II SA/Lu 158/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych - w zakresie wniosku Z. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: Jacka Czai, Grażyny Pawlos-Janusz i Marii Wieczorek-Zalewskiej p o s t a n a w i a odmówić wyłączenia od orzekania w niniejszej sprawie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: Jacka Czai, Grażyny Pawlos-Janusz i Marii Wieczorek-Zalewskiej. Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Z. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych. W piśmie z dnia 2 kwietnia 2019 r. (data wpływu: 4 kwietnia 2019 r.) skarżący wniósł o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: Jacka Czai, Grażyny Pawlos-Janusz i Marii Wieczorek-Zalewskiej od orzekania w sprawie zainicjowanej powyższą skargą. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżący podniósł, że w przypadku ww. sędziów zachodzi okoliczność wyłączenia, bowiem w ocenie skarżącego orzekali na szkodę skarżącego. Powołując się na sprawę o sygn. akt II SA/Lu 825/17 skarżący wskazał, że protokół aktualizacji wywiadu z 13 kwietnia 2017 r. był dla sądu "istotnym dokumentem, mimo fałszu "socjalnej" i "kier." OPS [...] zatwierdzającego protokół". Nadto zaznaczył, że skład powołanej sprawy II SA/Lu 825/17 tolerują najścia z Policją i uzasadnia według niego kompromitująco. W ocenie skarżącego okoliczności te dają podstawę do powstania wątpliwości co do sędziów: Jacka Czai, Grażyny Pawlos-Janusz i Marii Wieczorek-Zalewskiej. W pisemnym oświadczeniu z dnia 11 kwietnia 2019 r. sędzia Jacek Czaja stwierdził, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, że ze skarżącym nie łączą go relacje osobiste, a styczność z nim miał wyłącznie urzędowo w związku z orzekaniem w innych sprawach toczących się przed tut. Sądem. W ocenie sędziego Jacka Czai w niniejszej sprawie nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie go od orzekania w tej sprawie z mocy samej ustawy. W tym samym dniu, tj. 11 kwietnia 2019 r. oświadczenia o tożsamej treści złożyli sędziowie Grażyna Pawlos-Janusz i Maria Wieczorek-Zalewska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Poza powyższymi przypadkami, stosownie do art. 19 p.p.s.a., na żądanie sędziego lub na wniosek strony sąd wyłączy sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyłączeniu na podstawie tego przepisu podlegać może zatem np. sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony. Wymaga jednak podkreślenia, że środek ten nie może być traktowany jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2011, s. 88 , jak również powołane tam postanowienie NSA dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, ONSA i wsa 2008, nr 6, poz. 97). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie, o której mowa w tym przepisie, musi zatem faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Rozpoznając wniosek Z. W. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów: Jacka Czai, Grażyny Pawlos-Janusz i Marii Wieczorek-Zalewskiej tutejszy Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego żądania. Potwierdzeniem tego są pisemne oświadczenia ww. sędziów. Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby prowadzić do odmiennej oceny. Nie wskazał na przykład na żadne relacje osobiste, bądź też zachowania, które uzasadniałyby wątpliwości co do bezstronności któregokolwiek z tych sędziów. Jako okoliczności tego rodzaju nie można natomiast uznać zarzutów skarżącego wobec prawidłowości rozstrzygnięć podejmowanych przez ww. osoby w jego wcześniejszych sprawach. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą bowiem uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 1174/12, LEX nr 1274472). Tym samym podkreślić należy, że o wyłączeniu sędziego lub też odmowie wyłączenia sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie wnioskodawcy, dotyczące trafności wyroków wydawanych przez tegoż sędziego w innych sprawach. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.