II SA/Lu 154/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-02-26

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarżący jest zwolniony z tych kosztów z mocy prawa, zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, ponieważ dotyczy on decyzji w przedmiocie stypendium szkolnego, która jest formą pomocy społecznej. Prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia potrzebę wsparcia w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną rodziny, wskazując na dochody z gospodarstwa rolnego, świadczenia z opieki społecznej i rentę socjalną, a także wysokie koszty utrzymania. Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stypendium szkolnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego p o s t a n a w i a I. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na urzędowym formularzu symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trojgiem dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...]złotych, świadczeń z opieki społecznej w kwocie [...]złotych oraz renty socjalnej w kwocie [...]złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych. W rodzinie skarżącego jedna osoba ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i dwie umiarkowany stopień niepełnosprawności. Skarżący posiada samochód osobowy, którego zakup został dofinansowany ze środków pochodzących z PFRON. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego – [...] złotych, zakup odzieży i obuwia – [...] złotych, koszty zakupu paliwa – [...] złotych, koszty wyżywienia -[...] złotych, koszty opłat za wywóz śmieci, energię elektryczną, telefon i gaz – [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Całość dochodu gospodarstwa domowego skarżącego pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego (stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego wynoszą [...] złotych zaś miesięczne dochody wynoszą [...] złotych). Zatem uszczuplenie ich w jakimkolwiek stopniu uniemożliwi poniesienie kosztów utrzymania koniecznego w gospodarstwie domowym skarżącego. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą stypendium szkolnego, którą stosownie do unormowania art. 90c ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 90d ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 2198 ze zm.) zaliczyć należy do dotyczącej formy pomocy społecznej, rozstrzyganie w przedmiocie zasadności zwolnienia skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stało się zbędne. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło