przez Prokuraturę Rejonową śledztwo. Zdaniem skarżącego po tak długim upływie czasu od momentu przeprowadzenia badania technicznego nie jest niemożliwe zapamiętanie okoliczności przebiegu badania z uwagi na fakt, że rocznie wykonuje się ich od 1000 do 1500. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy podniósł te same argumenty, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ administracji publicznej II – instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) w odniesieniu do oceny dowodu mającego istotne znaczenia dla rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie opinii wydanej przez Sekcję Techniki Kryminalistycznej Komendy Miejskiej Policji z dnia [...] kwietnia 2002 roku, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Opinia ta stała się bowiem podstawą stwierdzenia przez organ odwoławczy, iż nie można uznać za prawdopodobną wymianę podwozia w ciągniku przez osoby trzecie, po wykonaniu przez skarżącego badania diagnostycznego. Zdaniem organu odwoławczego opinia jednoznacznie potwierdza autentyczność podwozia ciągnika marki Ursus C 360 i brak śladów dokonania w nim jakichkolwiek przeróbek. Oceny tej nie można podzielić, bowiem wskazana opinia nie zawiera ustaleń w tym zakresie. Wystarczy wskazać, że wniosek opinii sprowadza się jedynie do stwierdzenia, że "oznakowanie identyfikacyjne przedmiotowego ciągnika nie nosi śladów przerabiania bądź podrabiania...", jak też "numer wybity na silniku przedmiotowego pojazdu nie nosi widocznych śladów przerabiania bądź podrabiania (k. 6-7 akt administracyjnych). Takie ustalenia poczynione przez biegłego w opinii nie dają więc podstaw do stwierdzenia, iż nie jest nawet prawdopodobna okoliczność wymiany podwozia w okresie pomiędzy datą przeprowadzenia badania diagnostycznego przez skarżącego, a datą przeprowadzonej kontroli stacji diagnostycznej, czy też ujawnienia niezgodności zapisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu z rzeczywistym stanem rzeczy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ odwoławczy przy dokonywaniu oceny wyników postępowania dowodowego naruszył zasady określone w przepisach art. 80 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., co doprowadziło do poczynienia przez ten organ dowolnych ustaleń, wykraczających poza granice swobodnej oceny dowodów. Przypomnieć należy, że zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Pogląd ten, wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r. (III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83), sąd administracyjny podziela w całości. Nie może także umknąć uwadze sądu inna okoliczność, a mianowicie to, że cytowana wyżej opinia jest w istocie dowodem przeprowadzonym w postępowaniu karnym, służącym do stwierdzenia zgoła odmiennych – na co wyżej wskazano – faktów niż te, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Oznacza to, że opinia ta – co do zasady – winna być oceniona jako dowód z dokumentu, a o ile dla dokonania właściwych ustaleń w sprawie niezbędne będą wiadomości specjalne, to stosownie do art. 84 § 1 k.p.a. organ administracji będzie miał obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, czego oczywiście na obecnym etapie postępowania nie należy przesądzać. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 par.1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.